Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bên mời thầu trong dự án PPP
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Công ty tôi đang muốn tham gia đấu thầu một dự án cầu đường theo hình thức PPP do tỉnh phát động. Tôi nghe nói đến thuật ngữ **Bên mời thầu** nhưng không rõ chính xác họ là ai, có vai trò gì và liệu có phải là cơ quan nhà nước trực tiếp quản lý dự án không? Mong luật sư giải đáp giúp.”
Hồ sơ xin chủ trương đầu tư xây dựng công trình
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Bình Dương. Hiện tại, tôi muốn mở rộng quy mô sản xuất bằng cách xây thêm một nhà kho và một phân xưởng mới. Tôi nghe nói phải làm 'Báo cáo đầu tư xây dựng công trình' nhưng không rõ đây là loại hồ sơ gì, cần chuẩn bị những gì và nộp ở đâu để được cấp phép. Liệu dự án của tôi có thuộc diện phải làm báo cáo này không?”
Phân biệt Dự án đầu tư mới
“Chào luật sư, tôi là chủ một hợp tác xã nuôi trồng thủy sản ở Cà Mau. Hiện tại tôi đang có một dự án mở rộng quy mô nuôi và xây thêm nhà kho, xưởng sơ chế. Tôi không rõ liệu dự án này có được coi là 'dự án đầu tư mới' theo quy định không, vì tôi nghe nói nếu là dự án mới thì có thể được hưởng ưu đãi. Nhờ luật sư tư vấn giúp.”
Hoạt động và Quy định vay vốn từ Tổ chức tín dụng phi ngân hàng
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đang muốn vay một khoản tiền nhỏ để nhập thêm hàng hóa nhưng ngân hàng yêu cầu nhiều giấy tờ quá. Tôi thấy có mấy công ty tài chính quảng cáo cho vay nhanh, không biết họ có phải là 'tổ chức tín dụng phi ngân hàng' không và việc vay tiền từ họ có những quy định gì khác so với ngân hàng không? Tôi nghe nói họ xét duyệt dễ hơn, nhưng cũng lo lắng về tính pháp lý.”
Sản phẩm phái sinh và Khung pháp lý liên quan tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, chủ một xưởng sản xuất cà phê ở Đắk Lắk. Gần đây, giá cà phê biến động mạnh quá, tôi nghe nói có cái gọi là 'sản phẩm phái sinh' có thể giúp mình ổn định giá bán hoặc mua nguyên liệu. Tôi muốn tìm hiểu xem liệu xưởng của tôi có được phép tham gia giao dịch các sản phẩm này không, và nếu có thì cần phải tuân thủ những quy định pháp luật nào để tránh rủi ro pháp lý?”
Quy định pháp luật về mang thai hộ vì mục đích thương mại
“Chào luật sư, tôi là một người mẹ đơn thân ở huyện Củ Chi, TP.HCM, làm công nhân lương ba cọc ba đồng. Gần đây có người giới thiệu tôi mang thai hộ cho một gia đình khác với số tiền khá lớn để tôi có tiền nuôi con. Tôi nghe nói việc này bị cấm nhưng không rõ cụ thể thế nào, nếu tôi làm thì có bị phạt gì không ạ?”
Quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là chị H. ở Quận 1, TP.HCM, có cửa hàng bán đồ gia dụng nhập khẩu. Gần đây, có đoàn kiểm tra đến cửa hàng và yêu cầu xuất trình giấy tờ về chất lượng hàng hóa. Tôi không rõ những mặt hàng nào của mình thuộc diện phải kiểm tra và quản lý chất lượng theo quy định pháp luật. Xin luật sư tư vấn giúp tôi.”
Khái niệm Bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng kế hoạch của một Ban quản lý dự án ở tỉnh Đồng Nai. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án giao thông trọng điểm của tỉnh. Tôi đang băn khoăn không biết Ban quản lý của chúng tôi có được coi là 'cơ quan địa phương' theo quy định về kế hoạch đầu tư công hay không, vì có vẻ như chỉ các sở, ban ngành cấp tỉnh mới được gọi như vậy. Nếu không phải, vậy những đơn vị nào mới thực sự thuộc nhóm 'Bộ, cơ quan trung ương và địa phương' trong bối cảnh này để nhận kế hoạch đầu tư công từ Thủ tướng Chính phủ?”
Báo cáo kinh tế - kỹ thuật trong đầu tư xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cơ sở sản xuất nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang có kế hoạch xây dựng thêm một xưởng sản xuất mới với quy mô không quá lớn. Tôi nghe nói về 'Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng' nhưng không rõ liệu dự án của tôi có cần loại báo cáo này không và nó bao gồm những nội dung gì. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Kiểm toán bắt buộc đối với doanh nghiệp và tổ chức
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về kinh doanh thiết bị y tế. Công ty tôi mới thành lập được 2 năm, có vốn điều lệ khoảng 5 tỷ đồng và có một phần vốn góp từ người thân ở nước ngoài. Gần đây tôi nghe nói có quy định về việc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm, nhưng tôi không rõ trường hợp của công ty tôi có thuộc diện này không. Tôi lo lắng nếu không thực hiện đúng sẽ bị phạt.”
Rủi ro pháp lý khi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi có mua một lô gỗ nguyên liệu từ một nhà cung cấp mới. Họ đưa cho tôi hóa đơn nhưng tôi thấy có vẻ không đúng quy định lắm, kiểu như hóa đơn tự in mà không có mã số thuế của cơ quan thuế hoặc thông tin không rõ ràng. Tôi lo lắng nếu sử dụng hóa đơn này để kê khai thuế thì có bị phạt gì không?”
Hồ sơ hoàn thành trong đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng IT của một sở ở Hà Nội. Chúng tôi vừa hoàn thành dự án nâng cấp hệ thống quản lý văn bản nội bộ sử dụng ngân sách nhà nước. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị bàn giao và đưa vào sử dụng, nhưng tôi không rõ 'hồ sơ hoàn thành' cần những gì để đảm bảo tuân thủ quy định và tránh các rắc rối về sau. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Vốn pháp định của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chị N.T.L, một doanh nhân ở TP.HCM. Tôi đang ấp ủ dự định thành lập một quỹ tín dụng nhân dân tại huyện Củ Chi để hỗ trợ bà con nông dân vay vốn nhỏ lẻ. Tôi nghe nói có yêu cầu về **vốn pháp định** nhưng không rõ mức cụ thể là bao nhiêu và nếu không đủ thì có bị ảnh hưởng gì không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Điều kiện kinh doanh của nhà đầu tư nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là Việt kiều Mỹ, muốn về Hải Phòng mở một công ty chuyên về dịch vụ hậu cần cảng biển, đặc biệt là bốc dỡ hàng hóa. Bạn bè tôi bảo là tôi sẽ bị coi là 'nhà đầu tư nước ngoài' và có nhiều quy định riêng. Tôi không rõ liệu mình có được thành lập công ty 100% vốn nước ngoài không, hay phải liên doanh với đối tác Việt Nam? Và có cần phải tuân thủ điều kiện gì đặc biệt không? Tôi năm nay 45 tuổi, đang làm quản lý chuỗi cung ứng ở Mỹ.”
Quyền lợi của người sử dụng dịch vụ viễn thông
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, nhà mạng viễn thông tự ý tăng giá gói cước internet của tôi mà không báo trước rõ ràng, lại còn bắt tôi ký hợp đồng mới với nhiều điều khoản bất lợi. Tôi thấy mình bị ép quá, không biết với tư cách là 'người sử dụng dịch vụ viễn thông' thì tôi có quyền lợi gì để phản đối việc này không?”
Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại, công ty tôi đang muốn mở rộng sản xuất nhưng gặp khó khăn trong việc vay vốn ngân hàng vì thiếu tài sản đảm bảo. Tôi nghe nói có "chứng thư bảo lãnh tín dụng" dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, không biết doanh nghiệp của tôi có thể tiếp cận được không và thủ tục như thế nào ạ?”
Nâng cao vị thế doanh nghiệp trong chuỗi giá trị
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ nhỏ ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Sản phẩm của tôi khá được ưa chuộng nhưng tôi thấy mình cứ loay hoay mãi ở khâu sản xuất, ít tiếp cận được thị trường lớn hơn. Tôi nghe nói về 'chuỗi giá trị' nhưng không rõ nó là gì và làm sao để doanh nghiệp nhỏ như tôi có thể tham gia sâu hơn vào đó, hay thậm chí là nâng cao vị thế của mình trong chuỗi đó để tăng lợi nhuận? Có chính sách nào hỗ trợ không ạ?”
