Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Kế hoạch hóa gia đình và vai trò hỗ trợ của Nhà nước
“Chào luật sư, vợ chồng em ở Thanh Hóa mới cưới nhau được 2 năm. Em làm nông, thu nhập cũng không ổn định lắm. Vợ chồng em muốn có con nhưng cũng lo không đủ điều kiện để nuôi dạy tốt, nên muốn tìm hiểu về **kế hoạch hóa gia đình** để sinh con cho hợp lý. Không biết Nhà nước có hỗ trợ gì cho những gia đình như tụi em không, ví dụ như về tư vấn hay các dịch vụ y tế?”
Quy trình đăng ký con nuôi hợp pháp
“Chào chuyên gia, vợ chồng tôi đang muốn nhận nuôi một bé mồ côi ở quê. Chúng tôi đã làm giấy tờ với xã rồi nhưng nghe nói phải đăng ký ở cơ quan nhà nước có thẩm quyền nữa mới được công nhận là con nuôi hợp pháp. Không biết thủ tục này có phức tạp không và cần những giấy tờ gì ạ? Vợ chồng tôi là công nhân ở Bình Dương.”
Lệ phí đăng ký nuôi con nuôi trong nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đang làm thủ tục nhận cháu ruột của tôi (con của em gái tôi) làm con nuôi vì hoàn cảnh gia đình em tôi khó khăn. Tôi nghe nói có khoản lệ phí đăng ký nuôi con nuôi trong nước nhưng không rõ là bao nhiêu và liệu trường hợp của tôi có được miễn giảm gì không? Vợ chồng tôi đều là công chức, thu nhập ổn định ạ.”
Chính sách khuyến khích duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, vợ chồng em mới cưới nhau được 2 năm, đang ở TP.HCM. Em làm nhân viên văn phòng, chồng em làm IT. Tụi em đang tính sinh con đầu lòng nhưng cũng lo lắng về chi phí nuôi dạy. Em nghe nói nhà nước có chính sách khuyến khích sinh con để duy trì "mức sinh thay thế" gì đó. Luật sư cho em hỏi cụ thể là có những hỗ trợ gì cho vợ chồng em nếu sinh con ở thành phố lớn như TP.HCM không ạ, đặc biệt là nếu tụi em muốn sinh đủ 2 con?”
Nâng cao chất lượng dân số
“Chào luật sư, tôi là giáo viên mầm non ở TP. Hồ Chí Minh. Vợ chồng tôi mới cưới và đang có ý định sinh con. Chúng tôi rất quan tâm đến việc nuôi dạy con cái sao cho tốt nhất, đặc biệt là về chất lượng dân số như báo đài hay nói. Luật pháp quy định thế nào về khái niệm này và Nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ gia đình chúng tôi trong việc này không ạ?”
Mức sinh thay thế và chính sách dân số tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị P.T.N, 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang có kế hoạch sinh con thứ hai nhưng nghe nói Nhà nước đang khuyến khích duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và liệu chính sách này có ảnh hưởng gì đến quyết định sinh con của gia đình tôi không?”
Mất cân bằng giới tính khi sinh và chính sách dân số
“Chào luật sư, vợ chồng tôi vừa sinh bé gái đầu lòng, ông bà nội ngoại thì cứ thúc giục phải sinh thêm con trai cho có nếp có tẻ. Tôi nghe đài báo nói nhiều về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam. Tôi lo lắng không biết nếu mình cứ cố sinh con trai thì có vi phạm pháp luật không, và nhà nước có quy định gì về vấn đề này không ạ? Vợ chồng tôi ở Hà Nam, cả hai đều là công nhân.”
Kế hoạch hóa gia đình và chính sách bảo hiểm y tế
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, cả hai đều làm công nhân. Tụi em mới cưới, muốn kế hoạch hóa gia đình để ổn định kinh tế rồi mới sinh con. Em nghe nói có nhiều phương pháp tránh thai nhưng không biết chi phí thế nào, với lại bảo hiểm y tế của tụi em có chi trả cho các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình không ạ? Tụi em muốn tìm hiểu kỹ để chuẩn bị tốt nhất.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con thứ hai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đã có một cháu trai 3 tuổi rồi. Gần đây, chúng tôi đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng cũng băn khoăn về chi phí nuôi con và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có chính sách khuyến khích sinh đủ hai con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không?”
Duy trì mức sinh thay thế trong công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một giáo viên ở Hà Nội. Gần đây tôi thấy nhiều thông tin về việc khuyến khích sinh con để đạt 'mức sinh thay thế'. Vợ chồng tôi mới có một cháu, đang phân vân có nên sinh thêm không vì áp lực kinh tế và công việc. Tôi muốn hỏi 'mức sinh thay thế' này có ý nghĩa gì và liệu có quy định pháp luật nào khuyến khích cụ thể việc sinh thêm con để đạt được mục tiêu này không?”
Kế hoạch hóa gia đình: Quyền và Hỗ trợ
“Tôi là vợ chồng trẻ ở huyện miền núi, mới có một cháu và muốn kế hoạch hóa gia đình để tập trung làm ăn, nuôi dạy con tốt hơn. Nhưng điều kiện kinh tế gia đình còn khó khăn, không biết vợ chồng tôi có được Nhà nước hỗ trợ gì về các biện pháp tránh thai hay chi phí khám không? Vợ chồng tôi có quyền tự quyết định số con không hay phải theo quy định nào?”
Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng em ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, làm nông nghiệp, đã có một bé rồi. Giờ kinh tế khó khăn, tụi em đang phân vân có nên sinh thêm con nữa không vì sợ không đủ điều kiện nuôi dạy tốt. Em muốn hỏi là pháp luật có khuyến khích hay hỗ trợ gì về việc **kế hoạch hóa gia đình** để tụi em có thể đưa ra quyết định đúng đắn không ạ?”
