Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Cưỡng bức lao động và quyền lợi của người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một xưởng may ở TP. Thuận An, Bình Dương. Gần đây, do áp lực đơn hàng, chủ xưởng liên tục yêu cầu chúng tôi làm việc 14-16 tiếng mỗi ngày, không cho nghỉ phép, và dọa sẽ trừ lương nặng nếu không tuân thủ. Tôi cảm thấy mình đang bị ép buộc làm việc quá sức và muốn tìm cách chấm dứt hợp đồng. Liệu tôi có thể đơn phương nghỉ việc mà không cần báo trước không, và tôi có quyền lợi gì không ạ?”
Thi hành án cải tạo không giam giữ
“Chào luật sư, em là sinh viên năm cuối ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Vừa rồi em có gây ra một vụ việc và bị Tòa án tuyên phạt cải tạo không giam giữ. Em lo lắng không biết việc thi hành án này sẽ diễn ra như thế nào, có ảnh hưởng đến việc học và công việc sắp tới của em không ạ? Em có phải đi đâu chấp hành án không?”
Quyền và vai trò của Tập thể lao động trong doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử thuộc sở hữu nhà nước ở Quận Long Biên, Hà Nội. Gần đây, nhà máy có nhiều thay đổi về quy chế làm việc và sử dụng quỹ phúc lợi, nhưng chúng tôi không rõ mình có quyền tham gia ý kiến hay không. Tôi nghe nói về 'Đại hội công nhân viên chức' nhưng không hiểu rõ 'tập thể lao động' có vai trò gì trong việc này. Mong luật sư giải đáp giúp tôi.”
Thang bậc lương viên chức
“Tôi mới vào làm giáo viên ở trường cấp 2 quận Ba Đình, Hà Nội. Nghe mọi người nói về 'bậc lương' mà tôi chưa hiểu rõ lắm. 'Bậc' này là gì và nó ảnh hưởng đến lương của tôi như thế nào? Liệu tôi có thể lên bậc nhanh hơn không?”
Giờ làm việc hành chính tại cơ sở khám chữa bệnh
“Tôi là y tá mới vào làm tại một phòng khám tư ở Hà Nội. Sắp tới tôi cần nộp một số giấy tờ hành chính nhưng không rõ **giờ làm việc hành chính của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh** được quy định cụ thể như thế nào. Phòng khám của tôi hoạt động cả ngày nhưng tôi không biết liệu có phải mọi công việc hành chính đều được giải quyết trong giờ làm việc hành chính hay không, hay có thể nộp vào bất cứ lúc nào phòng khám mở cửa. Tôi muốn biết quy định pháp luật về vấn đề này để sắp xếp công việc và thời gian cá nhân cho hợp lý.”
Chính sách hỗ trợ tạo việc làm
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Hiện tại, xưởng của tôi đang gặp khó khăn do đơn hàng giảm, tôi phải cho một số công nhân nghỉ việc. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người thất nghiệp. Tôi muốn biết liệu xưởng của tôi có thể vay vốn để duy trì sản xuất và tuyển lại công nhân cũ không, hoặc có chính sách nào giúp tôi giải quyết việc làm cho họ không? Tôi cũng có một vài bạn trẻ mới ra trường đang cần việc làm.”
Giải thích thuật ngữ 'Tiết kiệm' trong pháp luật
“Chào luật sư, tôi là cán bộ ở Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thanh Trì, Hà Nội. Sếp tôi hay nhắc nhở phải 'tiết kiệm' trong công việc, từ việc dùng giấy in đến điện nước. Tôi muốn hỏi, trong luật thì 'tiết kiệm' được hiểu thế nào cho đúng, và làm sao để biết mình đã tiết kiệm đúng mức mà vẫn hoàn thành nhiệm vụ ạ? Có phải cứ dùng ít là tiết kiệm không?”
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Hóc Môn, TP.HCM. Tôi đang muốn mở rộng thị trường, đặc biệt là xuất khẩu. Một đối tác nước ngoài có hỏi về việc công nhân của tôi có đạt tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia nào không. Tôi nghe nói có tiêu chuẩn này nhưng không rõ nó là gì, áp dụng ra sao và làm sao để công nhân của tôi được công nhận? Liệu có cơ quan nào chịu trách nhiệm về việc này không? Tôi khá băn khoăn về vấn đề này.”
Quy định về Lao động kỹ thuật nước ngoài
“Chào luật sư, công ty tôi ở Biên Hòa, Đồng Nai đang muốn tuyển một kỹ sư nước ngoài để vận hành máy móc mới. Anh ấy có bằng kỹ sư điện tử và đã làm việc 5 năm ở nước ngoài. Tôi không rõ liệu anh ấy có được coi là lao động kỹ thuật theo quy định của Việt Nam để xin giấy phép lao động không, và thủ tục như thế nào?”
Đào tạo nghề nghiệp theo quy định pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Xưởng tôi đang cần tuyển thêm một số bạn trẻ mới ra trường nhưng chưa có kinh nghiệm. Tôi muốn tổ chức đào tạo nghề cho các bạn ngay tại xưởng nhưng không rõ về các quy định pháp luật liên quan đến việc này, liệu có cần đăng ký gì không và quyền lợi của người lao động trong quá trình đào tạo sẽ như thế nào? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Hoãn chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục do ốm nặng
“Chào luật sư, em trai tôi ở Long An vừa bị Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định đưa vào cơ sở giáo dục do vi phạm nhiều lần. Nhưng giờ em ấy đang bị bệnh nặng, phải nhập viện điều trị dài ngày. Liệu có cách nào để em tôi được hoãn chấp hành quyết định này không ạ?”
