Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khái niệm và quyền của Tác giả tác phẩm văn học, nghệ thuật
“Tôi là một họa sĩ tự do ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi vừa hoàn thành một bộ tranh sơn dầu về phong cảnh Việt Nam và đang muốn tham gia một số giải thưởng nghệ thuật. Tôi không biết liệu mình có được xem là tác giả theo luật để nộp hồ sơ không, và tác phẩm của tôi có đủ điều kiện không? Tôi cũng thắc mắc về quyền của mình với các tác phẩm đó.”
Quyền khiếu nại quyết định hành chính của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh Hùng, làm nghề kinh doanh vận tải biển ở TP. Hải Phòng. Vừa rồi, công ty tôi có nhập khẩu một lô hàng hóa tại Cảng Hải Phòng nhưng lại bị Chi cục Hải quan cửa khẩu yêu cầu kiểm tra chuyên ngành và bổ sung giấy phép nhập khẩu tự động, một loại giấy tờ mà trước đây không hề có cho mặt hàng này. Tôi thấy quyết định này rất vô lý, làm chậm trễ công việc và gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Tôi có thể khiếu nại về việc này ở đâu và thủ tục thế nào?”
Quyền thương mại chung trong nhượng quyền thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một chuỗi cà phê đang rất thành công ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang muốn mở rộng mô hình kinh doanh ra các tỉnh khác và thậm chí là ra nước ngoài bằng cách cấp quyền thương mại chung (master franchise). Tôi nghe nói hình thức này phức tạp hơn nhượng quyền thông thường. Vậy tôi cần phải đáp ứng những điều kiện gì để có thể cấp quyền thương mại chung theo quy định pháp luật Việt Nam?”
Điều tiết điện lực
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.A, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây giá điện tăng, lại hay bị cắt luân phiên khiến sản xuất đình trệ. Tôi nghe nói có cơ quan nhà nước 'điều tiết điện lực' nhưng không rõ họ làm gì để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp như chúng tôi? Có cách nào để phản ánh tình trạng này không?”
Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, làm cán bộ pháp chế tại một Sở ở TP.HCM. Sắp tới, Sở chúng tôi được giao nhiệm vụ tham gia vào đợt tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo chỉ đạo của UBND Thành phố. Tôi hơi băn khoăn không biết quy trình này cụ thể sẽ bao gồm những công việc gì, và cơ quan nào có thẩm quyền quyết định việc tổng rà soát này? Liệu có văn bản nào hướng dẫn chi tiết không ạ?”
Tổ chức tín dụng không là thành viên Trung tâm Tài chính
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một quỹ tín dụng nhân dân ở ngoại thành Hà Nội. Gần đây tôi có nghe nói về việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam và các quy định mới. Quỹ của chúng tôi có phải là 'tổ chức tín dụng không là thành viên' theo các quy định này không? Liệu có những hạn chế hay quyền lợi gì khác biệt khi không phải là thành viên của Trung tâm này không, đặc biệt khi chúng tôi muốn mở rộng hoạt động?”
Vị trí pháp lý và nghĩa vụ của Nhà thầu phụ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 9, TP.HCM. Công ty tôi chuyên nhận các gói thầu phụ từ các nhà thầu chính lớn hơn. Gần đây, tôi có ký một hợp đồng phụ cho dự án chung cư cao cấp, nhưng nhà thầu chính chậm thanh toán và có vẻ muốn ép giá. Tôi muốn hỏi, vị trí pháp lý của **nhà thầu phụ** như công ty tôi được quy định thế nào, đặc biệt là về quyền và nghĩa vụ, và liệu có rủi ro gì về thuế má hay tranh chấp không? Tôi lo lắng không biết mình có đủ cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi không.”
Nhà ở phục vụ tái định cư
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đang đứng trước việc Nhà nước thu hồi đất để mở rộng đường. Chúng tôi được thông báo sẽ được bố trí nhà ở tái định cư. Tôi không rõ nhà ở tái định cư là gì, có những loại nào và quyền lợi của gia đình tôi khi nhận nhà ở này là gì. Liệu có phải chấp nhận ngay không?”
