Phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp

Trả lời

Khái niệm phân biệt đối xử trong việc làm

Theo quy định pháp luật, phân biệt đối xử trong việc làm là hành vi phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên dựa trên các yếu tố như chủng tộc, màu da, nguồn gốc quốc gia hoặc nguồn gốc xã hội, dân tộc, giới tính, độ tuổi, tình trạng thai sản, tình trạng hôn nhân, tôn giáo, tín ngưỡng, khuyết tật, bệnh tật, trách nhiệm gia đình làm ảnh hưởng đến bình đẳng về cơ hội việc làm hoặc nghề nghiệp. Hành vi này bị cấm, trừ trường hợp xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc và nhằm duy trì, bảo vệ việc làm cho người lao động dễ bị tổn thương.

Trong trường hợp công ty chị L.T.M yêu cầu chỉ tuyển nữ dưới 30 tuổi, chưa có gia đình, đây rõ ràng là một hành vi có dấu hiệu phân biệt đối xử dựa trên giới tính, độ tuổi và tình trạng hôn nhân. Yêu cầu này không xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc kế toán viên mà dường như chỉ dựa trên định kiến cá nhân, gây ảnh hưởng đến cơ hội bình đẳng của các ứng viên nam hoặc nữ trên 30 tuổi, có gia đình nhưng vẫn có năng lực phù hợp.

Hành vi bị nghiêm cấm và hậu quả pháp lý

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp ^[1]. Cụ thể, Điều 9 của Luật số 15/VBHN-VPQH năm 2017 quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp ^[1]. Việc công ty chị L.T.M đặt ra các tiêu chí tuyển dụng như "chỉ tuyển nữ dưới 30 tuổi, chưa có gia đình" có thể bị coi là vi phạm quy định này.

Các văn bản pháp luật khác của Nhà nước như Nghị quyết của Quốc hội ^[2] hay Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương ^[3] cũng luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo quyền bình đẳng và chống lại mọi hình thức phân biệt đối xử trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là trong lao động và việc làm. Do đó, hành vi phân biệt đối xử trong tuyển dụng là trái với tinh thần và quy định chung của pháp luật.

Quyền và trách nhiệm của người lao động

Với vai trò là kế toán trưởng, chị L.T.M có thể chủ động trao đổi với cấp trên về những quy định pháp luật liên quan đến phân biệt đối xử trong tuyển dụng. Việc giải thích rõ ràng về các quy định này có thể giúp công ty điều chỉnh chính sách tuyển dụng để tuân thủ pháp luật và thu hút được những ứng viên tài năng nhất, bất kể giới tính, độ tuổi hay tình trạng hôn nhân.

Nếu công ty vẫn cố tình duy trì chính sách phân biệt đối xử, người lao động bị ảnh hưởng có quyền khiếu nại lên tổ chức công đoàn tại cơ sở (nếu có), hoặc gửi đơn đến Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội địa phương để được giải quyết. Hành vi vi phạm có thể dẫn đến việc công ty bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật lao động.