Cơ sở dữ liệu về người lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.T, chủ một xưởng may nhỏ ở quận Hải Châu, Đà Nẵng. Gần đây tôi nghe nói về 'cơ sở dữ liệu về người lao động' theo Luật Việc làm mới. Tôi không rõ liệu dữ liệu của nhân viên xưởng tôi có bị đưa vào đó không, và nếu có thì ai sẽ quản lý? Liệu tôi có thể truy cập để tìm kiếm lao động tiềm năng không?”
Dịch vụ quản lý quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, đang tìm hiểu về việc thiết lập một quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện cho nhân viên. Tôi nghe nói có dịch vụ quản lý quỹ này nhưng không rõ nó hoạt động thế nào, có phải bắt buộc không và có lợi ích gì cho doanh nghiệp và người lao động không?”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển
“Tôi là ngư dân ở Vũng Tàu, gia đình tôi sống nhờ biển. Mấy hôm trước có tàu chở dầu bị sự cố gần bờ, dầu loang ra khắp nơi làm cá chết nhiều lắm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về việc này không, ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho bà con chúng tôi và môi trường biển bị ảnh hưởng?”
Chính sách hỗ trợ dự án phát triển sản xuất
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất nấm sạch ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi muốn mở rộng quy mô, đầu tư thêm nhà xưởng và thiết bị để tăng sản lượng, nhưng đang gặp khó khăn về vốn. Tôi nghe nói có các chương trình hỗ trợ cho 'dự án phát triển sản xuất' từ nhà nước. Không biết xưởng của tôi có thuộc diện được hỗ trợ không và tôi cần làm những thủ tục gì để tiếp cận nguồn vốn này?”
Năng lực xã hội và sự tham gia của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ông Hùng, năm nay 68 tuổi, sống ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi về hưu đã được vài năm nhưng vẫn muốn được tham gia vào các hoạt động xã hội, hoặc thậm chí là làm thêm công việc nhẹ nhàng để đỡ buồn và đóng góp cho gia đình, xã hội. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ người cao tuổi duy trì năng lực xã hội, nhưng không rõ pháp luật quy định thế nào. Liệu tôi có thể tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý nào không để tiếp tục cống hiến?”
Quy định pháp luật về việc làm
“Chào Tuvannhanh.com, em là sinh viên mới ra trường ở TP.HCM. Em đang tìm việc làm và thấy có nhiều loại hình công việc khác nhau. Em muốn hỏi là theo luật thì **việc làm** được định nghĩa như thế nào để em biết mà chọn công việc hợp pháp, có thu nhập ổn định ạ? Em cũng nghe nói có việc làm không bị pháp luật cấm, vậy cụ thể là sao ạ?”
Thay đổi chức danh nghề nghiệp viên chức
“Chị Lan, giáo viên cấp 2 ở Quận Gò Vấp, TP.HCM, đã có bằng Thạc sĩ Giáo dục và muốn chuyển từ chức danh nghề nghiệp Giáo viên THCS hạng III lên hạng II. Chị không rõ thủ tục và điều kiện để thực hiện việc này có phức tạp không, đặc biệt là khi chị đã công tác được hơn 10 năm.”
Quyền lợi của người tham gia việc làm công
“Chào luật sư, tôi là Hùng, 28 tuổi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Hiện tôi đang tham gia một dự án xây dựng đường nông thôn mới do xã triển khai, có nhận lương hàng tháng. Tôi nghe nói đây là 'việc làm công' nhưng không rõ quyền lợi của mình có được như người lao động bình thường không, hay có được đóng bảo hiểm gì không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quyền công đoàn của người lao động
“Tôi là anh Hùng, công nhân sản xuất tại một nhà máy may ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em công nhân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi, nhưng không biết bắt đầu từ đâu và liệu có được phép không. Công ty có vẻ không ủng hộ lắm, chúng tôi lo lắng liệu có bị gây khó dễ khi thực hiện quyền này không?”
Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
“Chào luật sư, công ty em ở Hà Nội chuyên đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có nhận được thông báo về việc cập nhật thông tin vào cái gọi là 'Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng'. Em không rõ hệ thống này là gì và nếu công ty em lỡ quên không cập nhật thì có bị phạt gì không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Áp dụng Công ước MLC trong hoạt động tuyển dụng thuyền viên
“Chào chuyên gia, tôi đang có ý định thành lập công ty chuyên tuyển dụng và cung ứng thuyền viên tại TP.HCM. Trong quá trình tìm hiểu thủ tục, tôi thấy có nhắc đến 'Công ước MLC' và yêu cầu về 'Giấy chứng nhận phù hợp hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 và Quy định 1.4 của Công ước MLC'. Tôi không rõ Công ước này là gì và liệu công ty của tôi có bắt buộc phải tuân thủ nó không, đặc biệt là để xin các giấy phép cần thiết?”
Chuyên gia trong quy định về lao động nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một kỹ sư phần mềm người nước ngoài, đang được một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM mời về làm việc. Họ nói tôi sẽ được xếp vào diện 'chuyên gia'. Tôi không rõ 'chuyên gia' theo luật Việt Nam là gì và liệu tôi có đủ điều kiện để được cấp giấy phép lao động theo diện này không? Quy trình có khác gì không?”
An toàn trong thi công xây dựng công trình
“Anh N.V.H, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 12, TP.HCM, đang chuẩn bị khởi công dự án nhà ở dân dụng. Anh nghe nói về khái niệm 'an toàn trong thi công xây dựng công trình' nhưng không rõ liệu các quy định này có áp dụng cho công ty của mình hay không, và cần phải tuân thủ những gì để tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo an toàn cho công nhân.”