Giám sát việc thực hiện quyền trẻ em
“Chào luật sư, tôi là chị M. ở Quận 1, TP.HCM, làm công tác xã hội. Gần đây, tôi có tham gia một dự án về quyền trẻ em và thấy có nhắc đến việc 'giám sát việc thực hiện quyền trẻ em theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em'. Tôi không rõ cụ thể cơ quan nào sẽ làm việc này và làm như thế nào để đảm bảo tiếng nói của các cháu được lắng nghe và giải quyết. Nhiều khi các cháu có ý kiến nhưng không biết gửi đi đâu, hoặc gửi rồi có được phản hồi không.”
Trả lời
Chào chị M., vấn đề chị quan tâm về việc giám sát việc thực hiện quyền trẻ em theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em là một nội dung rất quan trọng, thể hiện sự tiến bộ trong việc bảo vệ và thúc đẩy quyền của trẻ em. Đây không chỉ là việc kiểm tra mà còn là một quá trình chủ động lắng nghe và hành động dựa trên những gì trẻ em mong muốn và cần thiết.
Cơ quan nào chịu trách nhiệm giám sát?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cụ thể là Luật Trẻ em 2016, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được xác định là tổ chức có vai trò đặc biệt quan trọng. Tổ chức này không chỉ là đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em mà còn có trách nhiệm giám sát việc thực hiện quyền trẻ em theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em
[3]. Điều này có nghĩa là Trung ương Đoàn sẽ là cầu nối chính giữa trẻ em và các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm.Quy trình lắng nghe và giải quyết ý kiến, nguyện vọng của trẻ em
Để thực hiện vai trò giám sát này, Trung ương Đoàn và các tổ chức liên quan có những nhiệm vụ cụ thể
[3]:* Tổ chức lấy ý kiến, kiến nghị của trẻ em: Điều này bao gồm việc tạo ra các kênh để trẻ em có thể bày tỏ suy nghĩ, mong muốn của mình, thậm chí tổ chức các buổi để trẻ em được tiếp xúc trực tiếp với đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân. * Lắng nghe, tiếp nhận và tổng hợp: Các ý kiến, kiến nghị này sẽ được thường xuyên thu thập, tổng hợp một cách có hệ thống. * Chuyển ý kiến đến cơ quan có thẩm quyền: Sau khi tổng hợp, các ý kiến này sẽ được chuyển đến các cơ quan nhà nước, tổ chức có trách nhiệm để xem xét và giải quyết. * Theo dõi và phản hồi: Một điểm rất quan trọng là Trung ương Đoàn sẽ theo dõi quá trình giải quyết và phản hồi lại cho trẻ em về kết quả giải quyết các ý kiến, kiến nghị đó. Điều này giúp trẻ em cảm thấy được lắng nghe và tin tưởng vào hệ thống. * Chủ trì, phối hợp giám sát: Trung ương Đoàn cũng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức khác để giám sát toàn diện việc thực hiện quyền trẻ em dựa trên những gì trẻ em đã bày tỏ.
Ý nghĩa của việc giám sát này
Việc giám sát theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em đảm bảo rằng các chính sách, hoạt động liên quan đến trẻ em được xây dựng và thực hiện một cách phù hợp nhất với lợi ích tốt nhất của trẻ em. Nó giúp phát hiện kịp thời những vấn đề, thiếu sót trong việc bảo vệ quyền trẻ em và thúc đẩy các cơ quan chức năng có những điều chỉnh cần thiết. Điều này cũng góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội trong việc thực hiện quyền trẻ em, như các nguyên tắc chung về phạm vi điều chỉnh của các luật khác cũng hướng tới việc đảm bảo lợi ích chung và sự phát triển bền vững
[1][2].