Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy mô dân số trong Quy hoạch Đô thị và Nông thôn
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, cán bộ quy hoạch tại huyện X, tỉnh Y. Huyện chúng tôi đang trong quá trình lập quy hoạch chung và theo dự báo, **quy mô dân số** sẽ sớm đạt ngưỡng đô thị loại III. Tôi muốn hỏi, việc xác định 'quy mô dân số dự báo' này có những tiêu chí cụ thể nào theo pháp luật để áp dụng cho việc phân loại đô thị và liệu có yêu cầu đặc biệt nào về việc lấy ý kiến cộng đồng khi quy mô dân số đạt mức này không?”
Hỗ trợ sản xuất cho Tổ, nhóm cộng đồng trong Chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi và mấy hộ hàng xóm đang muốn liên kết lại thành một nhóm để trồng bưởi da xanh theo tiêu chuẩn VietGAP. Chúng tôi nghe nói có chương trình hỗ trợ cho các nhóm cộng đồng nhưng không rõ thủ tục và điều kiện thế nào. Liệu nhóm chúng tôi có thể được hỗ trợ không?”
Hỗ trợ năng lực xã hội cho người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số
“Cháu chào luật sư, tôi là một người cao tuổi ở Quận 1, TP.HCM. Tôi thấy mình vẫn còn sức khỏe và muốn tham gia các hoạt động cộng đồng, nhưng không biết có chính sách nào hỗ trợ người như tôi không, nhất là để duy trì các mối quan hệ xã hội và đóng góp cho xã hội. Liệu pháp luật có quan tâm đến việc người già chúng tôi có được 'năng lực xã hội' không ạ?”
Khái niệm Cộng đồng dân cư và vai trò trong chăm sóc người cao tuổi
“Chị H.T.L ở thôn Pú Đao, xã Pà Vầy Sủ, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đang muốn thành lập một nhóm tình nguyện viên để hỗ trợ các cụ già neo đơn trong thôn. Chị nghe nói về 'cộng đồng dân cư' và muốn biết liệu nhóm của chị có được xem là một phần của cộng đồng dân cư theo luật không, và nếu có thì có thể nhận được sự hỗ trợ gì từ chính quyền địa phương để hoạt động chăm sóc người cao tuổi không.”
Quản lý nhóm cộng đồng trên mạng xã hội
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Lan Anh, quản trị viên của một nhóm Facebook lớn về ẩm thực địa phương ở Hà Nội với hàng chục nghìn thành viên. Gần đây tôi nghe nói có nghị định mới về quản lý thông tin trên mạng. Tôi lo lắng không biết nhóm của mình có bị ảnh hưởng không và với vai trò quản trị viên, tôi cần phải làm gì để tuân thủ pháp luật?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và vai trò trong cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là con gái của bà Trần Thị Bích, 75 tuổi, ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Mẹ tôi trước đây là giáo viên, rất năng động nhưng từ khi về hưu và chồng mất thì bà ít ra ngoài, ít giao tiếp hơn. Tôi lo mẹ bị trầm cảm và muốn tìm cách giúp mẹ tái hòa nhập cộng đồng, nhưng không biết bắt đầu từ đâu để mẹ có thể tiếp tục đóng góp cho xã hội. Liệu có quy định pháp luật nào hỗ trợ vấn đề này không?”
Hoạt động của Bảo tàng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh T.V.H, một nhà nghiên cứu lịch sử địa phương ở Huế. Tôi ấp ủ ý định mở một bảo tàng cộng đồng nhỏ để trưng bày các hiện vật cổ và tư liệu lịch sử mà tôi đã sưu tầm được qua nhiều năm. Tôi muốn hỏi là theo quy định pháp luật, một bảo tàng như vậy sẽ được phép thực hiện những hoạt động gì và có cần tuân thủ những nguyên tắc nào không?”
Quản lý Dân số và Tác động đến Cộng đồng
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Em đang mang bầu bé đầu lòng và tụi em cũng đang tính toán sinh thêm con nữa. Nhưng em nghe nói dạo này ở xã mình nhiều gia đình trẻ không muốn sinh con, hoặc chỉ sinh một bé thôi. Em lo lắng không biết nếu dân số ở địa phương mình giảm sút thì có ảnh hưởng gì đến các chính sách hỗ trợ, trường học, hay dịch vụ y tế cho con cái tụi em sau này không ạ? Liệu có quy định nào của nhà nước về việc này không?”
