Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết định sinh con
“Chào luật sư, vợ chồng em mới cưới nhau được 1 năm, đang ở TP.HCM. Em làm nhân viên văn phòng, chồng em là kỹ sư. Cả hai đứa đều muốn tập trung phát triển sự nghiệp thêm vài năm nữa rồi mới tính chuyện con cái. Nhưng bố mẹ hai bên cứ giục giã, bảo phải sinh sớm cho kịp. Em nghe nói có cái gọi là 'kế hoạch hóa gia đình', vậy vợ chồng em có quyền tự quyết định chuyện sinh con không ạ? Liệu có bị coi là không có trách nhiệm với gia đình không?”
Trả lời
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
Theo định nghĩa, Kế hoạch hóa gia đình là nỗ lực của Nhà nước, xã hội, gia đình để mỗi cá nhân, cặp vợ chồng chủ động, tự nguyện quyết định số con, thời gian sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh nhằm bảo vệ sức khỏe, nuôi dạy con có trách nhiệm, phù hợp với điều kiện sống của gia đình và chuẩn mực xã hội. Điều này có nghĩa là pháp luật Việt Nam tôn trọng quyền tự chủ của mỗi cặp vợ chồng trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến việc sinh con.
Cụ thể, pháp luật về dân số cũng quy định rõ nguyên tắc thực hiện công tác dân số là phải "Bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số"
[2]. Như vậy, việc vợ chồng bạn muốn trì hoãn việc sinh con để tập trung phát triển sự nghiệp là hoàn toàn phù hợp với tinh thần của pháp luật, thể hiện sự chủ động và có trách nhiệm với kế hoạch của riêng mình.Kế hoạch hóa gia đình là một phần của công tác dân số
Kế hoạch hóa gia đình là một nội dung quan trọng trong công tác dân số của Nhà nước. Công tác dân số bao gồm nhiều hoạt động như truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; và điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số
[1]. Mục tiêu cuối cùng là hướng tới sự phát triển bền vững của đất nước, trong đó có việc đảm bảo chất lượng cuộc sống cho mỗi gia đình và cá nhân. Quyết định của vợ chồng bạn về thời điểm sinh con, nếu được cân nhắc kỹ lưỡng về sức khỏe, kinh tế và khả năng nuôi dạy con cái, chính là một phần của việc thực hiện công tác dân số có trách nhiệm.Trách nhiệm và quyền lợi
Việc bạn và chồng muốn ổn định sự nghiệp trước khi có con không chỉ là quyền mà còn thể hiện sự có trách nhiệm đối với việc nuôi dạy con cái trong tương lai, đảm bảo con được sinh ra và lớn lên trong điều kiện tốt nhất. Đây là một khía cạnh quan trọng của nuôi dạy con có trách nhiệm được nhắc đến trong định nghĩa về kế hoạch hóa gia đình. Quyết định của vợ chồng bạn không hề bị coi là thiếu trách nhiệm mà ngược lại, là một lựa chọn có ý thức và phù hợp với điều kiện sống của gia đình bạn.
Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 8 năm 2023
[3].