Nâng cao chất lượng dân số
“Chào luật sư, tôi là giáo viên mầm non ở TP. Hồ Chí Minh. Vợ chồng tôi mới cưới và đang có ý định sinh con. Chúng tôi rất quan tâm đến việc nuôi dạy con cái sao cho tốt nhất, đặc biệt là về chất lượng dân số như báo đài hay nói. Luật pháp quy định thế nào về khái niệm này và Nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ gia đình chúng tôi trong việc này không ạ?”
Trả lời
Khái niệm "Chất lượng dân số" theo quy định pháp luật
Chất lượng dân số được hiểu là sự phản ánh các đặc trưng về thể chất, trí tuệ và tinh thần của dân số. Đây là một yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc
[2]. Việc nâng cao chất lượng dân số là một trong những phạm vi điều chỉnh và mục tiêu chính của công tác dân số tại Việt Nam [1].Chính sách của Nhà nước nhằm nâng cao chất lượng dân số
Nhà nước ta đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dân số thông qua các chính sách cụ thể. Điều này được thể hiện rõ trong việc thực hiện chính sách dân số và phát triển, bao gồm việc duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, và đặc biệt là nâng cao chất lượng dân số trong mối quan hệ với các yếu tố kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh gắn với xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc
[2].Cụ thể, Nhà nước có chính sách nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ và tinh thần; bảo vệ, phát triển dân số đối với các dân tộc thiểu số rất ít người. Đồng thời, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, Nhà nước có chính sách phù hợp hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con thông qua các chính sách lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nhà ở và các chính sách khác để gia tăng tỷ lệ sinh, đạt mức sinh thay thế bền vững
[2].Trách nhiệm của cá nhân, gia đình và cộng đồng
Việc thực hiện chính sách dân số và phát triển là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của mỗi cá nhân, gia đình, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và huy động xã hội thực hiện chính sách dân số
[2].Trong công tác dân số, Nhà nước bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số
[3]. Điều này có nghĩa là mỗi gia đình như gia đình của chị đều có vai trò quan trọng trong việc nuôi dạy con cái, góp phần vào việc nâng cao chất lượng dân số chung của đất nước. Các yếu tố dân số cũng được lồng ghép vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức [3].