Quy định về tàu cá và trách nhiệm thuyền trưởng
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở Quảng Ngãi. Gia đình tôi có một chiếc thuyền đánh cá nhỏ, không có động cơ, chủ yếu dùng để đánh bắt gần bờ. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới về tàu cá. Tôi muốn hỏi liệu chiếc thuyền của tôi có được coi là **tàu cá** theo pháp luật không, và nếu có thì tôi cần phải tuân thủ những quy định gì, đặc biệt là về vai trò của tôi trên thuyền?”
Trả lời
Định nghĩa "Tàu cá" theo quy định pháp luật
Theo định nghĩa chung được ban hành trong Pháp lệnh số 01/VBHN-VPQH (VBHN) năm 2012, tàu cá được hiểu là phương tiện thủy có lắp động cơ hoặc không lắp động cơ, bao gồm tàu đánh bắt nguồn lợi thủy sản, tàu hậu cần đánh bắt nguồn lợi thủy sản. Như vậy, chiếc thuyền đánh cá nhỏ không có động cơ của anh ở Quảng Ngãi, dùng để đánh bắt gần bờ, được xem là tàu cá theo quy định pháp luật hiện hành.
Vai trò và trách nhiệm của thuyền trưởng tàu cá
Khi chiếc thuyền của anh được xác định là tàu cá, anh, với tư cách là người điều khiển và chịu trách nhiệm chính, sẽ có vai trò như thuyền trưởng tàu cá. Theo Luật Thủy sản 2017, thuyền trưởng là người chỉ huy cao nhất ở trên tàu cá, chỉ huy tàu theo chế độ thủ trưởng
[4].Thuyền trưởng có một số quyền và nghĩa vụ quan trọng, bao gồm:
* Quyền: Đại diện cho chủ tàu cá và những người có lợi ích liên quan đến tài sản hoặc sản phẩm thủy sản; không cho tàu cá hoạt động nếu xét thấy chưa đủ điều kiện an toàn cho người và tàu cá, an toàn thực phẩm, an toàn hàng hải và phòng ngừa ô nhiễm môi trường; từ chối hoặc buộc rời tàu đối với thuyền viên không đủ chuyên môn hoặc vi phạm pháp luật; yêu cầu cứu nạn, cứu hộ khi tàu gặp nguy hiểm; quyết định biện pháp cấp bách để đưa tàu đến nơi an toàn trong tình thế cấp thiết. * Nghĩa vụ: Phổ biến, hướng dẫn, phân công, đôn đốc thuyền viên thực hiện quy định an toàn hàng hải, an toàn lao động, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường; kiểm tra thuyền viên, trang thiết bị, giấy tờ của tàu cá trước khi rời bến; cập nhật thông tin về vị trí tàu cá, số thuyền viên theo quy định và xuất trình giấy tờ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Các lưu ý khác cho tàu cá nhỏ
Với tư cách là chủ sở hữu và người điều khiển tàu cá, anh cần đảm bảo tuân thủ các quy định về đăng ký, đăng kiểm (nếu có), trang bị an toàn, giấy phép khai thác thủy sản và các quy định khác liên quan đến hoạt động đánh bắt thủy sản tại địa phương. Mặc dù các Pháp lệnh số 01/VBHN-VPQH năm 2012
[1], [2], [3] không trực tiếp điều chỉnh về hoạt động tàu cá, nhưng Luật Thủy sản 2017 là văn bản pháp lý quan trọng mà anh cần nắm rõ để đảm bảo hoạt động đánh bắt của mình đúng pháp luật và an toàn.