Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quản lý rủi ro an toàn thông tin mạng
“Chào chuyên gia, công ty em là một doanh nghiệp nhỏ chuyên cung cấp giải pháp phần mềm cho các dự án của nhà nước ở quận 1, TP.HCM. Gần đây, em thấy nhiều vụ tấn công mạng quá, nên lo lắng về hệ thống của mình. Công ty em có tham gia đấu thầu nhiều gói thầu lớn, nên dữ liệu rất quan trọng. Chuyên gia cho em hỏi, rủi ro an toàn thông tin mạng là gì và công ty em cần làm gì để bảo vệ mình theo quy định pháp luật ạ?”
Trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ
“Chị Hạnh, là một cán bộ tư pháp tại phường X, quận Đống Đa, Hà Nội, đang rất lo lắng. Vừa rồi, trong quá trình giải quyết một vụ việc hành chính, chị đã có sai sót dẫn đến việc Nhà nước phải bồi thường cho một người dân số tiền 50 triệu đồng. Chị nghe nói sau khi Nhà nước bồi thường xong, người gây ra thiệt hại như chị sẽ phải "hoàn trả" lại tiền cho ngân sách nhà nước. Chị muốn biết cụ thể về trách nhiệm này, liệu có phải chị sẽ phải trả lại toàn bộ số tiền đó không và quy định ở đâu?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, vợ chồng tôi ở Đà Nẵng, đang cân nhắc có con thứ hai. Chúng tôi nghe nói về 'mức sinh thay thế' và không rõ bây giờ nhà nước khuyến khích hay hạn chế sinh đẻ nữa. Đặc biệt là ở địa phương tôi thì chính sách cụ thể thế nào, có khác gì so với trước đây không ạ? Chúng tôi muốn hiểu rõ để đưa ra quyết định.”
Cơ quan giải quyết bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Vừa rồi, đội quản lý thị trường kiểm tra cửa hàng tôi và tịch thu một lô hàng mà sau đó hóa ra là hoàn toàn hợp pháp. Việc này khiến tôi thiệt hại nặng nề về doanh thu và uy tín. Tôi muốn được bồi thường nhưng không biết phải nộp đơn ở đâu, là cơ quan quản lý thị trường đó hay phải ra tòa án? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Quyền phản ánh, kiến nghị của tổ chức về quy định hành chính
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp tư nhân ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm. Gần đây, chúng tôi gặp rất nhiều vướng mắc khi làm thủ tục đăng ký bản quyền sản phẩm mới tại một cơ quan nhà nước, hồ sơ cứ bị trả đi trả lại vì những lý do rất nhỏ nhặt, không rõ ràng. Chúng tôi muốn gửi phản ánh về quy trình này nhưng không biết liệu công ty mình có được coi là 'tổ chức' theo quy định để làm việc đó không, và phản ánh thì cần những nội dung gì. Liệu doanh nghiệp tư nhân như chúng tôi có đủ tư cách pháp lý để thực hiện không?”
Di sản địa chất và trách nhiệm bảo tồn
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở tỉnh Hà Giang, đang làm du lịch cộng đồng ở vùng Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về việc bảo vệ **di sản địa chất** nhưng chưa hiểu rõ lắm nó là gì và có quy định pháp luật nào về việc bảo tồn nó không. Chúng tôi muốn phát triển du lịch bền vững nhưng cũng lo lắng về việc vô tình làm ảnh hưởng đến các giá trị địa chất. Vậy di sản địa chất được định nghĩa thế nào và có những quy định gì liên quan đến việc bảo vệ nó, đặc biệt là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước?”
Chính phủ số và lợi ích cho doanh nghiệp
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'Chính phủ số'. Tôi muốn biết cụ thể thì khái niệm này có ý nghĩa gì với doanh nghiệp của tôi, liệu có giúp tôi giảm bớt thủ tục hành chính khi làm việc với nhà nước không? Tôi thấy việc nộp hồ sơ, giấy tờ còn khá rườm rà.”
