Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Giấy phép rời cảng và trách nhiệm của Cảng vụ hàng hải
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Tàu của tôi vừa bị giữ lại ở cảng do chưa có **Giấy phép rời cảng**. Tôi không rõ đây là loại giấy tờ gì, ai có trách nhiệm cấp và liệu việc chậm trễ này có phải do Cảng vụ hay do lỗi của công ty tôi không. Mong luật sư tư vấn.”
Quy định về tàu cá và trách nhiệm thuyền trưởng
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở Quảng Ngãi. Gia đình tôi có một chiếc thuyền đánh cá nhỏ, không có động cơ, chủ yếu dùng để đánh bắt gần bờ. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới về tàu cá. Tôi muốn hỏi liệu chiếc thuyền của tôi có được coi là **tàu cá** theo pháp luật không, và nếu có thì tôi cần phải tuân thủ những quy định gì, đặc biệt là về vai trò của tôi trên thuyền?”
Tiềm lực Khu vực Phòng thủ và vai trò của địa phương
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phụ trách kế hoạch ở huyện đảo Trường Sa. Gần đây, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh cho giai đoạn tới. Cấp trên có yêu cầu phải đánh giá rõ 'tiềm lực khu vực phòng thủ' của huyện. Tôi đang băn khoăn không biết 'tiềm lực' này bao gồm những gì và làm sao để địa phương có thể phát huy tối đa các nguồn lực này cho công tác phòng thủ, đặc biệt là khi chúng tôi ở vị trí chiến lược.”
Định nghĩa 'Cháy' theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng gỗ nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tuần trước, xưởng tôi có một sự cố nhỏ, tia lửa hàn bắn vào dăm gỗ gây cháy xém một góc nhưng được dập tắt ngay, chưa kịp lan rộng và không gây thiệt hại đáng kể. Tuy nhiên, công an khu vực lại lập biên bản và nói đây là 'cháy'. Tôi không rõ liệu trường hợp này có được coi là 'cháy' theo luật không, vì thiệt hại rất nhỏ và đã được xử lý kịp thời?”
Cho vay và thu hồi nợ nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là Chị P.T.L, kinh doanh xuất nhập khẩu ở Hà Nội. Gần đây, tôi có cho một đối tác bên Lào vay một khoản tiền để họ nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam. Giờ đến hạn thu hồi nợ nhưng bên đó đang gặp khó khăn. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật liên quan đến việc cho vay và thu hồi nợ xuyên biên giới này, đặc biệt là các thủ tục để tôi có thể thu hồi được khoản nợ an toàn và đúng pháp luật.”
Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa nước
“Chào luật sư, tôi là chủ trang trại cà phê ở Lâm Đồng. Gia đình tôi có một hồ chứa nước nhỏ được xây dựng từ lâu để phục vụ tưới tiêu, và tôi được chính quyền địa phương giao quản lý. Gần đây, tôi nghe nói về việc siết chặt quản lý an toàn đập, hồ chứa nước, nên tôi khá lo lắng không biết liệu hồ của mình có thuộc diện phải tuân thủ các quy định mới không và trách nhiệm cụ thể của tôi là gì?”
Ưu đãi cho hoạt động sử dụng nước tuần hoàn
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở Bình Dương. Nhà máy chúng tôi đang tìm cách tối ưu chi phí và muốn đầu tư hệ thống sử dụng nước tuần hoàn trong quy trình sản xuất. Tôi nghe nói có chính sách ưu đãi cho việc này, không biết có đúng không và cụ thể là những ưu đãi gì, đặc biệt là về thuế tài nguyên nước?”
Ký tắt điều ước quốc tế và hợp đồng
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một công ty xây dựng ở TP.HCM đang đàm phán một dự án BOT lớn với đối tác nước ngoài. Chúng tôi vừa hoàn thành dự thảo hợp đồng và đối tác đề nghị 'ký tắt' trước khi trình lên cấp trên phê duyệt chính thức. Tôi không rõ 'ký tắt' này có ý nghĩa pháp lý như thế nào và liệu có rủi ro gì không? Công ty tôi cần lưu ý gì khi thực hiện việc này?”
