Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chu kỳ giao dịch trong cơ chế mua bán điện trực tiếp
“Chào luật sư, tôi là quản lý sản xuất ở một nhà máy tại Bình Dương. Nhà máy chúng tôi đang tìm hiểu để tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp từ nguồn năng lượng tái tạo. Tôi đọc trong Nghị định 57/2025/NĐ-CP có nhắc đến 'chu kỳ giao dịch' là 30 phút. Tôi không rõ '30 phút' này được tính như thế nào và nó ảnh hưởng gì đến việc tính toán lượng điện tiêu thụ hay chi phí điện của nhà máy chúng tôi hàng ngày?”
Quy định pháp luật về Đơn vị dự toán ngân sách
“Chào luật sư, tôi là kế toán tại một trường học công lập ở Quận 3, TP. Hồ Chí Minh. Năm nay, trường tôi được giao dự toán ngân sách nhà nước. Tôi không rõ việc này có ý nghĩa gì và trường tôi có phải là 'đơn vị dự toán ngân sách' không? Nếu đúng thì chúng tôi có những trách nhiệm gì đặc biệt, nhất là về việc công khai tài chính?”
Quản lý Chất thải rắn sinh hoạt
“Chào luật sư, tôi là chủ quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Hàng ngày quán tôi phát sinh nhiều loại rác như bã cà phê, vỏ hộp sữa, túi ni lông, giấy vụn, rồi cả thức ăn thừa từ khách. Tôi nghe nói có quy định mới về phân loại rác thải sinh hoạt nhưng không rõ những loại rác của quán tôi có được coi là chất thải rắn sinh hoạt không, hay phải phân loại riêng như thế nào để tránh bị phạt? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định pháp luật về tổ chức thi người đẹp
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, chủ một công ty tổ chức sự kiện ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang có ý định tổ chức một cuộc thi người đẹp cấp thành phố vào cuối năm nay để tìm kiếm gương mặt đại diện cho du lịch. Tôi muốn hỏi là việc tổ chức thi người đẹp có cần phải xin phép không, và nếu có thì cần liên hệ với cơ quan nào? Tôi nghe nói có nhiều quy định lắm nhưng không rõ cụ thể thế nào.”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cần Giờ, TP.HCM mới cưới nhau được một năm. Gia đình hai bên cứ giục tụi em sinh con sớm, nhưng tụi em muốn kế hoạch thêm vài năm nữa để ổn định công việc bán quán ăn. Em nghe nói có luật về kế hoạch hóa gia đình nhưng không rõ quyền của mình đến đâu, liệu có ai ép buộc tụi em phải sinh con ngay được không?”
Quy định về tàu công vụ thủy sản
“Chào luật sư, tôi là Ông N.V.H, một ngư dân ở Quảng Ninh. Hôm rồi tôi đang đánh bắt ở vùng biển gần bờ thì có một chiếc tàu lạ tiến đến, trên tàu có vài người mặc đồng phục và tự xưng là tàu công vụ thủy sản, yêu cầu tôi dừng lại để kiểm tra. Tôi không rõ tàu này có quyền hạn gì, hay chỉ là tàu tư nhân giả mạo. Luật sư có thể giải thích giúp tôi về loại tàu này và quyền hạn của họ được không?”
Quy định về phương tiện chuyên vận chuyển khách du lịch
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, chủ một công ty du lịch nhỏ ở Đà Nẵng. Hiện tại công ty tôi đang muốn đầu tư thêm một chiếc xe để chuyên chở khách du lịch theo các tour đã đặt. Tôi nghe nói có quy định riêng về 'phương tiện chuyên vận chuyển khách du lịch' nhưng không rõ cụ thể là gì để đảm bảo xe mới của tôi đáp ứng đúng chuẩn pháp luật. Luật sư có thể giải thích giúp tôi không ạ?”
Quản lý và sử dụng đất bãi nổi, cù lao trên sông
“Chào luật sư, gia đình tôi ở An Giang, làm nông nghiệp. Gần đây, đoạn sông trước đất nhà tôi tự nhiên có một cái bãi nổi mới bồi đắp lên, khá rộng. Bà con xung quanh cũng đang xôn xao không biết đất này có được sử dụng không, hay thuộc về ai. Tôi muốn hỏi là bãi nổi này có phải đất của nhà nước không và gia đình tôi có thể làm thủ tục để khai thác trồng trọt trên đó được không ạ?”
