Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Cơ quan quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, CEO của một startup công nghệ ở TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một giải pháp nông nghiệp thông minh và muốn xin tài trợ từ nhà nước. Tôi không rõ mình cần liên hệ với cơ quan nào để nộp hồ sơ và làm việc về nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo này. Liệu có phải là Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh không, hay còn cơ quan nào khác?”
Quy định về kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định
“Chào luật sư, tôi là M. ở Hà Nội. Tôi đang có ý định mở một công ty kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô theo tuyến cố định, chạy từ Hà Nội đi các tỉnh như Hải Phòng, Quảng Ninh. Tôi muốn hỏi là loại hình kinh doanh này được định nghĩa như thế nào và tôi cần tìm hiểu những văn bản pháp luật nào để bắt đầu xin giấy phép ạ? Tôi đang hơi mơ hồ về các quy định.”
Bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là một người mẹ đơn thân ở Quận 7, TP.HCM, làm công nhân may. Chồng cũ của tôi đã bỏ đi từ khi con tôi mới 2 tuổi và không hề chu cấp hay thăm nom gì. Con tôi giờ đã 7 tuổi rồi, mọi chi phí từ ăn học đến ốm đau đều một mình tôi gánh vác. Tôi nghe nói hành vi của anh ta có thể bị coi là bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em. Liệu tôi có thể kiện anh ta không và pháp luật quy định thế nào về việc này? Tôi muốn biết liệu có cách nào để anh ta phải chịu trách nhiệm không.”
Hệ thống thanh toán quốc gia và vai trò của Ngân hàng Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy một số giao dịch chuyển khoản liên ngân hàng của khách hàng bị chậm hoặc thậm chí là lỗi, ảnh hưởng đến việc kinh doanh của tôi. Tôi nghe nói có 'Hệ thống thanh toán quốc gia', vậy hệ thống này là gì và ai chịu trách nhiệm quản lý để đảm bảo các giao dịch diễn ra suôn sẻ, nhanh chóng?”
Mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là một người mẹ đang rất lo lắng. Tôi đã có hai cô con gái, và gia đình chồng tôi thì cứ muốn tôi phải sinh thêm con trai. Tôi nghe nói Nhà nước có chính sách về việc này, nhưng không rõ cụ thể là gì. Liệu có luật nào bảo vệ tôi khỏi áp lực này không và Nhà nước có biện pháp gì để giảm thiểu tình trạng này không?”
Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chị Mai, làm chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có một cơ sở sản xuất nước đá gần nhà xả thải trực tiếp ra cống mà không qua xử lý, gây mùi hôi thối và ô nhiễm. Tôi muốn tố cáo hành vi này nhưng không biết có thuộc loại tố cáo nào và phải làm sao để cơ quan chức năng giải quyết. Liệu đây có phải là tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước không?”
Bảo vệ an toàn đường dây dẫn điện có dây bọc
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Bình Thạnh. Gần đây, tôi thấy đoạn dây điện đi qua trước cửa xưởng có vẻ bị võng xuống, mà tôi nghe nói đó là 'dây bọc'. Tôi không rõ 'dây bọc' là gì và liệu có nguy hiểm không, hay tôi có cần làm gì để đảm bảo an toàn cho xưởng và công nhân không?”
Mẫu vật tiền Công ước CITES
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, chủ một cửa hàng đồ cổ nhỏ ở phố cổ Hà Nội. Gần đây tôi có một món đồ là tượng ngà voi được ông nội để lại từ rất lâu, chắc phải từ trước năm 1975. Tôi nghe nói ngà voi bị cấm buôn bán, nhưng không biết trường hợp của tôi có được coi là hợp pháp không, vì nó đã có từ đời ông tôi rồi. Tôi có thể bán hoặc trưng bày nó không?”
