Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Quán tôi mới khai trương và tôi vừa thuê được một bạn nhân viên pha chế rất ưng ý. Tôi muốn hỏi là tôi phải làm những thủ tục gì để đăng ký bảo hiểm xã hội cho bạn ấy theo đúng quy định của pháp luật? Tôi có phải nộp hồ sơ ở đâu và trong thời hạn bao lâu không?”
Xác định thân nhân để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở Bình Dương. Chồng tôi mới mất cách đây 2 tháng do tai nạn lao động. Chúng tôi có 2 con nhỏ. Tôi muốn hỏi, liệu các con tôi và tôi có được coi là 'thân nhân' của chồng tôi để hưởng chế độ tử tuất theo bảo hiểm xã hội không? Tôi cần chuẩn bị giấy tờ gì để làm thủ tục ạ.”
Chính sách và nguyên tắc về việc làm
“Chị Hương ở huyện An Dương, Hải Phòng, vừa tốt nghiệp cao đẳng nghề và đang tìm việc làm tại các khu công nghiệp. Chị thắc mắc liệu có chính sách gì hỗ trợ người lao động mới như chị để dễ dàng tìm được việc làm ổn định không, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường đang khó khăn như hiện nay. Chị cũng lo lắng về quyền lợi của mình khi làm việc.”
Cổ tức và quyền lợi của người lao động sở hữu cổ phần
“Chị Nguyễn Thị Mai (Chị N.T.M), là kế toán trưởng của một công ty cổ phần tại Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, đang băn khoăn về quy trình chia cổ tức. Công ty chị có một số cổ đông là người lao động được giao cổ phần từ đợt cổ phần hóa trước đây. Chị muốn hỏi về quyền của những người lao động này khi nhận cổ tức và các văn bản pháp lý cần tham khảo để đảm bảo việc chia cổ tức đúng quy định.”
Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và bán đấu giá cổ phần
“Tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước quy mô nhỏ ở quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Gần đây, có thông tin doanh nghiệp chúng tôi sẽ thực hiện cổ phần hóa lần đầu. Tôi không rõ quy trình này diễn ra như thế nào, đặc biệt là việc bán đấu giá cổ phần cho công chúng. Liệu có những quy định pháp luật nào tôi cần nắm rõ để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp và cả người lao động không?”
Người sử dụng lao động và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là anh H. ở quận 3, TP.HCM, tôi đang tính mở một tiệm cà phê nhỏ và thuê vài bạn nhân viên phục vụ. Tôi nghe nói là khi thuê người lao động thì mình sẽ trở thành 'người sử dụng lao động' và có nhiều trách nhiệm lắm. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi hiểu rõ hơn về khái niệm này và những điều tôi cần lưu ý để tránh rắc rối pháp lý sau này được không ạ? Tôi chưa có kinh nghiệm gì về việc này cả.”
Quyền lợi của người lao động khi tham gia Chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện
“Chào luật sư, tôi tên Hùng, hiện là kỹ sư sản xuất tại một nhà máy ở Quận 7, TP. Hồ Chí Minh. Năm nay tôi 42 tuổi và đang bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về kế hoạch hưu trí của mình. Công ty tôi có giới thiệu một chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện, nhưng tôi không rõ các quyền lợi và trách nhiệm của mình khi tham gia sẽ như thế nào. Rất mong nhận được tư vấn.”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần
“Chào chuyên gia, đơn vị sự nghiệp công lập của tôi ở TP. Hồ Chí Minh đang trong quá trình cổ phần hóa. Ban lãnh đạo có nhắc đến 'thời điểm công bố giá trị đơn vị sự nghiệp công lập' nhưng tôi chưa rõ chính xác ngày này có ý nghĩa gì và ảnh hưởng thế nào đến việc xử lý tài chính cũng như quyền lợi người lao động. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không ạ?”
Quy định về Người nhận giao doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, trưởng phòng kinh doanh tại một công ty nhà nước ở Quận 3, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang trong diện sắp xếp lại và có thông tin sẽ được giao cho một đơn vị khác hoặc thậm chí là giao cho chính tập thể người lao động. Chúng tôi rất băn khoăn không biết liệu tập thể chúng tôi có được ưu tiên nhận giao doanh nghiệp không và quyền lợi của chúng tôi sẽ như thế nào khi đó?”
Quan trắc môi trường lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp
“Chị Hạnh, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM, đang lo lắng về sức khỏe của công nhân do tiếng ồn và bụi vải. Chị nghe nói phải "quan trắc môi trường lao động" nhưng không rõ là gì, có bắt buộc không và cần làm những gì để đảm bảo an toàn cho người lao động.”
Quy định pháp luật về Dịch vụ việc làm
“Tôi tên là M.T.H, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang muốn mở một trung tâm giới thiệu việc làm cho người lao động phổ thông, nhưng không rõ cần những điều kiện gì và liệu có phải xin giấy phép gì không. Tôi lo lắng nếu làm sai thì có bị phạt không.”
Chính sách pháp luật về thích ứng với già hóa dân số
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Long An. Dạo gần đây, tôi thấy nhiều công nhân lớn tuổi của mình sắp đến tuổi nghỉ hưu, nhưng họ vẫn muốn làm việc và tôi cũng muốn giữ họ lại vì kinh nghiệm. Tôi nghe nói có chính sách về 'già hóa dân số' gì đó, không biết nhà nước có hỗ trợ gì cho doanh nghiệp và người lao động lớn tuổi như trường hợp của tôi không?”
Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, em là H.T.L, đang làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Em làm việc từ 8h sáng đến 6h tối mỗi ngày, được trả lương cố định 7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, chủ cửa hàng nói em là 'cộng tác viên' nên không ký hợp đồng lao động, cũng không đóng bảo hiểm xã hội. Em muốn hỏi, với công việc và cách thức làm việc như vậy, em có được coi là **người lao động** theo quy định của pháp luật không ạ? Em có quyền lợi gì không?”
Xử phạt vi phạm cập nhật dữ liệu người lao động xuất khẩu
“Chào luật sư, công ty em chuyên đưa người lao động đi Hàn Quốc theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có một số trường hợp quên không cập nhật thông tin của người lao động vào cái hệ thống cơ sở dữ liệu chung mà Bộ LĐTBXH yêu cầu. Giờ có đoàn kiểm tra xuống thì không biết công ty em có bị phạt gì không ạ? Mức phạt có cao không và có cách nào khắc phục không? Em ở Hà Nội.”
Bảo hiểm y tế toàn dân: Quy định và ý nghĩa
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về chính sách **bảo hiểm y tế toàn dân**, nhưng tôi vẫn chưa rõ lắm là tất cả mọi người có bắt buộc phải tham gia không, và xưởng của tôi có phải đóng bảo hiểm y tế cho tất cả công nhân không? Tôi muốn tìm hiểu kỹ để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và tuân thủ đúng pháp luật.”
Tập thể người lao động trong mua bán, giao doanh nghiệp nhà nước
“Chị Lan ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, làm kế toán cho một công ty nhà nước đang trong diện sắp xếp lại. Gần đây, công ty có thông báo về việc bán doanh nghiệp và nói rằng "tập thể người lao động" có thể tham gia mua. Chị không hiểu rõ "tập thể người lao động trong doanh nghiệp" là ai và quyền lợi của họ khi mua doanh nghiệp này như thế nào. Chị muốn biết liệu chị và các đồng nghiệp có cơ hội thực sự không.”
Người khiếu nại trong lĩnh vực lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Gần đây công ty chúng tôi có thay đổi một số điều khoản hợp đồng khiến nhiều người lao động cảm thấy không công bằng. Chúng tôi muốn cùng nhau đứng ra khiếu nại nhưng không biết liệu một tập thể công nhân có được xem là 'Người khiếu nại' hợp pháp theo quy định của pháp luật không, hay chỉ cá nhân tôi mới có quyền đó?”
Thực hiện dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một công nhân tại khu công nghiệp ở Hà Nội. Gần đây, phường tôi đang có kế hoạch xây dựng một khu chợ mới ngay cạnh khu dân cư, nhưng chúng tôi chưa thấy ai lấy ý kiến của người dân. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một công dân và người lao động, tôi có quyền được tham gia đóng góp ý kiến về những vấn đề như vậy ở phường và cả ở công ty tôi đang làm việc không? Tôi nên làm thế nào để thực hiện quyền này?”
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và vai trò trong phát triển sự nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một thợ cơ khí lành nghề ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đã có kinh nghiệm làm việc 5 năm nhưng chưa có bằng cấp chính quy. Gần đây, công ty tôi có nói về việc cần người lao động đạt tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia để có thể nhận các dự án lớn hơn. Tôi không rõ tiêu chuẩn này là gì và làm sao để tôi có thể đạt được để phát triển sự nghiệp của mình? Liệu có cần phải đi học lại từ đầu không?”
Các bên tranh chấp trong hòa giải lao động cá nhân
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày tại Bình Dương. Tôi vừa bị công ty sa thải mà không có lý do rõ ràng. Tôi muốn khiếu nại nhưng không biết mình cần làm gì, và ai sẽ là 'các bên tranh chấp' trong trường hợp này? Tôi có cần phải tự mình đi hòa giải không?”
Mức lương tối thiểu chung và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Lương cơ bản của tôi hiện chỉ có 3.5 triệu đồng/tháng. Tôi nghe nói Chính phủ có quy định về mức lương tối thiểu chung nhưng không rõ mức hiện tại là bao nhiêu và công ty tôi trả như vậy có đúng luật không. Tôi lo lắng quá.”
Hoạt động và quản lý Khu chế xuất tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi đang có ý định mở rộng xưởng sản xuất giày da tại Bình Dương. Có một khu đất trống trong **Khu chế xuất** Sóng Thần mà tôi thấy rất phù hợp. Tuy nhiên, tôi không rõ khu chế xuất này khác gì so với khu công nghiệp thông thường, liệu có những quy định đặc biệt nào về hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu hay quyền lợi của người lao động (như vấn đề công đoàn) khi hoạt động trong đó không? Tôi muốn hiểu rõ hơn để đưa ra quyết định đầu tư.”
Tìm hiểu về Bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Hàng tháng công ty đều trừ tiền lương của tôi để đóng bảo hiểm xã hội nhưng tôi không hiểu rõ lắm bảo hiểm xã hội là gì và mình sẽ được lợi gì khi đóng. Liệu có phải chỉ khi về già mới được hưởng không ạ?”