Quyền lựa chọn nơi cư trú của công dân
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi có 4 người, vợ chồng tôi và hai con nhỏ. Chúng tôi đang tính toán chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, mong muốn có cuộc sống tốt hơn cho các con. Tôi nghe nói di cư phải có giấy tờ, thủ tục gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, việc gia đình tôi chuyển từ Bến Tre lên TP.HCM có được pháp luật cho phép không? Có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ?”
Chính sách khuyến khích duy trì mức sinh thay thế
“Chào Tuvannhanh, vợ chồng tôi đang sống ở quận Cầu Giấy, Hà Nội và cả hai đều làm trong ngành công nghệ. Chúng tôi đang có một bé, và cũng đang cân nhắc có thêm bé thứ hai. Gần đây, tôi hay nghe tin tức về việc dân số Việt Nam đang già đi nhanh chóng và cần duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và liệu Nhà nước có chính sách cụ thể nào để khuyến khích các gia đình như chúng tôi sinh thêm con không? Liệu có hỗ trợ gì không?”
Tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM mới cưới nhau và muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Chúng tôi có đến trạm y tế xã nhưng thấy thái độ của một số cán bộ chưa được nhiệt tình lắm, lại còn nghe mấy người hàng xóm nói là có khi họ ưu tiên người quen. Liệu có phải **dịch vụ dân số** không được cung cấp công bằng không ạ? Chúng tôi có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không?”
Quy định về dịch vụ dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế xã ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi có tổ chức buổi tư vấn về kế hoạch hóa gia đình cho các cặp vợ chồng trẻ trong xã nhưng một số người dân lại cho rằng việc này là không cần thiết và cản trở chúng tôi. Tôi muốn biết liệu có quy định nào bảo vệ quyền được tiếp cận các dịch vụ dân số này không?”
Xác định và thẩm quyền giải quyết vụ việc liên quan đến người không quốc tịch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là A.T.T, 35 tuổi, làm công nhân ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi kết hôn với một người đàn ông đã sống ở Việt Nam nhiều năm nhưng anh ấy không có giấy tờ quốc tịch nào cả, cả Việt Nam lẫn nước ngoài. Giờ vợ chồng tôi muốn ly hôn nhưng không biết phải làm thủ tục ở đâu, Tòa án có giải quyết được không khi chồng tôi không có quốc tịch?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.M ở Hà Tĩnh. Tôi vừa sinh con đầu lòng được mấy tháng, giờ đang băn khoăn về việc có nên sinh thêm con hay không và khi nào thì phù hợp. Ở quê tôi nhiều người cứ giục sinh thêm con trai, nhưng vợ chồng tôi muốn tự quyết định. Tôi muốn hỏi pháp luật có quy định gì về quyền tự chủ trong việc sinh con và liệu có hỗ trợ gì cho việc kế hoạch hóa gia đình không ạ?”
Quyền và chính sách hỗ trợ kế hoạch hóa gia đình
“Chào chuyên gia, vợ chồng em mới cưới nhau được 1 năm, hiện tại cả hai đều là công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Chúng em muốn có con nhưng muốn kế hoạch để đảm bảo tài chính ổn định trước. Em nghe nói có chính sách hỗ trợ kế hoạch hóa gia đình nhưng không rõ có áp dụng cho trường hợp của vợ chồng em không, và cần làm những thủ tục gì để được hỗ trợ ạ?”
Quy định pháp luật về mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là chị M.T.H, ở TP.HCM. Vợ chồng tôi đang có kế hoạch sinh con thứ hai. Gia đình chồng tôi thì mong muốn có cháu trai, nên có gợi ý chúng tôi đi khám để biết giới tính thai nhi sớm. Tôi nghe nói việc này không được khuyến khích, thậm chí có thể vi phạm pháp luật. Luật sư cho tôi hỏi, pháp luật có quy định gì về việc mất cân bằng giới tính khi sinh và những hành vi nào bị cấm liên quan đến việc lựa chọn giới tính thai nhi không ạ?”
Chính sách nâng cao chất lượng dân số tại Việt Nam
“Chị N.T.H (30 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội) đang rất băn khoăn về việc làm sao để con cái mình có thể phát triển toàn diện trong tương lai. Chị nghe nói nhiều về 'chất lượng dân số' nhưng không rõ Nhà nước có chính sách cụ thể nào để hỗ trợ các gia đình, đặc biệt là các cặp vợ chồng trẻ như chị, trong việc nâng cao thể chất, trí tuệ và tinh thần cho con cái không?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi của công dân
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở một xã vùng cao của tỉnh Hà Giang, mới cưới được hơn một năm. Chúng tôi muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình và cách nuôi con khỏe mạnh, nhưng ở đây thông tin còn hạn chế lắm. Không biết có những dịch vụ nào của nhà nước hỗ trợ chúng tôi không và làm sao để tiếp cận được ạ?”
Chính sách hỗ trợ duy trì mức sinh thay thế
“Chị H.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đây. Vợ chồng em đang tính sinh bé thứ hai, em nghe nói có mấy chính sách hỗ trợ cho các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con để duy trì "mức sinh thay thế" gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và vợ chồng em có được hưởng không ạ? Em năm nay 32 tuổi.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Vợ chồng tôi mới có một bé, đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng nghe nói nhà nước có chính sách khuyến khích sinh con ở những nơi mức sinh thấp. Không biết vợ tôi sinh con thứ hai có được hỗ trợ gì không, và nếu sinh trước 35 tuổi thì có lợi ích gì đặc biệt không ạ? Chúng tôi đang khá băn khoăn về chi phí.”