Chính sách và xác định ngành công nghiệp chiến lược
“Chào luật sư, tôi đang có một công ty sản xuất các linh kiện điện tử chuyên biệt, dùng trong cả dân sự và quốc phòng. Tôi nghe nói có khái niệm 'công nghiệp chiến lược' và nhà nước có nhiều chính sách ưu đãi. Công ty tôi ở Quận 7, TP.HCM, hoạt động được 5 năm rồi. Tôi muốn hỏi liệu công ty tôi có thể được xếp vào **ngành công nghiệp chiến lược** hay không, và nếu có thì tôi cần làm gì để tiếp cận các chính sách hỗ trợ đó? Tôi thấy có nói đến 'sản phẩm công nghệ chiến lược' và 'dịch vụ công nghệ chiến lược' nhưng không rõ tiêu chí cụ thể là gì.”
Trả lời
1. Định nghĩa và bối cảnh pháp lý của Công nghiệp chiến lược
Theo định nghĩa chung, Công nghiệp chiến lược là ngành công nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ chiến lược và cung ứng dịch vụ công nghệ chiến lược. Đây là những ngành có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội hoặc khả năng cạnh tranh quốc tế của đất nước. Việc xác định và phát triển các ngành này thường nằm trong định hướng chiến lược dài hạn của Nhà nước, được cụ thể hóa qua các văn bản pháp luật và chỉ đạo của các cơ quan có thẩm quyền. Các chính sách này được xây dựng và thực thi trong khuôn khổ pháp lý do Quốc hội ban hành và Chính phủ điều hành
[2], dựa trên các định hướng chiến lược cấp cao của Đảng [3].2. Tiêu chí và chính sách hỗ trợ đối với Công nghệ chiến lược
Đối với trường hợp của Anh T.V.K, công ty đang sản xuất linh kiện điện tử chuyên biệt dùng trong cả dân sự và quốc phòng, việc xem xét liệu công ty có thuộc ngành công nghiệp chiến lược hay không sẽ phụ thuộc vào việc sản phẩm hoặc dịch vụ của công ty có được xác định là công nghệ chiến lược hay không.
Cụ thể, theo Nghị định số 99/2025/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của luật công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp, Nhà nước có chính sách đặc biệt đối với các tổ hợp công nghiệp quốc phòng, trong đó tập trung vào phát triển công nghệ chiến lược. Điều 14 của Nghị định này quy định rõ: "Bộ Quốc phòng xây dựng đề án, chương trình phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ số, công nghệ nền, công nghệ lõi thuộc lĩnh vực quản lý trên cơ sở danh mục và chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia được phê duyệt để thiết kế, chế tạo, sản xuất vũ khí trang bị kỹ thuật, ưu tiên vũ khí trang bị kỹ thuật có ý nghĩa chiến lược và giao cho tổ hợp công nghiệp quốc phòng triển khai thực hiện. Kinh phí triển khai đề án, chương trình được bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước"
[1].Điều này cho thấy, nếu sản phẩm linh kiện điện tử của công ty Anh T.V.K đóng vai trò quan trọng trong việc thiết kế, chế tạo, sản xuất vũ khí trang bị kỹ thuật, đặc biệt là các loại có ý nghĩa chiến lược, hoặc được xếp vào danh mục công nghệ chiến lược theo phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền (như Bộ Quốc phòng), thì công ty sẽ có cơ hội được hưởng các chính sách hỗ trợ đặc biệt. Các chính sách này bao gồm việc thúc đẩy liên doanh, liên kết, hỗ trợ cung cấp cơ sở dữ liệu, tạo điều kiện tham gia các chương trình xúc tiến thương mại quân sự, đào tạo, khảo sát trong và ngoài nước
[1].3. Lời khuyên cho doanh nghiệp của Anh T.V.K
Để xác định rõ hơn liệu công ty của Anh T.V.K có thể được xếp vào ngành công nghiệp chiến lược và tiếp cận các chính sách hỗ trợ hay không, Anh cần thực hiện các bước sau:
* Nghiên cứu danh mục công nghệ chiến lược: Tìm hiểu các danh mục công nghệ, sản phẩm được Nhà nước (đặc biệt là Bộ Quốc phòng, Bộ Khoa học và Công nghệ) xác định là chiến lược. Các danh mục này thường được công bố trong các quyết định, chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia. * Liên hệ các cơ quan quản lý: Chủ động liên hệ với Bộ Quốc phòng, Bộ Khoa học và Công nghệ, hoặc các cơ quan quản lý nhà nước về công nghiệp quốc phòng, an ninh để trình bày về sản phẩm, năng lực của công ty. Đây là cách tốt nhất để nắm bắt thông tin về các chương trình, đề án phát triển công nghệ chiến lược và khả năng tham gia của doanh nghiệp. * Đăng ký và tham gia các chương trình: Nếu sản phẩm của công ty phù hợp với các tiêu chí, hãy tìm hiểu về quy trình đăng ký tham gia các đề án, chương trình phát triển công nghệ chiến lược hoặc trở thành một phần của tổ hợp công nghiệp quốc phòng. Việc này có thể bao gồm việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chiến thuật trong lĩnh vực quân sự
[1]. * Xây dựng năng lực và tiêu chuẩn: Đảm bảo công ty đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật cần thiết cho các sản phẩm công nghệ cao, đặc biệt là những sản phẩm có thể ứng dụng trong lĩnh vực quốc phòng. Việc này sẽ tăng cường khả năng được công nhận và hưởng chính sách ưu đãi.