Thời hạn xuất trình séc
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, tôi nhận được một tờ séc thanh toán từ đối tác. Tôi đang bận quá nên chưa kịp ra ngân hàng. Luật sư cho tôi hỏi, tờ séc này có thời hạn xuất trình là bao lâu để tôi không bị lỡ mất quyền lợi? Nếu tôi để quá lâu thì có sao không?”
Quyền và trách nhiệm của Chủ sở hữu dữ liệu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công online ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy có nhiều thông tin về Luật Dữ liệu mới. Tôi thu thập dữ liệu khách hàng như tên, địa chỉ, số điện thoại để giao hàng và làm marketing. Vậy tôi có phải là chủ sở hữu dữ liệu không, và tôi có những quyền, trách nhiệm gì với những dữ liệu này theo luật mới?”
Quy hoạch và phát triển đô thị mới
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện X, tỉnh Bình Dương. Gần đây, chính quyền địa phương thông báo khu vực đất nông nghiệp của gia đình tôi và nhiều hộ dân khác nằm trong quy hoạch 'đô thị mới'. Tôi rất lo lắng không biết 'đô thị mới' là gì, việc này có ảnh hưởng gì đến đất đai và cuộc sống của chúng tôi không? Liệu có phải chúng tôi sẽ bị thu hồi đất hết không?”
Mức sinh thay thế và vai trò trong chính sách dân số
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, 32 tuổi, làm nhân viên văn phòng ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi mới có một cháu trai và đang cân nhắc có thêm con thứ hai. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và chính sách khuyến khích sinh con của nhà nước. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' nghĩa là gì và liệu có quy định pháp luật nào liên quan đến việc duy trì mức sinh này mà chúng tôi cần biết không, đặc biệt là về quyền lợi hoặc trách nhiệm của các cặp vợ chồng?”
Chương trình mục tiêu và quyền lợi của người dân
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói có một 'chương trình mục tiêu' gì đó của thành phố sắp triển khai, liên quan đến việc nâng cấp hạ tầng khu vực chúng tôi. Tôi không rõ chương trình này là gì, liệu có ảnh hưởng đến việc kinh doanh hay đất đai của gia đình tôi không, và làm sao để tôi có thể tìm hiểu thông tin chính xác về nó?”
Quyền sử dụng đất của Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
“Chị M. là giám đốc một công ty sản xuất đồ gỗ ở Bình Dương. Công ty chị có 49% vốn đầu tư từ một đối tác Hàn Quốc. Hiện tại, công ty đang muốn mở rộng nhà xưởng nhưng không rõ liệu với tỷ lệ vốn nước ngoài như vậy, công ty có được nhận chuyển nhượng thêm đất trong khu công nghiệp hay không, và thủ tục có phức tạp hơn không. Chị đang rất băn khoăn về vấn đề này.”
Cơ sở dữ liệu về giao dịch bảo đảm và quyền khai thác thông tin
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang xem xét cho một đối tác vay một khoản tiền lớn và họ đề xuất thế chấp một tài sản để đảm bảo. Tôi muốn biết làm sao để kiểm tra xem tài sản đó đã được dùng để thế chấp ở đâu khác chưa, và thông tin này có đáng tin cậy không? Tôi lo lắng nếu không kiểm tra kỹ sẽ gặp rủi ro pháp lý sau này.”
Kiểm toán viên và hoạt động kiểm toán độc lập
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị L.T.M, chủ một doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ ở Quận 7, TP.HCM. Sắp tới cuối năm, công ty tôi cần thuê kiểm toán để làm báo cáo tài chính. Tôi nghe nói có nhiều loại kiểm toán viên, không biết ai mới đủ thẩm quyền để kiểm toán cho doanh nghiệp của tôi theo đúng quy định pháp luật? Tôi muốn tìm hiểu kỹ để không chọn nhầm người.”
