Dự án đầu tư không dùng ngân sách nhà nước có nhu cầu tái định cư
“Chào luật sư, công ty tôi đang muốn đầu tư xây dựng một nhà máy sản xuất tại Bình Dương. Dự án này hoàn toàn do công ty tôi bỏ vốn, không dùng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, để có đất xây dựng, Nhà nước sẽ thực hiện việc thu hồi đất của các hộ dân. Tôi không rõ liệu dự án của chúng tôi có được coi là 'Dự án đầu tư xây dựng không phải bằng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước có nhu cầu nhà ở tái định cư' hay không và trách nhiệm về nhà ở tái định cư sẽ thuộc về ai?”
Trả lời
Dự án của công ty bạn có thuộc diện này không?
Chào bạn, theo thông tin bạn cung cấp, dự án của công ty bạn tại Bình Dương hoàn toàn do nguồn vốn không phải từ ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, để có đất thực hiện dự án, Nhà nước sẽ tiến hành thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng. Điều này hoàn toàn phù hợp với định nghĩa của thuật ngữ "Dự án đầu tư xây dựng không phải bằng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước có nhu cầu nhà ở tái định cư".
Cụ thể, đây là dự án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ do các thành phần kinh tế đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn không phải từ ngân sách nhà nước, nhưng do Nhà nước thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Quy định về nhà ở tái định cư cho các dự án này
Mặc dù dự án của công ty bạn không sử dụng vốn ngân sách nhà nước, nhưng việc Nhà nước thực hiện thu hồi đất để phục vụ dự án của bạn sẽ kéo theo nhu cầu về nhà ở tái định cư cho các hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng.
Theo Nghị định số 84/2013/NĐ-CP, việc phát triển và quản lý sử dụng nhà ở tái định cư được quy định để phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án xây dựng công trình sử dụng cho mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng
[1]. Các hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án này là đối tượng áp dụng của Nghị định [2].Điều này có nghĩa là, khi Nhà nước thu hồi đất để phục vụ dự án của công ty bạn (mà dự án này có thể được xem xét là phục vụ lợi ích công cộng hoặc lợi ích kinh tế chung, tạo việc làm, phát triển địa phương), thì việc bố trí nhà ở tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng sẽ tuân thủ các quy định của Nghị định 84/2013/NĐ-CP.
Trách nhiệm và nguyên tắc chung
Trong trường hợp này, trách nhiệm chính về việc phát triển và quản lý nhà ở tái định cư thuộc về Nhà nước, thông qua các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Các nguyên tắc phát triển nhà ở tái định cư được quy định rõ ràng, bao gồm:
* Phải tuân thủ quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt, đảm bảo đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội
[3]. * Phải đảm bảo nguyên tắc để các hộ gia đình, cá nhân được bố trí tái định cư có điều kiện ở, sinh hoạt, sản xuất tốt hơn hoặc tương đương nơi ở cũ [3]. * Nhà ở tái định cư phải đảm bảo quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng, chất lượng và an toàn trong sử dụng, phù hợp với văn hóa, phong tục, tập quán địa phương [3].Như vậy, công ty bạn không trực tiếp chịu trách nhiệm xây dựng hay bố trí nhà ở tái định cư cho người dân. Tuy nhiên, dự án của bạn là nguyên nhân phát sinh nhu cầu tái định cư, và việc Nhà nước thực hiện công tác này sẽ tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.