Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Giải quyết tranh chấp về quyền công đoàn
“Tôi là công nhân sản xuất tại một công ty ở Hà Nội. Gần đây, tôi cùng một số đồng nghiệp muốn thành lập công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi chung, nhưng phía công ty lại tỏ thái độ không hợp tác, thậm chí còn tìm cách gây khó dễ. Tôi muốn hỏi, trường hợp của chúng tôi có được coi là tranh chấp về quyền công đoàn không và chúng tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Chế độ tử tuất và đối tượng thân nhân hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội
“Chào chuyên gia, chồng tôi vừa mất đột ngột tháng trước do tai nạn giao thông ở Đồng Nai. Anh ấy làm công nhân ở khu công nghiệp Biên Hòa và có đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ. Giờ tôi và hai con nhỏ (một cháu 5 tuổi, một cháu 8 tuổi) có được hưởng chế độ tử tuất từ bảo hiểm xã hội của chồng không? Tôi muốn biết liệu chúng tôi có được coi là **thân nhân** theo quy định để nhận trợ cấp không ạ?”
Định nghĩa và điều kiện xác định thân nhân trong Luật Bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là chị N.T.T, chị gái của anh H., công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Anh H. vừa mất do tai nạn lao động. Trước đây, anh H. có chu cấp hàng tháng cho tôi vì tôi bị bệnh nặng và không có khả năng lao động. Gia đình tôi đang làm thủ tục hưởng chế độ tử tuất, nhưng không biết tôi có được xem là 'thân nhân' của anh H. để hưởng trợ cấp không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Mức sinh thay thế và các quy định pháp luật liên quan
“Chị Hạnh, 32 tuổi, làm công nhân may ở Bình Dương, đang có một con và dự định sinh thêm. Chị nghe nói Nhà nước mình đang khuyến khích duy trì 'mức sinh thay thế' nhưng không rõ cụ thể là gì và có quy định pháp luật nào về việc này không. Chị muốn biết liệu có chính sách gì hỗ trợ hay quy định nào mà chị cần lưu ý không.”
Quy định pháp luật về mang thai hộ vì mục đích thương mại
“Chào luật sư, tôi là một người mẹ đơn thân ở huyện Củ Chi, TP.HCM, làm công nhân lương ba cọc ba đồng. Gần đây có người giới thiệu tôi mang thai hộ cho một gia đình khác với số tiền khá lớn để tôi có tiền nuôi con. Tôi nghe nói việc này bị cấm nhưng không rõ cụ thể thế nào, nếu tôi làm thì có bị phạt gì không ạ?”
Thành lập và vai trò của Công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là N.V.T, tổ trưởng sản xuất tại một công ty may mặc ở Thuận An, Bình Dương. Công ty tôi có khoảng 150 công nhân. Gần đây, nhiều anh chị em công nhân muốn thành lập một tổ chức công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi của mình. Tôi muốn hỏi chuyên gia về quy trình thành lập và những vai trò chính của Công đoàn cơ sở là gì ạ? Chúng tôi nên bắt đầu từ đâu?”
Giá khởi điểm cổ phần trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là Chú Ba, một công nhân sắp về hưu ở quận 10, TP.HCM. Công ty nhà nước của tôi đang chuẩn bị cổ phần hóa và có kế hoạch bán cổ phần cho công nhân. Tôi nghe nói có khái niệm **giá khởi điểm** nhưng không rõ nó được tính toán thế nào, liệu có phải là giá thấp để ưu đãi công nhân không. Tôi đang băn khoăn không biết có nên mua cổ phần hay không.”
Bảo vệ ngành sản xuất nội địa khỏi trợ cấp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất thép ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, các sản phẩm thép nhập khẩu từ nước ngoài tràn vào thị trường với giá rất rẻ, thấp hơn cả chi phí sản xuất của chúng tôi. Doanh thu của xưởng tôi giảm sút nghiêm trọng, công nhân phải nghỉ việc bớt. Tôi nghe nói có thể là do hàng hóa đó được trợ cấp, vậy trường hợp của tôi có được coi là 'thiệt hại đáng kể' để yêu cầu cơ quan nhà nước can thiệp không?”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam và vai trò
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở khu công nghiệp Biên Hòa, Đồng Nai. Tôi mới vào làm ở công ty được vài tháng và đang tìm hiểu về công đoàn ở đây. Tôi nghe nói có 'Điều lệ Công đoàn Việt Nam' nhưng không rõ nó là gì và có liên quan gì đến quyền lợi của tôi hay cách công đoàn hoạt động ở công ty tôi không? Tôi muốn tham gia nhưng cũng muốn hiểu rõ hơn.”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết
“Chị L.T.H ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, là công nhân may. Chị và chồng muốn sinh con thứ hai nhưng muốn cách con đầu 5 năm để có thời gian tích lũy tài chính và chăm sóc con tốt hơn. Tuy nhiên, mẹ chồng chị lại giục sinh sớm, còn cán bộ dân số xã thì tư vấn nên sinh con thứ hai sớm để "đạt chỉ tiêu". Chị Hạnh băn khoăn không biết pháp luật có quy định cụ thể về số con hay khoảng cách sinh con không, và liệu chị có quyền tự quyết định không.”
Tập thể người lao động và quyền mua, nhận giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng nhân sự của một công ty nhà nước nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang trong diện sắp xếp lại, và có thông tin là sẽ được bán hoặc giao cho tư nhân. Nhiều anh chị em công nhân có nguyện vọng muốn đứng ra mua lại hoặc nhận giao công ty để tiếp tục duy trì việc làm. Chúng tôi muốn biết liệu tập thể người lao động như chúng tôi có được quyền này không và cần đáp ứng những điều kiện gì?”
Hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc ở nước ngoài
“Chào chuyên gia, tôi là L.T.M, 32 tuổi, công nhân may ở TP.HCM. Tôi vừa ký một "Hợp đồng cung ứng lao động" với một công ty để đi làm việc ở Nhật Bản. Công ty yêu cầu tôi nộp một khoản tiền lớn và các điều khoản trong hợp đồng khá mập mờ, không rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của tôi khi sang đó. Tôi lo lắng không biết hợp đồng này có hợp pháp không và liệu công ty có đang làm đúng quy định pháp luật hay không?”
Chiếu xạ và các quy định pháp luật về an toàn bức xạ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cơ sở chế biến nông sản ở Hưng Yên. Gần đây, tôi nghe nói về việc chiếu xạ thực phẩm để bảo quản. Tôi không rõ 'chiếu xạ' là gì và liệu việc này có ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng hay công nhân của tôi không? Pháp luật Việt Nam quy định về vấn đề này như thế nào?”
Vay ưu đãi trong quản lý nợ công và chính sách nhà ở
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói về các chương trình **vay ưu đãi** để đầu tư kinh doanh hoặc xây nhà cho thuê. Tôi đang muốn mở rộng xưởng và cũng có ý định xây vài căn nhà trọ cho công nhân thuê. Không biết khoản vay ưu đãi này là gì và tôi có thể tiếp cận được không, hay chỉ áp dụng cho các dự án lớn của nhà nước?”
Tổng quan về Bảo hiểm thất nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, một công nhân may ở quận Long Biên, Hà Nội. Tôi vừa bị công ty cho nghỉ việc do cắt giảm sản xuất. Tôi nghe nói có bảo hiểm thất nghiệp nhưng không rõ mình có được hưởng không và thủ tục thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Quỹ mở và hoạt động đầu tư chứng khoán
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở KCN VSIP 1, Bình Dương. Tôi có một ít tiền tiết kiệm muốn đầu tư nhưng không rành về tài chính. Gần đây tôi nghe nói đến 'quỹ mở' nhưng không hiểu rõ là gì và liệu có an toàn không. Luật sư có thể giải thích giúp tôi về quỹ mở và những rủi ro cần lưu ý khi tham gia không?”
Quy định về đất dịch vụ trong khu công nghiệp
“Công ty tôi đang muốn xây dựng một khu ký túc xá cho công nhân và một nhà ăn tập thể trong Khu công nghiệp Sóng Thần 3, Bình Dương. Tôi nghe nói có 'đất dịch vụ' trong khu công nghiệp nhưng không rõ loại đất này được quy định thế nào, có phải là đất chúng tôi có thể thuê để xây dựng các công trình này không? Và làm sao để biết diện tích đất dịch vụ được quy hoạch ở đâu?”
Thích ứng với già hóa dân số theo quy định pháp luật
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi thấy công nhân của mình ngày càng lớn tuổi, tuyển lao động trẻ thì khó. Tôi nghe nói Việt Nam đang đối mặt với 'già hóa dân số' nhưng không rõ điều này ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp và liệu Nhà nước có chính sách hỗ trợ gì để doanh nghiệp như chúng tôi thích ứng không?”
Bảo hiểm xã hội là gì và đối tượng tham gia
“Chào chuyên gia, em là Hùng, 25 tuổi, vừa đi làm công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Công ty em bảo phải đóng bảo hiểm xã hội nhưng em không hiểu rõ bảo hiểm xã hội là gì và tại sao em phải đóng. Chuyên gia giải thích giúp em với ạ.”
Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là chị An, quản lý nhân sự tại một công ty sản xuất giày da ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi vừa tuyển dụng một số công nhân mới và tôi đang băn khoăn về quy trình cũng như thời hạn cần thiết để hoàn tất việc đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho họ. Liệu có quy định cụ thể nào về thời điểm nộp hồ sơ và những giấy tờ cần chuẩn bị không ạ?”
Hiệu lực của Nghị định mới về Bảo hiểm thất nghiệp
“Chị là công nhân may ở Hà Nội, vừa bị công ty cho thôi việc do cắt giảm sản xuất. Chị có nghe nói sắp có Nghị định mới về bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực vào đầu năm sau. Chị không biết là trường hợp của chị bây giờ thì sẽ áp dụng theo quy định cũ hay quy định mới, và liệu có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của chị không?”
Sức khỏe môi trường làm việc và bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy sản xuất hóa chất trong khu công nghiệp Biên Hòa, Đồng Nai. Dạo này tôi hay bị ho và khó thở, nghi là do tiếp xúc với hóa chất độc hại trong quá trình làm việc. Tôi lo lắng không biết sức khỏe môi trường làm việc có ảnh hưởng đến tôi không, và nếu chẳng may tôi bị bệnh thì có được bảo hiểm xã hội hỗ trợ gì không?”
Tập thể người lao động nhận giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty nhà nước nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Công ty tôi đang làm ăn thua lỗ và nghe nói sắp được Nhà nước giao lại cho ai đó. Chúng tôi, tập thể anh em công nhân, muốn biết liệu chúng tôi có cơ hội nhận giao công ty này không? Nếu được thì chúng tôi cần làm gì và có điều kiện gì không ạ? Chúng tôi lo lắng mất việc lắm.”
Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.M, công nhân ở một nhà máy may mặc tại Bình Dương. Gần đây, công ty tôi có nhiều thay đổi về giờ làm việc và chế độ lương thưởng mà chúng tôi cảm thấy không hợp lý. Tôi nghe nói có 'tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở' có thể giúp đỡ. Vậy tổ chức này là gì và làm sao chúng tôi có thể nhờ họ bảo vệ quyền lợi của mình?”