Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khái niệm Dự án và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là giám đốc một công ty xây dựng nhỏ ở TP.HCM, chuyên nhận các công trình dân dụng. Sắp tới, công ty tôi muốn tham gia đấu thầu một dự án xây dựng trường học có sử dụng vốn nhà nước. Tôi đang băn khoăn không biết 'dự án' trong trường hợp này được hiểu thế nào theo luật và công ty tôi cần lưu ý gì về các quy định liên quan, đặc biệt là khi liên quan đến vốn nhà nước và các vấn đề tài chính?”
Đầu tư mua hoặc đóng mới tàu biển không sử dụng vốn nhà nước
“Chị Hạnh, giám đốc một công ty vận tải biển tại Hải Phòng, đang có dự định đầu tư đóng mới một con tàu vận chuyển hàng hóa có trọng tải lớn. Nguồn vốn chính là từ công ty và vay ngân hàng, hoàn toàn không có vốn nhà nước. Chị thắc mắc liệu dự án của mình có được coi là "Dự án đầu tư mua hoặc đóng mới tàu biển sử dụng vốn khác" hay không và cần lưu ý những quy định pháp lý nào để tránh sai sót.”
Phạm vi giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là ông P.V.T, giám đốc một doanh nghiệp nhà nước tại TP.HCM. Sắp tới, doanh nghiệp của tôi sẽ phải trải qua đợt giám sát, kiểm tra về việc quản lý vốn nhà nước theo Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Tôi khá lo lắng và không rõ phạm vi giám sát, kiểm tra sẽ bao gồm những gì, từ đối tượng đến thời gian cụ thể. Luật sư có thể giải thích rõ hơn để tôi chuẩn bị tốt nhất được không?”
Xác định vốn nhà nước từ nợ được Chính phủ bảo lãnh
“Ông T.V.H, Giám đốc một Công ty TNHH MTV Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở TP. Đà Nẵng, đang lo lắng về việc chuyển đổi các khoản nợ vay trước đây mà Nhà nước đã đứng ra trả thay thành vốn cấp cho doanh nghiệp. Ông muốn biết việc này ảnh hưởng thế nào đến cơ cấu vốn và quản lý tài chính của công ty, cũng như các quy định liên quan mà công ty ông phải tuân thủ.”
Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và bán đấu giá cổ phần
“Tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước quy mô nhỏ ở quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Gần đây, có thông tin doanh nghiệp chúng tôi sẽ thực hiện cổ phần hóa lần đầu. Tôi không rõ quy trình này diễn ra như thế nào, đặc biệt là việc bán đấu giá cổ phần cho công chúng. Liệu có những quy định pháp luật nào tôi cần nắm rõ để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp và cả người lao động không?”
Thẩm định giá công nghệ
“Tôi là anh Hùng, chủ một công ty khởi nghiệp công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi vừa nhận được vốn đầu tư từ một quỹ của nhà nước để phát triển ứng dụng mới. Bây giờ, tôi cần chuyển giao một số công nghệ nội bộ cho công ty liên kết nhưng bên đối tác yêu cầu phải có "văn bản thẩm định giá công nghệ". Tôi không rõ đây là thủ tục gì và có bắt buộc không, liệu có liên quan đến vốn nhà nước hay không?”
Chuyển giao Doanh nghiệp 100% Vốn Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ tại Bình Dương. Tôi đang tìm hiểu cơ hội mua lại một công ty thuộc diện nhà nước thoái vốn. Cụ thể là một doanh nghiệp 100% vốn nhà nước do Ủy ban nhân dân tỉnh đang quản lý. Tôi không rõ 'Bên chuyển giao doanh nghiệp' trong trường hợp này là ai và quy trình mua bán diễn ra như thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Điều kiện và phạm vi áp dụng đối với cơ sở bảo dưỡng sửa chữa tàu bay
“Tôi là chủ một doanh nghiệp hàng không nhỏ tại Cần Thơ, chuyên vận chuyển hàng hóa bằng máy bay loại nhỏ. Hiện tại, tôi đang có ý định mở thêm một cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa cho chính các tàu bay của công ty và có thể nhận thêm từ các đối tác nhỏ khác. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết liệu Nghị định số 110/2011/NĐ-CP có áp dụng cho mô hình kinh doanh của mình không, đặc biệt khi công ty tôi là tư nhân, không sử dụng vốn nhà nước?”