Định nghĩa và ý nghĩa của Người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, 32 tuổi, hiện đang là CEO của một startup fintech ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một ứng dụng quản lý tài chính cá nhân và muốn tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) của Ngân hàng Nhà nước. Tôi đang khá băn khoăn không biết 'người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam' được định nghĩa cụ thể như thế nào trong các quy định pháp luật, và làm sao để chứng minh ứng dụng của tôi đáp ứng tiêu chí mang lại lợi ích cho đối tượng này khi nộp hồ sơ tham gia sandbox?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết định sinh sản
“Chào chuyên gia, em là chị Hằng ở Đồng Nai đây. Em với chồng mới cưới, đang tính chuyện sinh con nhưng nghe nhiều người nói về 'kế hoạch hóa gia đình' rồi các quy định này nọ. Em thì muốn sinh 2 bé, nhưng chồng em lại muốn 3. Không biết giờ tụi em có được tự quyết định số con không, hay Nhà nước có quy định gì về số con tối đa không ạ? Em làm công nhân ở KCN Biên Hòa.”
Hợp đồng kỳ hạn điện và cơ chế mua bán điện trực tiếp
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất giày da ở Thuận An, Bình Dương. Giá điện biến động làm chi phí sản xuất của tôi khó kiểm soát quá. Tôi có nghe nói về cái gọi là 'hợp đồng kỳ hạn điện' mà nhà nước đang khuyến khích. Chuyên gia cho tôi hỏi, xưởng của tôi có đủ điều kiện để tham gia loại hợp đồng này không và giá điện trong hợp đồng này được tính như thế nào ạ?”
Chính sách thích ứng với già hóa dân số
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà dưỡng lão tư nhân ở Đà Nẵng. Gần đây tôi thấy số lượng người cao tuổi trong thành phố ngày càng tăng, nhiều người thân cũng hỏi về việc chăm sóc người già. Tôi muốn hỏi liệu Nhà nước có chính sách cụ thể nào để hỗ trợ các cơ sở như chúng tôi và cộng đồng trong việc thích ứng với tình trạng già hóa dân số này không?”
Quy định về thu hồi mã, số viễn thông và tài nguyên Internet
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là một ISP nhỏ ở Hòa Bình, đang sử dụng một số dải IP và đầu số viễn thông được cấp. Gần đây, do kinh doanh khó khăn, chúng tôi có chậm nộp phí sử dụng một chút. Tôi lo lắng không biết liệu Nhà nước có thể **thu hồi** các tài nguyên này của chúng tôi không? Nếu bị thu hồi thì có được bồi thường gì không?”
Thị trường tiền tệ và vai trò quản lý của Ngân hàng Nhà nước
“Chị M.T.L ở TP.HCM có một khoản tiền nhàn rỗi trong ngắn hạn từ việc kinh doanh quần áo và muốn tìm kênh đầu tư an toàn, sinh lời tốt trong vài tháng. Chị nghe nói về "thị trường tiền tệ" nhưng không rõ đây là gì và liệu có phải là nơi để chị đầu tư không. Chị cũng thắc mắc Ngân hàng Nhà nước có vai trò gì trong việc quản lý thị trường này để đảm bảo an toàn cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ như chị.”
Quyền và chính sách hỗ trợ cho người sống cô đơn
“Chị H.T.L ở Quận 3, TP.HCM, là một người về hưu, 68 tuổi, sống độc thân và không có con cái, cha mẹ cũng đã mất. Chị muốn biết liệu có chính sách hỗ trợ nào của nhà nước dành cho những người như chị không, đặc biệt là về chăm sóc y tế và mai táng sau này. Chị nghe nói có thuật ngữ "người sống cô đơn" nhưng không rõ có được hưởng quyền lợi gì đặc biệt không.”
Vốn đầu tư ra ngoài doanh nghiệp nhà nước
“Anh N.V.H, quản lý dự án tại một tổng công ty nhà nước ở TP.HCM, đang xem xét các khoản đầu tư của công ty vào một công ty cổ phần và một công ty TNHH. Anh ấy băn khoăn không biết liệu những khoản đầu tư này có được xem là "vốn của doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra ngoài doanh nghiệp" hay không và cần tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan để đảm bảo tuân thủ.”
Giá quyền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đang có ý định bán một mảnh đất nông nghiệp nhưng tôi không rõ giá quyền sử dụng đất được xác định như thế nào. Tôi lo lắng không biết giá có bị ép xuống thấp hơn giá trị thực tế không, và liệu có quy định nào của Nhà nước về việc này để tôi có thể tham khảo không?”
