Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chất lượng dân số và chính sách nâng cao theo pháp luật Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ văn hóa xã hội ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Chúng tôi đang xây dựng kế hoạch nâng cao chất lượng dân số cho địa phương nhưng chưa rõ lắm về các quy định pháp luật hiện hành và trách nhiệm của các bên. Cụ thể, 'chất lượng dân số' được hiểu thế nào trong luật và Nhà nước có những chính sách gì để thực hiện điều này? Liệu có những quy định nào về xử phạt nếu không tuân thủ các chính sách này không?”
Quy định về trạng thái vũ khí của tàu quân sự nước ngoài khi đến Việt Nam
“Tôi là cán bộ quản lý cảng biển tại Hải Phòng. Sắp tới có đoàn tàu quân sự nước ngoài đến thăm hữu nghị. Tôi được biết có quy định về việc 'đưa vũ khí về tư thế quy không' nhưng không rõ cụ thể các tàu phải làm gì để tuân thủ. Liệu có phải tất cả vũ khí đều phải tháo dỡ hay chