Bên mời thầu trong dự án PPP
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Công ty tôi đang muốn tham gia đấu thầu một dự án cầu đường theo hình thức PPP do tỉnh phát động. Tôi nghe nói đến thuật ngữ **Bên mời thầu** nhưng không rõ chính xác họ là ai, có vai trò gì và liệu có phải là cơ quan nhà nước trực tiếp quản lý dự án không? Mong luật sư giải đáp giúp.”
Trả lời
1. Bên mời thầu là ai trong dự án PPP?
Trong các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), Bên mời thầu đóng vai trò trung tâm trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Theo định nghĩa, Bên mời thầu là cơ quan, tổ chức có chuyên môn và năng lực để thực hiện các hoạt động đấu thầu. Đây thường là cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc đơn vị được ủy quyền, chịu trách nhiệm tổ chức và quản lý toàn bộ quy trình đấu thầu dự án.
2. Vai trò và trách nhiệm của Bên mời thầu
Bên mời thầu có trách nhiệm rất lớn trong việc đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của quá trình đấu thầu. Cụ thể, họ sẽ thực hiện các công việc như:
* Lập và phát hành hồ sơ mời thầu: Đây là tài liệu quan trọng quy định các yêu cầu kỹ thuật, tài chính, pháp lý và các tiêu chí đánh giá đối với nhà đầu tư. Hồ sơ mời thầu phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật về đấu thầu và đầu tư PPP, được quy định trong Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư
[1]. * Tiếp nhận và đánh giá hồ sơ dự thầu: Bên mời thầu sẽ tổ chức tiếp nhận các hồ sơ từ các nhà đầu tư quan tâm, sau đó thành lập tổ chuyên gia để đánh giá dựa trên các tiêu chí đã công bố. * Đàm phán và lựa chọn nhà đầu tư: Sau quá trình đánh giá, Bên mời thầu sẽ tiến hành đàm phán với nhà đầu tư được lựa chọn để hoàn thiện hợp đồng dự án PPP. Trong một số trường hợp, nếu dự án chưa đóng thầu khi có quy định mới, Bên mời thầu có trách nhiệm điều chỉnh hồ sơ mời thầu để phù hợp với quy định hiện hành, ví dụ như theo Nghị định số 28/2021/NĐ-CP [2]. * Quản lý quá trình đấu thầu: Đảm bảo toàn bộ quá trình diễn ra đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch, tránh các hành vi tiêu cực.Như vậy, Bên mời thầu chính là cơ quan nhà nước (hoặc đơn vị được ủy quyền) trực tiếp khởi xướng và quản lý quá trình lựa chọn nhà đầu tư cho dự án, chứ không phải là nhà thầu thi công dự án.
3. Khung pháp lý liên quan đến dự án PPP
Hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư được điều chỉnh bởi một hệ thống pháp luật chuyên biệt, mà tiêu biểu là Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Luật này quy định rõ về các hoạt động đầu tư PPP, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên liên quan
[1]. Điều này khác biệt với các quy định chung về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam [3], nhấn mạnh tính đặc thù của các dự án PPP.