Định nghĩa và vai trò của Người đứng đầu trong cơ quan nhà nước
“Chị Hằng ở quận Đống Đa, Hà Nội, là viên chức tại một đơn vị sự nghiệp công lập. Chị đang thắc mắc không biết **người đứng đầu** cơ quan mình được hiểu chính xác là ai theo quy định pháp luật, và liệu người đó có toàn quyền trong việc đánh giá, phân loại viên chức hàng năm hay không. Chị nghe nói có Nghị định mới về việc này nhưng chưa rõ.”
Trả lời
Người đứng đầu là ai theo quy định pháp luật?
Chào chị Hằng, theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể là Nghị định số 88/2017/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 56/2015/NĐ-CP (VBHN), người đứng đầu được định nghĩa là người được bầu cử, phê chuẩn để bổ nhiệm hoặc người được bổ nhiệm giữ chức vụ cấp trưởng trong các cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và đơn vị sự nghiệp công lập. Người này được giao thẩm quyền trực tiếp quản lý, sử dụng, phân công nhiệm vụ và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của công chức, viên chức. Như vậy, trong đơn vị sự nghiệp công lập nơi chị công tác, người giữ chức vụ cấp trưởng, có thẩm quyền quản lý trực tiếp viên chức chính là người đứng đầu.
Vai trò của Người đứng đầu trong đánh giá viên chức
Theo Điều 3 của Nghị định số 88/2017/NĐ-CP, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có vai trò quan trọng và trực tiếp trong việc đánh giá công chức, viên chức. Nguyên tắc đánh giá quy định rõ rằng công chức, viên chức do người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị đánh giá. Cấp nào, người nào thực hiện việc đánh giá thì đồng thời thực hiện việc phân loại và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình
[1]. Điều này có nghĩa là người đứng đầu đơn vị chị có trách nhiệm và thẩm quyền chính trong việc đánh giá và phân loại viên chức hàng năm.Căn cứ và nguyên tắc đánh giá của Người đứng đầu
Mặc dù người đứng đầu có thẩm quyền đánh giá, nhưng việc đánh giá này không phải là toàn quyền mà phải tuân thủ các nguyên tắc và căn cứ pháp luật. Cụ thể, việc đánh giá phải đảm bảo đúng thẩm quyền, căn cứ vào chức trách, nhiệm vụ được giao và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Việc đánh giá cần làm rõ ưu điểm, khuyết điểm, tồn tại, hạn chế về phẩm chất, năng lực, trình độ của viên chức. Đặc biệt, việc đánh giá phải đảm bảo khách quan, công bằng, chính xác và không nể nang, trù dập, thiên vị, hình thức
[1].Đối với viên chức, căn cứ đánh giá bao gồm nghĩa vụ, đạo đức, văn hóa giao tiếp và những việc viên chức không được làm theo quy định của Luật Viên chức; tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức; và nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch công tác năm được phân công hoặc được giao chỉ đạo, tổ chức thực hiện
[2]. Nghị định này quy định về nguyên tắc, căn cứ, nội dung, trình tự, thủ tục, tiêu chí, thẩm quyền đánh giá và phân loại cán bộ, công chức, viên chức hàng năm, được áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức quy định tại Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức [3]. Do đó, người đứng đầu phải dựa trên các tiêu chí và quy trình này để thực hiện việc đánh giá một cách minh bạch và công bằng.