Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con thứ hai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đã có một cháu trai 3 tuổi rồi. Gần đây, chúng tôi đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng cũng băn khoăn về chi phí nuôi con và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có chính sách khuyến khích sinh đủ hai con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không?”
Trả lời
Mục tiêu duy trì Mức sinh thay thế của Nhà nước
Chào chị H.T.L, trường hợp của chị là mối quan tâm chung của nhiều gia đình hiện nay. Mức sinh thay thế được hiểu là mức sinh bình quân trong toàn xã hội để mỗi cặp vợ chồng có hai con, đảm bảo duy trì quy mô dân số ổn định. Để đạt được mục tiêu này, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách nhằm khuyến khích và hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Các chính sách này được quy định chi tiết trong các văn bản pháp luật về dân số, trong đó có Luật Dân số 2025 và Pháp lệnh số 152/VBHN-VPQH (VBHN) năm 2025
[4].Các chính sách hỗ trợ khi sinh con thứ hai
Theo quy định tại Điều 14 của Luật Dân số 2025, Nhà nước có các biện pháp cụ thể để duy trì mức sinh thay thế, bao gồm các chính sách hỗ trợ mà gia đình chị có thể được hưởng khi sinh con thứ hai
[1]:* Thời gian nghỉ thai sản: Lao động nữ sẽ được nghỉ thai sản 07 tháng khi sinh con thứ hai. Đối với lao động nam, sẽ được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. * Hỗ trợ tài chính khi sinh đủ 02 con trước 35 tuổi: Chị H.T.L năm nay 32 tuổi, nếu sinh con thứ hai trước 35 tuổi, gia đình chị có thể được xem xét hỗ trợ tài chính theo quy định của Chính phủ. Đây là một điểm rất quan trọng và trực tiếp liên quan đến trường hợp của chị. * Ưu tiên về nhà ở xã hội: Các gia đình có từ 02 con đẻ trở lên sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.
Ngoài ra, Chính phủ sẽ quy định cụ thể về mức hỗ trợ và trình tự, thủ tục thực hiện các chính sách này, căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ. Chính quyền địa phương cấp tỉnh cũng có thể quy định mức hỗ trợ cao hơn hoặc các biện pháp khác để duy trì mức sinh thay thế phù hợp với điều kiện của địa phương mình
[1].Quyền và trách nhiệm của công dân
Trong công tác dân số, công dân có quyền được cung cấp thông tin về dân số, được cung cấp các dịch vụ dân số có chất lượng và được lựa chọn các biện pháp chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình. Đồng thời, công dân cũng có nghĩa vụ thực hiện kế hoạch hóa gia đình và xây dựng quy mô gia đình ít con, no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và bền vững
[3]. Nhà nước có trách nhiệm ban hành các chính sách, biện pháp để triển khai công tác dân số, đảm bảo điều kiện thuận lợi cho công tác này, bao gồm cả việc khuyến khích và hỗ trợ các chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng dân số [2]. Điều này thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa lợi ích cá nhân, gia đình với lợi ích của cộng đồng và toàn xã hội trong việc điều chỉnh quy mô dân số.