Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đào tạo nghề nghiệp theo quy định pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Xưởng tôi đang cần tuyển thêm một số bạn trẻ mới ra trường nhưng chưa có kinh nghiệm. Tôi muốn tổ chức đào tạo nghề cho các bạn ngay tại xưởng nhưng không rõ về các quy định pháp luật liên quan đến việc này, liệu có cần đăng ký gì không và quyền lợi của người lao động trong quá trình đào tạo sẽ như thế nào? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển
“Tôi là ngư dân ở Vũng Tàu, gia đình tôi sống nhờ biển. Mấy hôm trước có tàu chở dầu bị sự cố gần bờ, dầu loang ra khắp nơi làm cá chết nhiều lắm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về việc này không, ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho bà con chúng tôi và môi trường biển bị ảnh hưởng?”
Năng lực xã hội và sự tham gia của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ông Hùng, năm nay 68 tuổi, sống ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi về hưu đã được vài năm nhưng vẫn muốn được tham gia vào các hoạt động xã hội, hoặc thậm chí là làm thêm công việc nhẹ nhàng để đỡ buồn và đóng góp cho gia đình, xã hội. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ người cao tuổi duy trì năng lực xã hội, nhưng không rõ pháp luật quy định thế nào. Liệu tôi có thể tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý nào không để tiếp tục cống hiến?”
Quy định pháp luật về việc làm
“Chào Tuvannhanh.com, em là sinh viên mới ra trường ở TP.HCM. Em đang tìm việc làm và thấy có nhiều loại hình công việc khác nhau. Em muốn hỏi là theo luật thì **việc làm** được định nghĩa như thế nào để em biết mà chọn công việc hợp pháp, có thu nhập ổn định ạ? Em cũng nghe nói có việc làm không bị pháp luật cấm, vậy cụ thể là sao ạ?”
Phát triển và Cải tạo Giống vật nuôi
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Đồng Nai. Gia đình tôi có trang trại nuôi heo, nhưng mấy năm nay năng suất không ổn định, heo hay bị bệnh vặt. Tôi nghe nói có thể **cải tạo giống** để heo khỏe hơn, lớn nhanh hơn. Tôi muốn hỏi là việc này có được pháp luật khuyến khích không và tôi cần tìm hiểu ở đâu để thực hiện đúng quy định?”
Quy định pháp luật về hoạt động Hộ đê và quyền ưu tiên trong tình huống khẩn cấp
“Chào chuyên gia, tôi là anh T.V.K, hiện đang làm việc tại Ban quản lý đê điều ở tỉnh Thái Bình. Vừa rồi có đợt mưa lớn, chúng tôi phải huy động lực lượng để **hộ đê** khẩn cấp. Tôi muốn hỏi, hoạt động **hộ đê** này được pháp luật quy định như thế nào, đặc biệt là về quyền ưu tiên khi di chuyển và các chế độ lao động đặc thù cho những người như chúng tôi trong tình huống khẩn cấp?”
Bậc lương của viên chức theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là giáo viên mới được tuyển dụng vào trường cấp 2 ở Quận 1, TP.HCM. Tôi nghe nói về "bậc lương" nhưng chưa hiểu rõ lắm nó là gì và ảnh hưởng thế nào đến lương của mình. Tôi muốn biết cụ thể "bậc" này được quy định ra sao và liệu có liên quan đến việc tôi là viên chức không?”
Quy định pháp luật về hoạt động điện ảnh tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là N.V.K, một đạo diễn phim độc lập ở Hà Nội. Tôi đang chuẩn bị làm dự án phim đầu tay của mình. Tôi nghe nói làm phim ở Việt Nam có rất nhiều quy định pháp luật liên quan đến 'hoạt động điện ảnh', từ khâu sản xuất đến chiếu phim. Tôi không rõ định nghĩa chính xác của 'hoạt động điện ảnh' là gì theo luật và những luật nào tôi cần phải tuân thủ, đặc biệt là khi tôi thuê ê-kíp làm việc.”