Chứng thư số công cộng và ứng dụng cho doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi cần nộp báo cáo thuế online và nghe nói phải dùng 'chứng thư số công cộng'. Tôi không rõ đây là gì, có cần phải đăng ký ở đâu không và làm sao để sử dụng? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Chính sách giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây tôi thấy trên báo đài nói nhiều về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam. Tôi rất lo lắng vì sắp tới tôi và chồng dự định có con thứ hai, nhưng lại nghe nhiều người bàn tán về việc chọn giới tính thai nhi. Tôi muốn hỏi pháp luật Việt Nam có quy định gì về vấn đề này không và Nhà nước có những chính sách gì để giải quyết tình trạng này?”
Quy định về Thanh sát ban đầu của Tổ chức Cấm vũ khí hóa học
“Chào luật sư, tôi là Hùng, giám đốc nhà máy sản xuất hóa chất X ở KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Sắp tới, nhà máy của tôi sẽ đón đoàn thanh sát của Tổ chức Cấm vũ khí hóa học. Đây là lần đầu tiên nên tôi khá lo lắng, không biết 'thanh sát ban đầu' là gì và chúng tôi cần chuẩn bị những gì, đặc biệt là về việc đàm phán thỏa thuận cơ sở. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi không?”
Quản lý vật dụng cá nhân từ động thực vật hoang dã
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, ở quận 1, TP.HCM. Bố tôi mới mất, để lại một chiếc tủ thờ cổ được chạm khắc từ gỗ quý hiếm, có vẻ là gỗ từ rừng tự nhiên. Tôi nghe nói giờ quản lý chặt các loại gỗ này, không biết chiếc tủ này có bị coi là vi phạm pháp luật không nếu nó đã thuộc sở hữu gia đình từ lâu rồi?”
Cơ cấu dân số và quy định pháp luật về điều chỉnh
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Lao động - Thương binh và Xã hội ở quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Chúng tôi đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ người cao tuổi và trẻ em, nhưng không rõ 'cơ cấu dân số' được hiểu thế nào trong luật để làm căn cứ. Liệu có quy định nào về việc điều chỉnh cơ cấu dân số để phù hợp với phát triển kinh tế-xã hội không ạ?”
Hoạt động tìm kiếm cứu nạn
“Chào luật sư, tôi là tình nguyện viên ở huyện Mộc Châu, Sơn La, thường xuyên tham gia hỗ trợ tìm kiếm người bị lạc trong rừng hoặc gặp nạn. Gần đây, có vụ một đoàn phượt bị mất tích, chúng tôi đã cùng lực lượng chức năng đi tìm. Tôi muốn hỏi, hoạt động 'tìm kiếm' mà chúng tôi đang làm được pháp luật quy định thế nào và có những nguyên tắc nào cần tuân thủ?”
Họ hưởng hoa hồng trong giao dịch hụi, họ, biêu, phường
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 10, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây tôi có đứng ra làm chủ một dây họ để các chị em tiểu thương trong chợ có vốn xoay sở. Tôi nghe nói có loại họ mà chủ họ được hưởng hoa hồng, nhưng không rõ có đúng luật không và nếu có thì mức hoa hồng này được tính như thế nào. Tôi năm nay 38 tuổi.”
Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào luật sư, tôi là một nhà văn ở TP.HCM, tôi có nhiều tác phẩm truyện ngắn và tiểu thuyết đã xuất bản trong nhiều năm. Sắp tới có đợt xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật, tôi muốn biết liệu tôi có thể gộp tất cả các tác phẩm của mình thành một "cụm công trình" để đề cử hay không, và cụm công trình này được hiểu như thế nào theo quy định pháp luật? Tôi lo lắng không biết các tác phẩm của mình có đủ điều kiện không.”
