Quy định về viện trợ đột xuất của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào luật sư, quỹ từ thiện của tôi ở TP. Hồ Chí Minh đang muốn gửi hàng cứu trợ khẩn cấp (thực phẩm, thuốc men) sang một tỉnh của Campuchia vừa bị lũ lụt nặng. Tôi nghe nói có hình thức 'viện trợ đột xuất' với thủ tục nhanh gọn hơn. Vậy quỹ của tôi có thể áp dụng hình thức này không và cần làm những gì để viện trợ nhanh nhất?”
Trả lời
Ông P.V.T thân mến, về thắc mắc của ông liên quan đến việc cung cấp viện trợ khẩn cấp cho nước ngoài, chúng tôi xin tư vấn như sau:
Viện trợ đột xuất là gì và đối tượng áp dụng
Viện trợ đột xuất là hình thức viện trợ được cung cấp theo quy trình, thủ tục rút gọn áp dụng đối với một số khoản viện trợ nhân đạo và viện trợ quà tặng. Mục đích chính của hình thức này là để đáp ứng kịp thời các nhu cầu cấp bách, như trong trường hợp thiên tai, thảm họa. Nghị định số 305/2025/NĐ-CP quy định về viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài áp dụng cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động cung cấp, triển khai và quản lý viện trợ này
[1]. Do đó, quỹ từ thiện của ông hoàn toàn có thể tham gia vào hoạt động viện trợ này.Hình thức và phương thức viện trợ phù hợp
Trong trường hợp quỹ của ông muốn cung cấp thực phẩm, thuốc men, đây được xem là hình thức cung cấp hàng hóa thuộc các hình thức viện trợ được quy định tại Điều 4 của Nghị định 305/2025/NĐ-CP
[2]. Ngoài ra, nếu có nhu cầu, quỹ cũng có thể xem xét hình thức viện trợ bằng tiền để bên tiếp nhận viện trợ chủ động mua sắm, phân phối hàng hóa. Các phương thức viện trợ phổ biến có thể là chương trình, dự án hoặc phi dự án.Thực hiện viện trợ và thủ tục rút gọn
Việc thực hiện viện trợ có thể theo phương thức phía Việt Nam (bao gồm quỹ của ông) trực tiếp thực hiện và chuyển giao kết quả, hoặc chuyển tiền cho bên tiếp nhận viện trợ tự thực hiện
[3]. Điểm mấu chốt của "viện trợ đột xuất" là quy trình, thủ tục rút gọn. Điều này có nghĩa là các bước phê duyệt, thẩm định có thể được đơn giản hóa và đẩy nhanh hơn so với viện trợ thông thường. Tuy nhiên, các điều luật được cung cấp chưa đi sâu vào chi tiết cụ thể về "quy trình, thủ tục rút gọn" này. Để đảm bảo việc viện trợ của quỹ được thực hiện nhanh chóng và đúng quy định, ông cần liên hệ trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về viện trợ (ví dụ như Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoặc Bộ Ngoại giao) để được hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, thủ tục áp dụng cho viện trợ nhân đạo đột xuất, đặc biệt là các yêu cầu về giấy tờ, thời gian xử lý và các cơ chế phối hợp liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa qua biên giới.