Năng lực xã hội và sự tham gia của người cao tuổi
“Chị H.T.L ở Quận 3, TP.HCM có mẹ là bà N.T.M, 70 tuổi, vừa nghỉ hưu. Bà M. trước đây rất năng động nhưng giờ ở nhà thì hay buồn, ít giao tiếp. Chị L. muốn tìm hiểu xem có chính sách hay chương trình nào giúp mẹ chị duy trì **năng lực xã hội**, tham gia cộng đồng để bà vui vẻ, khỏe mạnh hơn không.”
Trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.A, chủ một ứng dụng di động nhỏ ở Hà Nội, chuyên cung cấp dịch vụ kết nối cộng đồng. Ứng dụng của tôi hoạt động dựa trên mạng viễn thông. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về các quy định an ninh mạng và trách nhiệm của các nhà cung cấp dịch vụ. Tôi muốn hỏi, 'dịch vụ trên mạng viễn thông' như ứng dụng của tôi thì có những nghĩa vụ gì đặc biệt theo pháp luật, đặc biệt là về việc kiểm soát nội dung người dùng đăng tải?”
Đồng quản lý nguồn lợi thủy sản của tổ chức cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 55 tuổi, sống ở Cà Mau, làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, bà con ngư dân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức cộng đồng để cùng nhau bảo vệ vùng biển gần bờ, chống lại việc khai thác trái phép. Chúng tôi nghe nói có cơ chế đồng quản lý nhưng không rõ lắm về quy định pháp luật, đặc biệt là việc tổ chức của chúng tôi cần những điều kiện gì để được công nhận và hoạt động hợp pháp. Liệu có cần phải có tư cách pháp nhân không, và làm sao để được nhà nước giao quyền?”
Dịch vụ dân số và chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước
“Chị H.T.L ở Hà Nội, một y tá có kinh nghiệm, muốn mở một trung tâm nhỏ ở địa phương để cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình cho cộng đồng. Chị không rõ các dịch vụ này có được xem là "dịch vụ dân số" theo quy định pháp luật không và liệu có thể nhận được hỗ trợ gì từ nhà nước không. Chị cũng lo ngại về các quy định pháp lý liên quan.”
Quy định về thực hành di sản văn hóa phi vật thể
“Chị H.T.M, một nghệ nhân dệt thổ cẩm ở Đồng Văn, Hà Giang, đang lo lắng về việc duy trì nghề truyền thống của mình. Gần đây có nhiều đoàn nghiên cứu đến tìm hiểu và muốn thương mại hóa sản phẩm. Chị muốn biết 'thực hành di sản văn hóa phi vật thể' được hiểu như thế nào theo luật và cộng đồng của chị cần tuân thủ những nguyên tắc gì để bảo vệ nghề dệt truyền thống khỏi bị biến tướng hay lợi dụng?”
Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang làm việc trong lĩnh vực xã hội tại Hà Nội. Tôi có ý định mở một trung tâm cộng đồng nhỏ để tổ chức các buổi nói chuyện về sức khỏe sinh sản, tư vấn kế hoạch hóa gia đình và hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại địa phương. Tôi băn khoăn không biết các hoạt động này có được xếp vào 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi cần lưu ý gì để hoạt động đúng pháp luật?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và vai trò trong cộng đồng
“Chào luật sư, bố tôi là ông H.V.A, 70 tuổi, ở Quận 3, TP.HCM, vừa về hưu được vài năm. Trước đây ông rất năng động, tham gia nhiều hoạt động xã hội. Nhưng gần đây, ông ít ra ngoài, hay than buồn chán, cảm thấy mình không còn đóng góp được gì cho gia đình, xã hội nữa. Tôi lo ông bị trầm cảm và muốn tìm cách giúp ông duy trì sự tương tác xã hội. Pháp luật có quy định gì hỗ trợ người cao tuổi như bố tôi không ạ?”
Cơ cấu dân số và điều chỉnh dân số
“Tôi là Ông T.V.K, tổ trưởng dân phố ở phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy khu phố mình có nhiều thay đổi lắm, người trẻ đi làm xa, ít về, còn người lớn tuổi thì ngày càng đông. Tình hình này làm tôi lo ngại về việc sắp xếp các dịch vụ công cộng và các hoạt động cộng đồng. Tôi muốn hỏi, 'cơ cấu dân số' được hiểu thế nào và liệu chính quyền có biện pháp nào để điều chỉnh tình trạng này không?”
