Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết

Trả lời

Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình

Chào chị L.T.H, về vấn đề chị đang băn khoăn, pháp luật Việt Nam hiện hành tôn trọng và bảo vệ quyền tự quyết của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng trong việc kế hoạch hóa gia đình. Theo định nghĩa, kế hoạch hóa gia đình là nỗ lực của Nhà nước, xã hội, gia đình để mỗi cá nhân, cặp vợ chồng chủ động, tự nguyện quyết định số con, thời gian sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh nhằm bảo vệ sức khỏe, nuôi dạy con có trách nhiệm, phù hợp với điều kiện sống của gia đình và chuẩn mực xã hội. Điều này có nghĩa là chị và chồng hoàn toàn có quyền quyết định thời điểm sinh con thứ hai và khoảng cách giữa các lần sinh sao cho phù hợp với điều kiện kinh tế, sức khỏe và mong muốn của gia đình mình.

Pháp luật nghiêm cấm hành vi ép buộc

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi can thiệp, ép buộc vào quyền tự quyết của vợ chồng trong việc sinh con. Cụ thể, Điều 6 của Luật Thể dục, thể thao 2006 quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có: "Cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình, tiếp cận dịch vụ dân số" và "Cưỡng bức, ép buộc việc sinh con hoặc không sinh con" ^[1]. Như vậy, việc mẹ chồng giục sinh sớm hay cán bộ dân số tư vấn sinh con theo "chỉ tiêu" mà gây áp lực, ép buộc chị là không phù hợp với quy định pháp luật. Chị có quyền từ chối những lời khuyên hay yêu cầu không phù hợp với mong muốn và hoàn cảnh của gia đình mình.

Mục tiêu của công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình

Công tác dân số, trong đó có kế hoạch hóa gia đình, được pháp luật quy định nhằm mục đích truyền thông, vận động, giáo dục về dân số, duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số và đảm bảo các điều kiện thực hiện công tác dân số ^[2]. Mục tiêu chính là hỗ trợ người dân có kiến thức và điều kiện để đưa ra quyết định tốt nhất cho gia đình mình, chứ không phải để áp đặt số con hay thời điểm sinh con. Các cán bộ dân số có trách nhiệm tư vấn thông tin chính xác, khoa học và tôn trọng quyền tự quyết của người dân.

Các quy định pháp luật khác

Cần lưu ý rằng, các quy định pháp luật về các lĩnh vực khác nhau sẽ có mục đích điều chỉnh riêng biệt. Ví dụ, Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp 1993 quy định về nghĩa vụ nộp thuế của tổ chức, cá nhân sử dụng đất vào sản xuất nông nghiệp ^[3]. Những quy định này hoàn toàn không liên quan đến quyền và nghĩa vụ của cá nhân trong việc sinh con hay kế hoạch hóa gia đình. Do đó, chị L.T.H có thể yên tâm rằng quyền tự quyết của mình trong việc sinh con và khoảng cách sinh con là được pháp luật bảo vệ.