Người ký phát hối phiếu và điều kiện phát hành
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, chủ một công ty thương mại nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Sắp tới tôi có một giao dịch lớn với đối tác và họ đề nghị dùng hối phiếu để thanh toán. Tôi nghe nói công ty tôi có thể là 'người ký phát' hối phiếu. Vậy luật sư cho tôi hỏi, công ty tôi có đủ điều kiện để làm 'người ký phát' hối phiếu theo quy định pháp luật Việt Nam không, và vai trò này cụ thể là gì ạ?”
Công trình nghiên cứu phát triển công nghệ và Giải thưởng Khoa học Công nghệ
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư phần mềm ở TP.HCM. Công ty tôi vừa hoàn thành một giải pháp AI mới, có khả năng tối ưu hóa quy trình sản xuất. Tôi đang thắc mắc liệu công trình này có được coi là 'Công trình nghiên cứu phát triển công nghệ' theo quy định pháp luật không và có cơ hội nhận được giải thưởng khoa học công nghệ nào không? Tôi muốn tìm hiểu để đề xuất lên ban lãnh đạo.”
Sản phẩm thông tin tín dụng và quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi có vay vốn ngân hàng để mở rộng kinh doanh, nhưng ngân hàng lại đưa ra một cái gọi là 'sản phẩm thông tin tín dụng' và bảo tôi có lịch sử tín dụng không tốt. Tôi không hiểu cái này là gì và liệu ngân hàng có được phép dùng thông tin của tôi như vậy không? Tôi lo lắng liệu có ai đó đang sử dụng thông tin của tôi sai mục đích không.”
Hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn và quyền lợi của nạn nhân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Vĩnh Linh, Quảng Trị. Vùng đất nhà tôi mới được rà phá bom mìn xong, giờ canh tác cũng yên tâm hơn. Nhưng mẹ tôi ngày xưa không may bị tai nạn bom mìn, giờ sức khỏe yếu đi nhiều, chi phí khám chữa bệnh tốn kém quá. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho nạn nhân bom mìn, không biết mẹ tôi có được hưởng gì không, và những hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn này bao gồm những gì để tôi tìm hiểu thêm?”
Mức sinh thay thế trong chính sách dân số
“Chào luật sư, tôi là một người mẹ trẻ ở thành phố Hồ Chí Minh. Gần đây tôi nghe nhiều về 'mức sinh thay thế' và thấy có vẻ nhà nước đang khuyến khích sinh con. Tôi đang băn khoăn không biết có nên sinh thêm con thứ hai hay không, vì kinh tế gia đình cũng còn nhiều khó khăn. Liệu có chính sách hỗ trợ nào cho việc này không ạ?”
Xác định đơn vị hành chính cấp cơ sở
“Chào luật sư, tôi là cán bộ hưu trí ở Hà Nội. Tôi muốn tổ chức một buổi sinh hoạt văn hóa cho người cao tuổi trong 'khu phố' mình đang sống. Tôi nghe nói các hoạt động cộng đồng thường được tổ chức ở cấp 'cơ sở', nhưng không rõ 'khu phố' của tôi có được coi là một 'cơ sở' theo quy định pháp luật để xin hỗ trợ từ địa phương hay không. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Quy định về tương đương sinh học trong đăng ký thuốc
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty dược phẩm nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Chúng tôi đang muốn nhập khẩu một loại thuốc generic từ Ấn Độ để phân phối tại Việt Nam. Bên đối tác nói rằng thuốc của họ đã được chứng minh 'tương đương sinh học' với thuốc gốc. Tôi không rõ khái niệm này quan trọng thế nào trong quá trình đăng ký lưu hành thuốc ở Việt Nam và liệu có phải làm thêm thủ tục gì để chứng minh điều này không?”
Quy định về Vùng phát thải thấp tại Thủ đô
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ cửa hàng vật liệu xây dựng ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Tôi có một chiếc xe tải cũ dùng để chở hàng đi giao cho khách. Gần đây tôi nghe nói thành phố mình sắp có "vùng phát thải thấp" gì đó, mà xe cũ như của tôi có thể bị cấm chạy. Tôi lo quá, không biết quy định này cụ thể thế nào, xe của tôi có bị ảnh hưởng không và tôi phải làm gì để tiếp tục kinh doanh?”