Quản lý tiền chất thuốc nổ
“Chào luật sư, tôi là quản lý kho của một công ty khai thác đá ở Đồng Nai. Công ty tôi có nhập về một số hóa chất để phục vụ việc sản xuất thuốc nổ công nghiệp. Tôi nghe nói các hóa chất này gọi là tiền chất thuốc nổ và có quy định rất chặt chẽ. Tôi muốn hỏi là người quản lý kho như tôi cần phải đáp ứng những điều kiện gì và có trách nhiệm gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật?”
Quy định pháp luật về Phương pháp đo đạc và bản đồ
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Sắp tới, công ty tôi có dự án cần khảo sát, đo đạc một khu đất để xây dựng. Tôi nghe nói bây giờ có nhiều **phương pháp đo đạc và bản đồ** mới, hiện đại hơn. Tôi muốn hỏi là pháp luật hiện hành quy định thế nào về các phương pháp này, liệu có bắt buộc phải áp dụng công nghệ mới không, và tôi cần lưu ý gì để đảm bảo tính pháp lý của kết quả đo đạc cho dự án của mình?”
Thi hành án treo và nghĩa vụ của người được hưởng án treo
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Vừa rồi con trai tôi lỡ dính vào một vụ việc và bị Tòa án tuyên phạt án tù nhưng cho hưởng án treo. Tôi không rõ án treo này là gì và sắp tới gia đình tôi cần phải làm gì để con tôi chấp hành đúng quy định, đặc biệt là các thủ tục với chính quyền địa phương. Liệu có phải lên phường báo cáo thường xuyên không ạ?”
Kiểm kê khí nhà kính và trách nhiệm doanh nghiệp
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP.HCM chuyên sản xuất dệt may, quy mô cũng khá lớn. Gần đây, tôi nghe nói về việc phải kiểm kê khí nhà kính theo quy định mới. Tôi không rõ công ty mình có thuộc diện phải làm việc này không và nếu có thì cần chuẩn bị những gì. Liệu có phải thuê đơn vị bên ngoài để làm không?”
Ngạch sĩ quan tại ngũ và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, 35 tuổi, ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Tôi đang làm việc tại một công ty xây dựng. Em trai tôi vừa tốt nghiệp trường sĩ quan và đang phân vân không biết mình có thuộc "ngạch sĩ quan tại ngũ" hay không, và điều này có ý nghĩa gì đối với sự nghiệp của em ấy trong quân đội. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về thuật ngữ này và các quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không ạ?”
Vai trò của Tổ chức đại diện người sử dụng lao động
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Hà Đông, Hà Nội. Gần đây xưởng tôi gặp một số vấn đề với người lao động về việc tăng ca và tiền lương, có nguy cơ xảy ra tranh chấp. Tôi nghe nói có tổ chức đại diện cho người lao động, vậy có tổ chức nào đại diện cho người sử dụng lao động như chúng tôi không? Nếu có thì họ có thể giúp gì trong việc giải quyết các tranh chấp này?”
Phân loại và quy định pháp luật về Thiết bị đầu cuối
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng điện tử nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có nhập về một số thiết bị thông minh như camera an ninh IP, chuông cửa có hình kết nối wifi để bán cho khách. Tôi nghe nói có quy định về 'thiết bị đầu cuối' nhưng không rõ các sản phẩm này có thuộc diện đó không và tôi cần tuân thủ những quy định pháp luật nào khi kinh doanh chúng? Liệu có phải tuân thủ các luật chung như luật giáo dục hay tố tụng dân sự không?”
Quy định về Giấy niêm phong vật chứng và hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng điện thoại ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi cửa hàng tôi bị công an kiểm tra và thu giữ một số điện thoại không rõ nguồn gốc. Họ có dán giấy niêm phong lên các thùng hàng và lập biên bản. Tôi muốn hỏi giấy niêm phong đó có ý nghĩa gì và liệu tôi có quyền yêu cầu kiểm tra nội dung trên giấy đó không, vì tôi lo ngại có thể bị làm sai lệch vật chứng?”
