Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, làm cán bộ pháp chế tại một Sở ở TP.HCM. Sắp tới, Sở chúng tôi được giao nhiệm vụ tham gia vào đợt tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo chỉ đạo của UBND Thành phố. Tôi hơi băn khoăn không biết quy trình này cụ thể sẽ bao gồm những công việc gì, và cơ quan nào có thẩm quyền quyết định việc tổng rà soát này? Liệu có văn bản nào hướng dẫn chi tiết không ạ?”
Trả lời
Chào anh Hùng, về thắc mắc của anh liên quan đến tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đây là một hoạt động quan trọng nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và hiệu quả của hệ thống pháp luật. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan và tuân thủ các nguyên tắc, quy trình nhất định.
Thẩm quyền quyết định tổng rà soát
Theo quy định của pháp luật, việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có thẩm quyền quyết định rõ ràng. Cụ thể, Ủy ban Thường vụ Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền quyết định việc này, dựa trên đề xuất từ Chính phủ
[1]. Điều 64 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2025 cũng quy định trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước trong việc rà soát, hệ thống hóa các văn bản thuộc phạm vi quản lý của mình [1].Phạm vi và đối tượng rà soát
Nghị định sửa đổi Nghị định số 79/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật
[2]. Các văn bản thuộc đối tượng rà soát bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực được quy định từ khoản 3 đến khoản 15 Điều 4 của Luật, kể cả những văn bản có nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước. Ngoài ra, các văn bản có dấu hiệu chứa quy phạm pháp luật nhưng không được ban hành đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật cũng là đối tượng cần được xem xét [3].Nguyên tắc thực hiện rà soát
Để đảm bảo hiệu quả và tính khách quan, hoạt động rà soát phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định. Các nguyên tắc này bao gồm việc đảm bảo tính toàn diện, khách quan, công khai, minh bạch, thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục. Hoạt động này cũng cần kết hợp giữa việc kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền với việc tự kiểm tra của cơ quan ban hành văn bản, đồng thời đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan
[4]. Điều quan trọng là phải kịp thời kiểm tra và xử lý các văn bản trái pháp luật, không lợi dụng việc kiểm tra vì mục đích vụ lợi hay gây khó khăn cho các cơ quan khác [4].