Vi phạm nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá không phép
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu một số mặt hàng nông sản. Gần đây, tôi có nhập về một lô hàng lá thuốc lá rời để thử nghiệm sản xuất thuốc lào, nhưng không xin giấy phép nhập khẩu vì nghĩ đây là nông sản thông thường. Hải quan đã giữ lô hàng và lập biên bản. Tôi muốn hỏi, 'nguyên liệu thuốc lá' được định nghĩa thế nào và tôi sẽ bị xử phạt ra sao trong trường hợp này?”
Bến khách ngang sông và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở ven sông Sài Gòn, đoạn qua quận 2 cũ (nay là TP. Thủ Đức). Gần đây, có một số người dân tự ý lập một cái bến tạm để đưa đón khách qua sông bằng xuồng nhỏ, họ còn bán thêm đồ ăn vặt. Tôi thấy khá lộn xộn, không biết bến này có phải là bến khách ngang sông hợp pháp không và có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh của tôi không? Tôi lo lắng về an toàn và cả việc cạnh tranh không lành mạnh nữa.”
Người làm việc trên tàu và quyền lợi liên quan
“Con trai tôi ở Cà Mau đang làm việc trên một tàu cá nhưng chủ tàu không ký hợp đồng thuyền viên, mà chỉ gọi là 'người làm việc trên tàu'. Tôi lo lắng không biết con tôi có được hưởng các quyền lợi như thuyền viên không, nhất là về bảo hiểm và các chế độ khác. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định về Lô ruộng lúa thơm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Sóc Trăng. Vùng tôi đang có phong trào tham gia hợp tác xã để trồng lúa thơm xuất khẩu. Tôi cũng muốn tham gia nhưng hợp tác xã yêu cầu các thành viên phải có 'lô ruộng lúa thơm' theo định nghĩa pháp luật. Ruộng nhà tôi có mấy thửa liền kề nhưng lại bị một con mương nhỏ cắt ngang, với lại tôi hay trồng xen kẽ mấy giống lúa khác nhau. Vậy trường hợp của tôi có được coi là 'lô ruộng lúa thơm' không?”
Định nghĩa hàng hóa trong vận tải đường bộ
“Chào luật sư, tôi là chủ xưởng mộc ở Hà Đông, Hà Nội. Sắp tới tôi có chuyến xe chở gỗ thành phẩm và một ít máy móc cũ đi giao cho khách ở Hải Phòng. Tôi không rõ là những thứ này có được coi là 'hàng hóa' theo quy định vận tải đường bộ không, để tôi còn chuẩn bị giấy tờ cho đúng.”
Thời hạn thanh tra
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hà Nội đang bị Thanh tra Sở Xây dựng thanh tra một công trình. Quyết định thanh tra ghi thời hạn là 30 ngày, nhưng đến nay đã gần 2 tháng rồi mà họ vẫn chưa xong. Tôi nghe nói có quy định về thời hạn thanh tra, không biết có đúng không và công ty tôi có thể làm gì để họ đẩy nhanh tiến độ được không ạ? Việc kéo dài này ảnh hưởng đến hoạt động của công ty tôi quá.”
Đăng ký kết hôn cho người không quốc tịch tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một người không quốc tịch, đã sống ở TP.HCM từ nhỏ và có giấy tờ tạm trú hợp pháp. Hiện tại, tôi đang muốn kết hôn với bạn gái người Việt Nam của tôi nhưng khi đến UBND phường hỏi thủ tục thì họ bảo trường hợp của tôi phức tạp lắm. Tôi không biết mình có được đăng ký kết hôn không và cần những giấy tờ gì. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Hệ thống giám sát vận hành đập, hồ chứa nước
“Chào luật sư, tôi là Anh K.V.A, kỹ sư quản lý một nhà máy thủy điện nhỏ ở tỉnh Lâm Đồng. Chúng tôi đang trong giai đoạn nâng cấp công trình, đặc biệt là phần tràn xả lũ. Tôi nghe nói có quy định về việc phải lắp đặt 'hệ thống giám sát vận hành' nhưng không rõ cụ thể hệ thống này bao gồm những gì và nhà máy của chúng tôi có bắt buộc phải lắp không, hay chỉ các đập lớn mới cần? Chi phí đầu tư cũng không nhỏ nên chúng tôi cần nắm rõ để chuẩn bị.”