Tổ thẩm định liên ngành trong đặc xá
“Chào luật sư, em có anh trai đang thụ án tù ở Trại giam Hòa Sơn, Đà Nẵng. Gia đình em đang hy vọng anh ấy sẽ được xét đặc xá đợt tới. Em nghe nói có cái 'Tổ thẩm định liên ngành' gì đó sẽ xem xét hồ sơ. Luật sư cho em hỏi tổ này là gì, họ làm việc ra sao và có vai trò quan trọng thế nào trong việc quyết định anh em có được đặc xá không ạ? Gia đình em đang rất lo lắng và muốn hiểu rõ hơn về quy trình này.”
Quan hệ lao động và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Mấy tháng nay công ty hay bắt tăng ca nhưng không trả lương thêm, với lại hợp đồng lao động của tôi cũng không rõ ràng. Tôi muốn hỏi là cái 'quan hệ lao động' giữa tôi và công ty là gì và tôi có quyền lợi gì khi công ty không thực hiện đúng như vậy không?”
Lưu lượng lũ thiết kế và quy định xây dựng gần sông
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Hưng Yên, có mảnh đất gần sông. Tôi đang tính xây một nhà kho nhỏ để chứa nông sản nhưng nghe nói có nhiều quy định về việc xây dựng gần sông, đặc biệt là liên quan đến lũ lụt. Tôi không rõ 'lưu lượng lũ thiết kế' là gì và liệu việc xây dựng của tôi có bị ảnh hưởng bởi khái niệm này không? Tôi cần làm gì để đảm bảo đúng luật?”
Quy định về công ty con của tổ chức tín dụng và ảnh hưởng đến chức vụ quản lý
“Chào luật sư, tôi là Hùng, đang làm nhân viên tại một ngân hàng lớn ở TP.HCM. Tôi dự định cùng vài người bạn thành lập một công ty công nghệ tài chính (fintech) chuyên về các giải pháp thanh toán. Tôi muốn hỏi liệu công ty fintech của chúng tôi có thể bị coi là công ty con của ngân hàng tôi đang làm việc hay không, và nếu có thì điều này ảnh hưởng gì đến vị trí của tôi tại ngân hàng?”
Vùng biển 06 hải lý và quyền khai thác tài nguyên biển
“Chào luật sư, tôi là anh Hải, ngư dân ở Vân Đồn, Quảng Ninh. Gia đình tôi đã bao đời nay đánh bắt hải sản ở khu vực gần bờ. Gần đây, tôi nghe nói có quy định về 'vùng biển 06 hải lý' gì đó. Tôi không rõ vùng biển này là vùng nào, có ảnh hưởng gì đến việc đánh bắt của chúng tôi không, đặc biệt là khi có các dự án phát triển du lịch, nuôi trồng thủy sản đang mở rộng ra biển?”
Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng
“Chào luật sư, gia đình tôi có mấy hecta rừng phòng hộ ở Huyện Đơn Dương, Lâm Đồng. Gần đây tôi nghe nói có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng gì đó nhưng không rõ mình có được nhận tiền không và nhận như thế nào. Rừng nhà tôi có giúp giữ nước cho mấy nhà máy thủy điện dưới xuôi không?”
Công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang làm thủ tục xin cấp phép vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng thấy các quy trình, giấy tờ không rõ ràng, hỏi cán bộ thì họ cứ hẹn. Tôi muốn biết liệu cơ quan nhà nước có phải công khai các thông tin này không và tôi có quyền được yêu cầu không?”
Cơ quan lưu trữ lịch sử và tài liệu lưu trữ tư
“Chào luật sư, gia đình tôi ở TP.HCM có giữ nhiều giấy tờ, hình ảnh từ thời ông bà để lại, một số tài liệu có từ trước năm 1975. Tôi nghe nói có 'lưu trữ lịch sử' gì đó chuyên giữ những tài liệu quan trọng này. Luật sư cho tôi hỏi, 'lưu trữ lịch sử' là gì và những tài liệu như của gia đình tôi có thể gửi gắm ở đó được không ạ? Tôi cũng muốn biết quyền lợi của mình khi tiếp cận lại các tài liệu đó nếu gửi đi.”