Tiềm lực Khu vực Phòng thủ và vai trò của địa phương
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phụ trách kế hoạch ở huyện đảo Trường Sa. Gần đây, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh cho giai đoạn tới. Cấp trên có yêu cầu phải đánh giá rõ 'tiềm lực khu vực phòng thủ' của huyện. Tôi đang băn khoăn không biết 'tiềm lực' này bao gồm những gì và làm sao để địa phương có thể phát huy tối đa các nguồn lực này cho công tác phòng thủ, đặc biệt là khi chúng tôi ở vị trí chiến lược.”
Trả lời
Việc đánh giá và phát huy tiềm lực khu vực phòng thủ là một nhiệm vụ trọng yếu, đặc biệt đối với một địa bàn chiến lược như huyện đảo Trường Sa. Để xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh hiệu quả, việc hiểu rõ khái niệm và các thành phần của tiềm lực này là rất cần thiết.
Khái niệm "Tiềm lực khu vực phòng thủ"
Theo quy định pháp luật hiện hành, tiềm lực khu vực phòng thủ được hiểu là khả năng tổng hợp về nhân lực, vật lực, tinh thần có thể huy động cho khu vực phòng thủ và chi viện, hỗ trợ cho các khu vực phòng thủ khác. Khái niệm này không chỉ giới hạn ở các yếu tố quân sự mà bao gồm một phạm vi rất rộng, cụ thể là:
* Tiềm lực chính trị, tinh thần: Sự đoàn kết, ý chí quyết tâm, lòng yêu nước của nhân dân và sự vững mạnh của hệ thống chính trị. * Tiềm lực kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học và công nghệ: Năng lực sản xuất, cơ sở hạ tầng, trình độ dân trí, bản sắc văn hóa, và khả năng ứng dụng khoa học công nghệ vào quốc phòng. * Tiềm lực quân sự, an ninh, đối ngoại: Sức mạnh của lực lượng vũ trang, khả năng giữ vững an ninh trật tự, và năng lực hợp tác quốc tế. * Và các tiềm lực khác có thể đóng góp vào công tác phòng thủ.
Điều này cho thấy, tiềm lực khu vực phòng thủ là một bức tranh toàn diện về sức mạnh tổng hợp của địa phương.
Vai trò của địa phương trong phát huy tiềm lực
Nghị định số 220/2025/NĐ-CP (VBHN) quy định rõ về phạm vi điều chỉnh liên quan đến phòng thủ quân khu và khu vực phòng thủ, áp dụng cho các tổ chức, cơ quan, đơn vị và công dân Việt Nam
[1], [2]. Điều này khẳng định trách nhiệm của chính quyền địa phương, các cơ quan ban ngành và toàn thể nhân dân trong việc xây dựng và phát huy tiềm lực này.Nguyên tắc quan trọng trong chỉ đạo, chỉ huy và phối hợp phòng thủ là phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, các lực lượng và toàn dân, trong đó lực lượng vũ trang làm nòng cốt
[3]. Đối với huyện đảo Trường Sa, việc phát huy tiềm lực cần tập trung vào:* Xây dựng ý chí, tinh thần: Tăng cường công tác giáo dục quốc phòng an ninh, củng cố lòng yêu nước, tinh thần cảnh giác và ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo cho cán bộ và nhân dân. * Phát triển kinh tế biển bền vững: Đầu tư vào cơ sở hạ tầng, ngành nghề kinh tế biển có khả năng phục vụ quốc phòng khi cần thiết (ví dụ: các đội tàu cá có khả năng hỗ trợ tuần tra, cứu hộ; các cơ sở sửa chữa tàu thuyền). * Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức và người dân có kiến thức, kỹ năng cần thiết để tham gia vào các hoạt động phòng thủ khi có yêu cầu. * Ứng dụng khoa học công nghệ: Khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào việc giám sát biển, quản lý tài nguyên, và nâng cao năng lực phòng thủ.
Xây dựng kế hoạch phát triển gắn với quốc phòng, an ninh
Khi xây dựng kế hoạch cho huyện đảo Trường Sa, Anh T.V.H cần lưu ý tích hợp các yếu tố tiềm lực vào từng mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể. Ví dụ, trong mục tiêu phát triển kinh tế, cần có các chỉ tiêu về khả năng huy động phương tiện, nhân lực từ các doanh nghiệp, hợp tác xã cho nhiệm vụ quốc phòng. Trong lĩnh vực xã hội, cần có các chương trình củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao sức khỏe cộng đồng, đảm bảo an sinh xã hội để tạo nền tảng vững chắc cho tiềm lực chính trị, tinh thần. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành và sự tham gia của toàn dân, dưới sự chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền địa phương.