Cơ quan kiểm tra chất lượng ô tô và linh kiện nhập khẩu
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội chuyên nhập khẩu phụ tùng ô tô từ châu Âu. Thời gian gần đây, tôi gặp một số vướng mắc trong việc xác định cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm tra, chứng nhận chất lượng cho lô hàng của mình. Tôi không rõ mình cần liên hệ với ai và nộp hồ sơ ở đâu để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Xác định diện tích liền vùng của rừng
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Lâm Đồng, có vài mảnh đất trồng cà phê xen kẽ với những khoảnh rừng tự nhiên nhỏ và cả rừng trồng keo. Tôi nghe nói có chương trình hỗ trợ bảo vệ rừng nhưng phải đáp ứng tiêu chí về 'diện tích liền vùng'. Mấy khoảnh rừng nhà tôi thường bị chia cắt bởi đường đi hoặc nương rẫy, không biết có được tính là 'diện tích liền vùng' để tham gia chương trình không ạ?”
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính và Cơ chế giao dịch
“Chào luật sư, công ty tôi là một nhà máy sản xuất thép ở Đồng Nai. Chúng tôi đang lo lắng về quy định mới về hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Nghe nói sắp tới sẽ có sàn giao dịch, vậy công ty tôi cần chuẩn bị những gì để tuân thủ và liệu có thể mua bán hạn ngạch này không? Chúng tôi có thể bị ảnh hưởng thế nào nếu vượt quá hạn ngạch?”
Điều độ hệ thống điện quốc gia
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Thăng Long, Hà Nội. Mấy hôm trước, nhà máy tôi bị cắt điện đột ngột mấy lần trong ngày, ảnh hưởng nghiêm trọng đến dây chuyền sản xuất. Tôi nghe nói là do bên điện lực thực hiện 'điều độ hệ thống điện'. Luật sư cho tôi hỏi, 'điều độ hệ thống điện' là gì và liệu việc cắt điện như vậy có đúng quy định không, hay nhà máy tôi có thể khiếu nại gì không?”
Tiêu chuẩn của Thẩm phán trong tố tụng người chưa thành niên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là luật sư tập sự ở Hà Nội, 28 tuổi. Tôi rất quan tâm đến lĩnh vực tư pháp người chưa thành niên và muốn theo đuổi con đường trở thành **Thẩm phán** chuyên trách trong lĩnh vực này. Tôi muốn hỏi là để trở thành một Thẩm phán xử lý các vụ án liên quan đến trẻ em thì cần những điều kiện gì đặc biệt không ạ? Liệu có yêu cầu về đào tạo hay kinh nghiệm gì không?”
Quy hoạch và quản lý nguồn nước liên tỉnh
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Tài nguyên Môi trường ở huyện X, tỉnh Đắk Lắk. Tỉnh chúng tôi đang có kế hoạch xây dựng một hồ chứa nước mới để phục vụ tưới tiêu cho bà con nông dân, nhưng nguồn nước chính lại chảy qua cả tỉnh Lâm Đồng bên cạnh. Tôi đang băn khoăn về quy trình lập và phê duyệt quy hoạch cho nguồn nước liên tỉnh này, không biết trách nhiệm chính thuộc về cấp nào và có cần phối hợp đặc biệt gì không?”
Đồng quản lý nguồn lợi thủy sản của tổ chức cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 55 tuổi, sống ở Cà Mau, làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, bà con ngư dân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức cộng đồng để cùng nhau bảo vệ vùng biển gần bờ, chống lại việc khai thác trái phép. Chúng tôi nghe nói có cơ chế đồng quản lý nhưng không rõ lắm về quy định pháp luật, đặc biệt là việc tổ chức của chúng tôi cần những điều kiện gì để được công nhận và hoạt động hợp pháp. Liệu có cần phải có tư cách pháp nhân không, và làm sao để được nhà nước giao quyền?”
Quy định pháp lý đối với cá nhân nước ngoài và giấy tờ liên quan
“Chào luật sư, tôi là một nhà đầu tư người Mỹ đang muốn mở rộng kinh doanh tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang gặp khó khăn trong việc hiểu các quy định về nhập khẩu thiết bị và làm sao để các giấy tờ công ty của tôi ở nước ngoài được công nhận tại Việt Nam. Gần đây tôi cũng nghe nói có Nghị định mới, không biết các giấy phép tôi đã xin trước đây có còn giá trị không?”