Vốn đối ứng trong chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào luật sư, tôi là cán bộ xã ở huyện miền núi tỉnh Hà Giang. Hiện xã chúng tôi đang triển khai một số dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo. Tôi đang thắc mắc về khoản 'vốn đối ứng' mà xã phải bố trí. Cụ thể, vốn này là gì, và xã tôi cần chuẩn bị nguồn này như thế nào trong kế hoạch tài chính của mình để đảm bảo dự án được thực hiện đúng tiến độ?”
Thông quan và kiểm tra sau thông quan hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty nhập khẩu hàng tiêu dùng ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Công ty tôi mới nhập về một lô hàng lớn và đã hoàn tất thủ tục thông quan. Tuy nhiên, tôi nghe nói về việc hải quan có thể kiểm tra lại sau này. Tôi hơi lo lắng không biết 'kiểm tra sau thông quan' là gì, quy trình ra sao và công ty tôi cần chuẩn bị những gì để đảm bảo mọi thứ hợp lệ?”
Chiết khấu giấy tờ có giá và chiết khấu thương mại trong hoạt động doanh nghiệp
“Chào luật sư, công ty xuất nhập khẩu của tôi ở TP.HCM đang gặp chút khó khăn về dòng tiền. Chúng tôi có một số hối phiếu và kỳ phiếu đến hạn trong vài tháng tới. Tôi nghe nói có thể **chiết khấu** chúng để lấy tiền mặt ngay, nhưng không rõ thủ tục và rủi ro thế nào. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và những điều cần lưu ý không?”
Bảo vệ bí mật kinh doanh công thức món ăn
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán phở gia truyền ở Hà Nội, công thức nấu phở là bí quyết của gia đình tôi đã mấy đời. Gần đây, một đầu bếp cũ của quán tôi nghỉ việc và mở một quán phở khác ngay gần đây, hương vị món ăn của họ rất giống với quán của tôi. Tôi rất lo lắng công thức gia truyền của mình đã bị lộ. Tôi phải làm gì để bảo vệ bí mật kinh doanh của mình?”
Quy định về thương mại nhà nước trong nhập khẩu sản phẩm thuốc lá
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, chủ một cửa hàng tiện lợi ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang tìm hiểu về quy định nhập khẩu thuốc lá chính ngạch để có thể kinh doanh thêm mặt hàng này. Tôi nghe nói có cơ chế 'thương mại nhà nước' trong nhập khẩu thuốc lá và không rõ liệu cửa hàng của tôi có thể tham gia trực tiếp hay cần phải qua một đơn vị được chỉ định. Tôi muốn biết liệu Nghị định 08/2018/NĐ-CP có liên quan đến việc này không và tôi cần tìm hiểu ở đâu để rõ hơn về cơ chế này?”
Giao dịch ngoại tệ của người không cư trú tại Trung tâm Tài chính Quốc tế
“Chào luật sư, tôi là Việt kiều đang sống ở Mỹ. Tôi có nghe nói Việt Nam sắp có Trung tâm Tài chính Quốc tế và tôi muốn đầu tư vào đó. Tôi không rõ 'người không cư trú' là gì theo luật Việt Nam và liệu tôi có được mở tài khoản ngoại tệ để giao dịch không? Tôi lo lắng về các thủ tục pháp lý phức tạp khi đầu tư từ nước ngoài vào.”
Dự án đầu tư không dùng ngân sách nhà nước có nhu cầu tái định cư
“Chào luật sư, công ty tôi đang muốn đầu tư xây dựng một nhà máy sản xuất tại Bình Dương. Dự án này hoàn toàn do công ty tôi bỏ vốn, không dùng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, để có đất xây dựng, Nhà nước sẽ thực hiện việc thu hồi đất của các hộ dân. Tôi không rõ liệu dự án của chúng tôi có được coi là 'Dự án đầu tư xây dựng không phải bằng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước có nhu cầu nhà ở tái định cư' hay không và trách nhiệm về nhà ở tái định cư sẽ thuộc về ai?”