Định nghĩa Người khuyết tật theo pháp luật
“Chào luật sư, tôi là một người làm nông ở Huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh. Vợ tôi bị tai nạn lao động cách đây 2 năm, bị liệt nửa người và đi lại rất khó khăn. Chúng tôi muốn xin một số chính sách hỗ trợ cho người khuyết tật nhưng không biết trường hợp của vợ tôi có được coi là người khuyết tật theo luật không, hay phải đáp ứng những tiêu chí nào. Tôi nghe nói có nhiều định nghĩa khác nhau, tôi phải dựa vào đâu để biết chắc chắn?”
Trả lời
Chào Anh N.V.H,
Trường hợp của vợ anh là một vấn đề thực tế mà nhiều gia đình gặp phải khi muốn tiếp cận các chính sách hỗ trợ. Việc xác định một người có phải là người khuyết tật theo quy định của pháp luật là bước đầu tiên và quan trọng.
Khái niệm Người khuyết tật theo pháp luật
Theo quy định của pháp luật, cụ thể là Luật Thủy lợi sửa đổi 2020 (VBHN) (35/VBHN-VPQH), người khuyết tật được hiểu là "người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn"
[1]. Dựa trên định nghĩa này, tình trạng của vợ anh, bị liệt nửa người và đi lại khó khăn sau tai nạn lao động, rất có khả năng được xem là người khuyết tật vì đã đáp ứng tiêu chí "bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn".Tầm quan trọng của phạm vi điều chỉnh luật
Mỗi văn bản pháp luật có một phạm vi điều chỉnh cụ thể, xác định rõ đối tượng và lĩnh vực mà luật đó áp dụng. Ví dụ, Luật Thủy lợi sửa đổi 2020 quy định về điều tra cơ bản, chiến lược, quy hoạch thủy lợi, quản lý, khai thác công trình thủy lợi, v.v.
[2]. Mặc dù định nghĩa người khuyết tật được tìm thấy trong văn bản này, các chính sách hỗ trợ cụ thể cho người khuyết tật thường sẽ được quy định chi tiết trong các luật chuyên ngành khác như Luật Người khuyết tật và các văn bản hướng dẫn. Việc hiểu rõ phạm vi điều chỉnh của từng luật là rất quan trọng để anh biết mình cần tìm kiếm thông tin và quyền lợi ở đâu.Quy trình xác định mức độ khuyết tật và các quy định liên quan
Để chính thức được công nhận là người khuyết tật và hưởng các chính sách hỗ trợ, vợ anh cần thực hiện quy trình xác định mức độ khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật. Quy trình này thường bao gồm việc nộp hồ sơ, khám và đánh giá của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã. Sau khi có kết quả, vợ anh sẽ được cấp Giấy xác nhận khuyết tật, đây là căn cứ pháp lý để hưởng các chế độ, chính sách. Tương tự như cách các quy định về tổ chức chính quyền địa phương cần tuân thủ các quy định chung về đơn vị hành chính
[3] hoặc các quy định đặc thù về chính quyền đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh [4], việc xác định quyền lợi của người khuyết tật cũng phải tuân thủ các quy định cụ thể của pháp luật chuyên ngành.