Quy định về chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam
“Công ty em ở Quận 1, TP.HCM đang muốn tuyển một người nước ngoài từ Singapore về làm vị trí cố vấn chiến lược. Anh ấy có nhiều năm kinh nghiệm và bằng cấp cao trong lĩnh vực này. Em không rõ trường hợp của anh ấy có được xem là 'chuyên gia' theo quy định pháp luật hiện hành không và công ty em cần làm những thủ tục gì để tuyển dụng anh ấy ạ?”
Xác định Người lao động theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, em là sinh viên ở Quận 1, TP.HCM, đang làm thêm phục vụ quán cà phê. Em không có ký hợp đồng chính thức gì, chỉ làm theo giờ thôi. Em muốn hỏi là trường hợp của em có được coi là **người lao động** theo luật không ạ, để nếu có vấn đề gì em còn biết đường mà đòi quyền lợi?”
Cơ cấu dân số và chính sách liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ thống kê ở huyện miền núi A, tỉnh B. Chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc thu thập và phân tích dữ liệu dân số để lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Cụ thể, tôi muốn hiểu rõ hơn về **cơ cấu dân số** là gì và tại sao việc nắm rõ nó lại quan trọng đối với công tác quản lý của địa phương chúng tôi. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định về vấn đề này không?”
Phạm vi và nguồn kinh phí cho Dịch vụ Dân số
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ xã ở Hà Giang. Sắp tới xã tôi có kế hoạch triển khai một số hoạt động liên quan đến dân số. Tôi đang băn khoăn không rõ 'dịch vụ dân số' theo quy định của pháp luật bao gồm những gì và xã có được hỗ trợ ngân sách để thực hiện không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Nâng cao chất lượng dân số
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ Hội Phụ nữ ở một xã vùng cao thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, tôi thấy địa phương mình còn nhiều khó khăn về y tế, giáo dục, bà con chưa được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ cần thiết, ảnh hưởng đến sức khỏe và kiến thức. Tôi nghe nói về mục tiêu 'nâng cao chất lượng dân số' của Nhà nước. Vậy chuyên gia cho tôi hỏi, chính sách pháp luật hiện hành quy định thế nào về việc nâng cao chất lượng dân số, và vai trò của Nhà nước, cộng đồng trong việc này là gì để tôi có thể tư vấn lại cho bà con và đề xuất lên cấp trên?”
Cưỡng bức lao động và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là công nhân tại một xưởng may ở KCN Tân Bình, TP.HCM. Gần đây, chủ xưởng thường xuyên ép chúng tôi làm thêm giờ, không trả lương tăng ca đầy đủ, và còn đe dọa trừ lương, đuổi việc nếu không làm theo. Có lần, tôi bị giữ lại làm việc đến khuya mà không được về. Tôi muốn biết hành vi này có phải là cưỡng bức lao động không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Đào tạo thường xuyên trong pháp luật lao động
“Chào luật sư, tôi là một công nhân may ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đã làm việc được hơn 10 năm rồi nhưng muốn học thêm về thiết kế thời trang để nâng cao tay nghề. Vấn đề là tôi có gia đình và công việc full-time nên không thể đi học theo lịch cố định được. Tôi có nghe nói đến 'đào tạo thường xuyên' nhưng không rõ hình thức này có phù hợp với trường hợp của tôi không và có quy định pháp luật nào hỗ trợ không ạ?”
Quy định pháp luật liên quan đến đê bao và bảo vệ môi trường
“Gia đình tôi sống ở vùng ven biển huyện Cần Giờ, TP.HCM, có mảnh vườn trồng cây ăn trái được bảo vệ bởi một con đê bao nhỏ. Gần đây, có thông tin dự án xây dựng khu du lịch sinh thái gần đó có thể ảnh hưởng đến con đê này, hoặc có thể cần mở rộng đê để chống sạt lở. Tôi không rõ liệu việc xây dựng, duy tu đê bao có được quy định trong luật nào không, và quyền lợi của người dân như chúng tôi được bảo vệ ra sao khi có các dự án liên quan đến đê bao.”
