Quyền lựa chọn nơi cư trú của công dân
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi có 4 người, vợ chồng tôi và hai con nhỏ. Chúng tôi đang tính toán chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, mong muốn có cuộc sống tốt hơn cho các con. Tôi nghe nói di cư phải có giấy tờ, thủ tục gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, việc gia đình tôi chuyển từ Bến Tre lên TP.HCM có được pháp luật cho phép không? Có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ?”
Trả lời
1. Quyền tự do lựa chọn nơi cư trú của công dân
Chào Anh N.V.A, việc gia đình anh muốn chuyển từ Bến Tre lên Thành phố Hồ Chí Minh để tìm kiếm cơ hội việc làm và cải thiện cuộc sống là một nhu cầu chính đáng và hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam. Pháp luật bảo đảm quyền tự do lựa chọn nơi cư trú của mỗi cá nhân, gia đình. Cụ thể, Pháp lệnh số 152/VBHN-VPQH năm 2025 về dân số quy định rõ rằng công dân có quyền lựa chọn nơi cư trú phù hợp với quy định của pháp luật
[3]. Điều này cũng được thể hiện trong các nguyên tắc của công tác dân số, trong đó có việc bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng của mỗi cá nhân, gia đình trong việc lựa chọn nơi cư trú [2]. Pháp lệnh này áp dụng đối với mọi công dân Việt Nam, bao gồm cả gia đình anh [1].2. Các nguyên tắc và nghĩa vụ liên quan đến việc di cư
Khi thực hiện quyền lựa chọn nơi cư trú, gia đình anh cần lưu ý rằng quyền này phải phù hợp với quy định của pháp luật và đồng thời phải kết hợp giữa quyền và lợi ích của cá nhân, gia đình với lợi ích của cộng đồng và toàn xã hội
[2]. Mặc dù pháp luật tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển dân số, công dân cũng có nghĩa vụ tôn trọng lợi ích của Nhà nước, xã hội, cộng đồng trong việc điều chỉnh quy mô dân số, cơ cấu dân số [3]. Điều này có nghĩa là việc di chuyển phải tuân thủ các quy định về đăng ký cư trú và các quy định hành chính khác của địa phương nơi anh đến.3. Thủ tục hành chính cần thiết khi chuyển nơi cư trú
Để đảm bảo việc di cư của gia đình anh diễn ra thuận lợi và đúng pháp luật, sau khi chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh, anh và các thành viên trong gia đình cần thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến cư trú. Thông thường, đây sẽ là thủ tục đăng ký tạm trú hoặc đăng ký thường trú tại địa phương mới. Việc này giúp Nhà nước quản lý dân cư, đồng thời đảm bảo quyền lợi của gia đình anh trong việc tiếp cận các dịch vụ công như giáo dục cho con cái, y tế, và các chính sách an sinh xã hội khác tại nơi ở mới. Anh nên liên hệ với Công an cấp xã/phường nơi gia đình dự định đến cư trú để được hướng dẫn chi tiết về hồ sơ và thủ tục cụ thể.