Mạch tích hợp bán dẫn và quyền sở hữu công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một startup công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi vừa hoàn thành thiết kế một loại mạch tích hợp bán dẫn mới và chuẩn bị đưa vào sản xuất hàng loạt. Tôi lo lắng không biết về các quy định pháp luật liên quan đến việc sản xuất và kinh doanh loại chip này, đặc biệt là về quyền sở hữu trí tuệ. Liệu có rủi ro pháp lý nào mà chúng tôi cần lưu ý không?”
Trưng dụng tài sản
“Chào luật sư, tôi là chủ một kho hàng ở quận Sơn Trà, Đà Nẵng. Gần đây, tôi nghe nói có dự án quốc phòng lớn sắp triển khai hoặc có thể có tình huống khẩn cấp cần sử dụng đến các kho bãi trong khu vực của tôi. Tôi lo lắng không biết tài sản của mình có bị Nhà nước **trưng dụng** không, và nếu có thì quyền lợi của tôi sẽ được đảm bảo như thế nào?”
Giám sát việc thực hiện quyền trẻ em
“Chào luật sư, tôi là chị M. ở Quận 1, TP.HCM, làm công tác xã hội. Gần đây, tôi có tham gia một dự án về quyền trẻ em và thấy có nhắc đến việc 'giám sát việc thực hiện quyền trẻ em theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em'. Tôi không rõ cụ thể cơ quan nào sẽ làm việc này và làm như thế nào để đảm bảo tiếng nói của các cháu được lắng nghe và giải quyết. Nhiều khi các cháu có ý kiến nhưng không biết gửi đi đâu, hoặc gửi rồi có được phản hồi không.”
Quy định về khu vực biển liên vùng và thẩm quyền giao biển
“Chào luật sư, công ty tôi đang muốn đầu tư một dự án nuôi trồng thủy sản công nghệ cao ở vùng biển giáp ranh giữa tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận. Vị trí dự kiến của dự án nằm cả trong và ngoài 6 hải lý từ bờ. Tôi không rõ mình phải làm việc với cơ quan nào để xin phép, liệu có phải xin phép nhiều nơi không ạ?”
Cổ phiếu thưởng và quy trình phát hành
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm kinh doanh ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi vừa thông báo sẽ phát hành cổ phiếu thưởng cho các cổ đông hiện hữu từ lợi nhuận giữ lại. Tôi nghe nói đây là một cách để tăng vốn nhưng không phải đóng thêm tiền. Vậy quy trình này diễn ra như thế nào và có cần phải đăng ký gì với cơ quan nhà nước không? Tôi muốn hiểu rõ hơn để theo dõi quyền lợi của mình.”
Quy định về tạm đình chỉ thực hiện điều ước quốc tế
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, chủ một công ty nhập khẩu linh kiện điện tử ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe tin có khả năng một số điều khoản trong Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia có thể bị **tạm đình chỉ thực hiện** do căng thẳng ngoại giao giữa các nước thành viên. Nếu điều này xảy ra, liệu hàng hóa của công ty tôi có bị ảnh hưởng không? Ai có thẩm quyền quyết định việc này và tôi có thể tìm thông tin chính thức ở đâu để chuẩn bị ứng phó?”
Thư tín dụng trong hoạt động cấp tín dụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM chuyên nhập khẩu hàng hóa. Đối tác nước ngoài yêu cầu thanh toán bằng thư tín dụng, nhưng tôi chưa rõ lắm về hình thức này và liệu nó có được pháp luật Việt Nam công nhận không? Tôi lo lắng về rủi ro và muốn biết quyền lợi của mình được bảo vệ như thế nào.”
Quy định về Dân quân tự vệ biển
“Tôi là ngư dân ở tỉnh Khánh Hòa, thường xuyên ra khơi đánh bắt xa bờ. Gần đây, tôi nghe nói về lực lượng Dân quân tự vệ biển và có ý định tham gia để góp phần bảo vệ vùng biển quê hương. Tuy nhiên, tôi không rõ Dân quân tự vệ biển là gì, có vai trò như thế nào và nếu tham gia thì ai sẽ có thẩm quyền điều động chúng tôi khi cần thiết? Liệu công việc đánh bắt của tôi có bị ảnh hưởng nhiều không?”