Cổ phiếu và Quyền lợi của Người sở hữu
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, một kỹ sư xây dựng ở Quận 1, TP.HCM. Bố tôi mới qua đời và để lại một ít cổ phiếu của một công ty cổ phần có vốn nhà nước. Tôi chưa từng giao dịch chứng khoán nên không rõ lắm về **quyền và lợi ích** của mình khi sở hữu những cổ phiếu này. Liệu tôi có cần làm thủ tục gì đặc biệt để xác nhận quyền sở hữu và thực hiện các quyền đó không?”
Quản lý vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp khác
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở TP.HCM là công ty cổ phần, trong đó có một phần vốn góp của Nhà nước do một cơ quan nhà nước làm đại diện chủ sở hữu. Gần đây, chúng tôi đang có kế hoạch tái cơ cấu một số tài sản, đặc biệt là đất đai đang sử dụng. Tôi không rõ việc có vốn nhà nước như vậy thì việc sắp xếp, xử lý nhà đất có gì khác biệt so với các công ty tư nhân không? Liệu có phải tuân thủ quy định đặc thù nào không?”
Vốn đầu tư ra ngoài doanh nghiệp nhà nước
“Anh N.V.H, quản lý dự án tại một tổng công ty nhà nước ở TP.HCM, đang xem xét các khoản đầu tư của công ty vào một công ty cổ phần và một công ty TNHH. Anh ấy băn khoăn không biết liệu những khoản đầu tư này có được xem là "vốn của doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra ngoài doanh nghiệp" hay không và cần tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan để đảm bảo tuân thủ.”
Bán vốn nhà nước của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước
“Tôi là anh Hùng, quản lý ở một công ty sản xuất tại Hà Nội. Công ty chúng tôi có vốn nhà nước do một Tổng công ty nắm giữ. Gần đây, tôi nghe nói Tổng công ty đang có kế hoạch 'bán vốn nhà nước' tại các doanh nghiệp con. Tôi muốn hỏi việc này có đúng quy định không và liệu Tổng công ty có quyền làm vậy không?”
Phạm vi và đặc điểm của Dự án đầu tư phát triển
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Sắp tới, công ty tôi có dự định tham gia đấu thầu một dự án nâng cấp trường học công lập ở địa phương. Tôi nghe nói dự án này được gọi là 'dự án đầu tư phát triển' và có nhiều quy định đặc biệt. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và những điểm cần lưu ý khi tham gia không?”
Hoạt động kiểm tra trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh, tôi là trưởng phòng kế hoạch tại một doanh nghiệp nhà nước ở TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới doanh nghiệp chúng tôi sẽ có đợt kiểm tra về việc quản lý và sử dụng vốn nhà nước. Tôi đang khá lo lắng và không rõ hoạt động kiểm tra này sẽ bao gồm những gì, họ sẽ xem xét những tài liệu nào và liệu có áp dụng các quy định đặc thù nào không. Mong được tư vấn chi tiết giúp tôi hiểu rõ hơn.”
Quyền mua cổ phần và chuyển giao quyền mua cổ phần của doanh nghiệp có vốn nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, hiện đang làm việc tại một công ty cổ phần ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi có một phần vốn nhà nước. Sắp tới, công ty dự kiến phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ. Là một cổ đông hiện hữu, tôi được thông báo về quyền mua cổ phần ưu đãi. Tuy nhiên, tôi đang phân vân không biết liệu có thể chuyển nhượng quyền này cho người khác không, hay nếu cơ quan đại diện chủ sở hữu không muốn mua thì quyền đó sẽ đi đâu? Tôi có cần phải thực hiện quyền này không hay có lựa chọn nào khác?”
Tổng quan về Đầu tư công
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'đầu tư công' và thấy có vẻ là cơ hội cho các doanh nghiệp như chúng tôi. Tuy nhiên, tôi không rõ đầu tư công là gì, liệu doanh nghiệp của tôi có thể tham gia vào các dự án đó không và cần tìm hiểu thông tin ở đâu?”
Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán trưởng ở một công ty cổ phần có vốn nhà nước tại Hà Nội. Sắp tới là đến kỳ báo cáo cuối năm, sếp tôi có yêu cầu tôi chuẩn bị 'Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp'. Tôi không rõ báo cáo này cần những nội dung gì, ai là người phải lập và gửi, và gửi cho cơ quan nào. Liệu có quy định cụ thể nào về việc này không?”
Nghĩa vụ trả nợ gốc của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Do ảnh hưởng dịch bệnh, công ty tôi gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc một khoản vay lớn từ một ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm của mình khi không thể trả nợ gốc đúng hạn và liệu có phương án nào để đàm phán với ngân hàng không? Tôi rất lo lắng về tài sản thế chấp.”
Chức năng và quyền hạn của Kiểm toán nhà nước khu vực
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty xây dựng ở Đà Nẵng. Công ty tôi vừa hoàn thành dự án nâng cấp đường nông thôn sử dụng vốn nhà nước. Giờ thì có đoàn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước khu vực đến làm việc. Tôi không rõ đơn vị này có chức năng gì, họ có quyền hạn đến đâu và tại sao lại là 'khu vực' chứ không phải trung ương? Liệu họ có thể kiểm tra sâu vào các khoản chi của công ty tôi không?”
Quy định về thẩm định giá công nghệ trong chuyển giao
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty khởi nghiệp ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm quản lý. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch chuyển giao một công nghệ phần mềm độc quyền cho một đối tác lớn, trong đó có phần vốn nhà nước. Tôi nghe nói phải thẩm định giá công nghệ nhưng không rõ quy định cụ thể thế nào, liệu công ty tôi có bắt buộc phải làm không và nếu không làm thì có bị phạt gì không? Xin luật sư tư vấn giúp.”
Vốn điều lệ của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng
“Chị M. đang làm kế toán cho một công ty tư nhân ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới công ty chị muốn mở rộng kinh doanh, cần tăng vốn điều lệ. Chị nghe nói vốn điều lệ có nhiều cách hiểu tùy theo loại hình doanh nghiệp, đặc biệt là với các tổ chức có vốn nhà nước. Chị muốn biết chính xác vốn điều lệ được định nghĩa như thế nào trong pháp luật Việt Nam và nó có ý nghĩa gì đối với công ty của chị.”
Chuyển đổi vốn vay thành vốn nhà nước
“Chị H.T.L, giám đốc một công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở Hà Nội, đang băn khoăn về tình hình tài chính của doanh nghiệp. Trước đây, công ty chị có vay một khoản tín dụng lớn được Chính phủ bảo lãnh. Do gặp khó khăn, Nhà nước đã phải trả nợ thay cho công ty. Mới đây, chị nhận được thông báo rằng khoản nợ này sẽ được chuyển thành vốn cấp của Nhà nước cho doanh nghiệp. Chị không rõ việc này sẽ ảnh hưởng thế nào đến cơ cấu vốn và trách nhiệm của công ty mình.”
Cơ quan chuyên môn thẩm định dự án đầu tư
“Chào chuyên gia, công ty tôi đang làm hồ sơ thẩm định dự án xây dựng khu dân cư ở Bình Dương. Dự án này có sử dụng một phần vốn nhà nước ngoài ngân sách. Tôi thấy trong quy định có nhắc đến 'cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư' để thẩm định phần công nghệ. Vậy cụ thể cơ quan này là ai và vai trò của họ trong dự án của tôi như thế nào ạ?”
Quyền chi phối đối với doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc tài chính của một công ty liên doanh ở TP. Hồ Chí Minh. Công ty tôi có một phần vốn góp của Nhà nước, khoảng 40%, nhưng có vẻ như mọi quyết định lớn đều phải thông qua bên đại diện phần vốn Nhà nước. Tôi không hiểu rõ lắm về 'quyền chi phối' này được định nghĩa như thế nào và liệu 40% vốn góp có đủ để chi phối không, hay còn yếu tố nào khác? Điều này gây khó khăn trong việc ra quyết định nhanh chóng cho công ty.”