Phát triển Du lịch cộng đồng
“Chị Lan, một người dân tộc Thái ở Mai Châu, Hòa Bình, thấy bản mình có cảnh đẹp và văn hóa độc đáo nhưng khách du lịch chủ yếu đi qua. Chị muốn biết làm thế nào để người dân trong bản có thể cùng nhau phát triển du lịch cộng đồng, ví dụ như làm homestay, bán đồ thủ công, để tăng thu nhập.”
Vùng đệm khu bảo tồn biển và quản lý cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là anh Ba, một ngư dân ở xã An Hải, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Gia đình tôi đã đánh bắt cá ở vùng biển gần đảo Lý Sơn bao đời nay. Gần đây, chính quyền có thông báo về việc mở rộng khu bảo tồn biển và sẽ có một "vùng đệm" bao quanh. Tôi nghe nói vùng này sẽ có những quy định khác biệt. Tôi lo lắng không biết việc này sẽ ảnh hưởng thế nào đến sinh kế của gia đình và liệu ngư dân chúng tôi có được tham gia vào việc quản lý vùng đệm đó không?”
Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Tôi là cán bộ văn hóa xã ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Sắp tới, xã tôi có kế hoạch triển khai một số chương trình cộng đồng về sức khỏe sinh sản và chăm sóc người cao tuổi. Tôi đang băn khoăn không biết những hoạt động này có được xếp vào **dịch vụ dân số** hay không để làm hồ sơ đề xuất kinh phí cho đúng quy định.”
Chính sách hỗ trợ thanh niên sau cai nghiện ma túy
“Tôi là Anh Hùng, 28 tuổi, ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Tôi vừa hoàn thành chương trình cai nghiện ma túy tự nguyện tại cộng đồng và đã được cấp giấy chứng nhận. Hiện tại, tôi đang rất muốn tìm việc làm để ổn định cuộc sống nhưng lo lắng về việc bị kỳ thị và không biết liệu có chính sách hỗ trợ nào dành cho những người như tôi không. Tôi muốn hỏi liệu có quy định pháp luật nào bảo vệ quyền lợi và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho 'thanh niên sau cai nghiện ma túy' như tôi không?”
Phát triển giải pháp xã hội: Khái niệm và Vai trò
“Chào chuyên gia, tôi là H.T.L, đang làm việc tại một tổ chức phi lợi nhuận ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Tổ chức của tôi đang xây dựng hồ sơ xin tài trợ cho một dự án cộng đồng nhằm hỗ trợ người cao tuổi khó khăn. Trong hồ sơ, có yêu cầu trình bày về 'phát triển giải pháp xã hội'. Tôi muốn hiểu rõ hơn thuật ngữ này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh pháp lý Việt Nam và làm sao để dự án của tôi được coi là một 'giải pháp xã hội' hiệu quả?”
Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.T, một ngư dân và cũng là trưởng thôn ở xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Vùng biển của chúng tôi đang bị khai thác quá mức, bà con ngư dân rất lo lắng cho tương lai. Chúng tôi nghe nói có hình thức **đồng quản lý** để cộng đồng cùng Nhà nước bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Vậy, chuyên gia có thể cho biết, cộng đồng của chúng tôi cần làm những gì để được tham gia vào việc **đồng quản lý** này không ạ?”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh ở cộng đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng nông thôn của tỉnh Bắc Giang. Gần đây, tôi nhận thấy có tình trạng nhiều gia đình trong thôn cố gắng sinh con trai, thậm chí có tin đồn về việc một số người đi siêu âm để chọn giới tính. Tỷ lệ bé trai sinh ra cao hơn bé gái rõ rệt. Tôi muốn hỏi, với vai trò trưởng thôn, tôi có thể làm gì để giảm thiểu tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này ở địa phương mình theo quy định pháp luật?”
Quản lý trang cộng đồng trên mạng xã hội
“Chào luật sư, tôi là Mai, chủ một tiệm bánh nhỏ ở Đà Nẵng. Tôi có lập một trang cộng đồng trên Facebook để giới thiệu các loại bánh mới, tương tác với khách hàng và nhận đặt hàng. Gần đây tôi nghe nói có quy định mới về 'trang cộng đồng', tôi lo lắng không biết trang của mình có bị ảnh hưởng không, có cần phải đăng ký hay tuân thủ nghĩa vụ gì đặc biệt để tránh vi phạm pháp luật không ạ?”