Việc làm hợp pháp và nghĩa vụ liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một sinh viên ở quận Đống Đa, Hà Nội, hiện đang làm thêm bằng cách dịch thuật và viết nội dung tự do trên mạng. Thu nhập của tôi không ổn định nhưng cũng đủ trang trải cuộc sống. Tôi không biết liệu công việc này có được pháp luật công nhận là 'việc làm' không, và liệu tôi có cần phải đăng ký hay đóng thuế gì không?”
Định nghĩa và Quyền lợi của Người lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, đang làm việc tại một cửa hàng quần áo nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi được chủ trả lương theo ngày, không có hợp đồng lao động chính thức, nhưng hàng ngày tôi vẫn phải làm theo sự sắp xếp, quản lý của chủ cửa hàng. Tôi không rõ liệu mình có được coi là 'người lao động' theo pháp luật không và liệu có quyền lợi gì không?”
Hoạt động môi giới bất động sản
“Chào chuyên gia, tôi đang có ý định mở công ty môi giới bất động sản ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Tôi nghe nói hoạt động này có nhiều quy định pháp luật phức tạp. Chuyên gia có thể cho tôi biết chính xác **môi giới bất động sản** là gì và tôi cần lưu ý những gì khi bắt đầu không? Tôi muốn hiểu rõ bản chất công việc này theo quy định pháp luật.”
Vai trò của Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở
“Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM, mới thành lập được 2 năm, có khoảng 40 nhân viên. Chúng tôi chưa có công đoàn cơ sở nhưng sắp tới cần tổ chức đối thoại định kỳ với người lao động. Tôi nghe nói nếu chưa có công đoàn cơ sở thì phải làm việc với Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở. Vậy Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở là ai và chúng tôi cần liên hệ với họ như thế nào để thực hiện đối thoại theo đúng quy định pháp luật?”
Quy định pháp luật về thuyền viên và thuyền viên tàu cá
“Tôi là anh Hùng, làm việc trên tàu cá ở Cà Mau. Gần đây, chủ tàu muốn ký hợp đồng mới nhưng tôi nghe nói thuyền viên phải có hợp đồng theo quy định riêng. Tôi không biết mình có được coi là thuyền viên theo luật không và hợp đồng của tôi có cần những điều khoản đặc biệt như các tàu lớn không?”
Định nghĩa Tàu biển Việt Nam và áp dụng pháp luật lao động
“Tôi là chủ một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Hiện tại, chúng tôi có một con tàu đang đăng ký ở Panama nhưng sắp tới chúng tôi muốn xin giấy phép tạm thời để con tàu này mang cờ quốc tịch Việt Nam để thực hiện một số tuyến nội địa và quốc tế. Tôi băn khoăn không biết liệu con tàu này có được coi là 'Tàu biển Việt Nam' theo quy định pháp luật hay không, và nếu có thì các quy định về lao động đối với thuyền viên trên tàu sẽ được áp dụng như thế nào, đặc biệt là các quy định trong Nghị định 121/2014/NĐ-CP?”
Định nghĩa Người khuyết tật theo pháp luật
“Chào luật sư, tôi là một người làm nông ở Huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh. Vợ tôi bị tai nạn lao động cách đây 2 năm, bị liệt nửa người và đi lại rất khó khăn. Chúng tôi muốn xin một số chính sách hỗ trợ cho người khuyết tật nhưng không biết trường hợp của vợ tôi có được coi là người khuyết tật theo luật không, hay phải đáp ứng những tiêu chí nào. Tôi nghe nói có nhiều định nghĩa khác nhau, tôi phải dựa vào đâu để biết chắc chắn?”
Phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là kế toán trưởng ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty đang tuyển thêm kế toán viên, nhưng sếp yêu cầu chỉ tuyển nữ dưới 30 tuổi, chưa có gia đình để 'dễ điều động và không vướng bận con cái'. Tôi thấy việc này không đúng lắm vì có vài ứng viên nam rất giỏi, hoặc nữ trên 30 tuổi có kinh nghiệm tốt. Tôi muốn biết công ty làm vậy có vi phạm pháp luật không và tôi nên làm gì?”