Quản lý vật dụng cá nhân từ động thực vật hoang dã

Trả lời

1. Xác định tính hợp pháp của vật dụng cá nhân có nguồn gốc hoang dã

Chào chị L.T.M, trường hợp của chị liên quan đến vật dụng cá nhân, vật dụng hộ gia đình có nguồn gốc động vật, thực vật hoang dã mà định nghĩa pháp lý là "mẫu vật thuộc sở hữu hợp pháp của cá nhân, hộ gia đình". Điều này có nghĩa là, nếu chiếc tủ thờ của gia đình chị được tạo tác từ gỗ quý hiếm và đã thuộc sở hữu của gia đình chị một cách hợp pháp từ trước (ví dụ, được mua bán, tặng cho, thừa kế khi pháp luật chưa cấm hoặc đã tuân thủ quy định tại thời điểm đó), thì việc chị tiếp tục sở hữu nó không mặc nhiên bị coi là vi phạm pháp luật.

2. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định về quản lý động thực vật hoang dã

Nghị định sửa đổi Nghị định số 156/2018/NĐ-CP (VBHN) (17/VBHN-BNNPTNT) mà chị có thể đã nghe nói, chủ yếu quy định về các hoạt động như xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nuôi sinh sản, nuôi sinh trưởng, trồng cấy nhân tạo các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm ^[1]. Các mẫu vật được đề cập bao gồm cả những loài thuộc Phụ lục CITES và các loài nguy cấp, quý, hiếm theo pháp luật Việt Nam ^[1]. Mục đích chính của Nghị định là quản lý chặt chẽ các hoạt động thương mại, gây nuôi, vận chuyển mới liên quan đến các loài này, nhằm bảo tồn đa dạng sinh học. Nghị định này cũng quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp, tạo cơ sở pháp lý chung cho các hoạt động liên quan ^[3].

3. Đối tượng áp dụng và trách nhiệm của cá nhân, hộ gia đình

Nghị định này áp dụng cho nhiều đối tượng, trong đó có cả cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong nước và nước ngoài có liên quan đến các hoạt động được điều chỉnh ^[1], ^[2]. Tuy nhiên, việc sở hữu một vật dụng đã tồn tại trong gia đình từ lâu và có nguồn gốc hợp pháp (không phải do khai thác, mua bán trái phép gần đây) thường không phải là đối tượng bị xử lý theo các quy định về buôn bán, vận chuyển trái phép. Trọng tâm là các hành vi mới phát sinh hoặc giao dịch liên quan đến các mẫu vật này.

4. Lời khuyên cho trường hợp của chị

Để đảm bảo quyền lợi và tránh những hiểu lầm không đáng có, chị nên cố gắng thu thập và lưu giữ bất kỳ giấy tờ nào (nếu có) có thể chứng minh nguồn gốc hợp pháp của chiếc tủ thờ, chẳng hạn như giấy tờ mua bán từ thời điểm trước đây, giấy tờ chứng minh thừa kế, hoặc các tài liệu khác thể hiện thời gian sở hữu lâu đời của gia đình. Nếu không có giấy tờ, việc chiếc tủ là đồ cổ, đã tồn tại lâu đời trong gia đình cũng là một yếu tố quan trọng. Việc sở hữu một vật dụng đã có từ lâu đời trong gia đình, không nhằm mục đích kinh doanh hay mua bán trái phép, thường sẽ không bị coi là vi phạm các quy định hiện hành về bảo vệ động, thực vật hoang dã.