Giá dịch vụ phụ trợ hệ thống điện và quy định định giá của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy thủy điện nhỏ ở huyện Đắk Glong, Đắk Nông. Gần đây, tôi nghe nói về "giá dịch vụ phụ trợ hệ thống điện" nhưng không rõ lắm. Luật sư cho tôi hỏi, giá này là gì và do ai quyết định? Liệu nhà máy của tôi có phải cung cấp dịch vụ này không và giá cả có ổn định không để chúng tôi còn tính toán doanh thu?”
Hành lang bảo vệ nguồn nước và quyền lợi người dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Hậu Giang. Đất nhà tôi nằm cạnh một con kênh lớn. Gần đây, tôi nghe nói Nhà nước sắp tiến hành cắm mốc **hành lang bảo vệ nguồn nước** dọc theo con kênh này. Tôi rất lo lắng không biết đất của gia đình có bị ảnh hưởng không, nếu có thì quyền lợi của tôi sẽ được giải quyết thế nào, đặc biệt là về việc bồi thường hay di dời? Quy trình này diễn ra như thế nào vậy các chuyên gia?”
Hợp đồng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
“Chào luật sư, công ty startup của tôi ở Quận 1, TP.HCM đang muốn xin tài trợ từ nhà nước để thực hiện một dự án công nghệ mới. Chúng tôi nghe nói phải ký 'Hợp đồng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo' nhưng không rõ hợp đồng này là gì, có những nghĩa vụ nào và liệu công ty startup như chúng tôi có đủ điều kiện để ký không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quyền thuê trong hợp đồng thuê đất
“Chị Lan ở Đồng Nai có một nhà xưởng nhỏ đang thuê đất của Nhà nước theo hình thức trả tiền thuê đất hàng năm. Hiện chị muốn mở rộng sản xuất nên cần chuyển nhượng quyền thuê đất này cho một công ty khác để thuê một khu đất lớn hơn. Chị Lan muốn biết liệu việc chuyển nhượng này có được pháp luật cho phép không và công ty nhận chuyển nhượng có được hưởng các quyền lợi tương tự chị không?”
Quy trình bổ nhiệm cán bộ trong doanh nghiệp nhà nước
“Tôi là Anh N.V.H, đang làm quản lý hành chính tại một Tập đoàn Bưu chính Viễn thông ở Hà Nội. Sắp tới, công ty tôi có kế hoạch bổ nhiệm một Trưởng phòng mới và tôi đang phụ trách tổng hợp các quy định liên quan. Tôi nghe nói việc bổ nhiệm này có liên quan đến vai trò của Kiểm soát viên, không biết quy trình cụ thể và các bên liên quan có trách nhiệm gì trong việc giám sát, đánh giá quá trình bổ nhiệm?”
Giá trị hàng hóa tính theo giá F.O.B trong quản lý cán cân thanh toán quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản ở Cần Thơ. Sắp tới, tôi phải báo cáo số liệu xuất khẩu cho cơ quan nhà nước theo quy định về quản lý cán cân thanh toán quốc tế. Tôi đang băn khoăn không biết khi kê khai giá trị hàng hóa tính theo giá F.O.B thì có cần phải tính cả chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển không? Vì tôi thấy có nhiều cách hiểu khác nhau, sợ báo cáo sai lại bị phạt.”
Khái niệm và vai trò của Tổ chức khoa học và công nghệ
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở Bắc Giang chuyên về công nghệ nông nghiệp. Chúng tôi đang muốn tham gia một dự án nghiên cứu khoa học do nhà nước tài trợ nhưng không rõ liệu công ty mình có đủ điều kiện được xem là 'Tổ chức khoa học và công nghệ' để nộp hồ sơ không. Công ty tôi có phòng R&D riêng và thường xuyên thực hiện các nghiên cứu về giống cây trồng mới.”
Chủ đầu tư nhà máy điện hạt nhân
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở Ninh Thuận. Trước đây có nghe nói về dự án nhà máy điện hạt nhân ở đây. Tôi thắc mắc là nếu dự án đó được triển khai thì **chủ đầu tư xây dựng công trình nhà máy điện hạt nhân** sẽ là ai? Liệu có phải là một công ty tư nhân hay là nhà nước mình đứng ra làm ạ? Tôi muốn hiểu rõ hơn về vai trò của họ.”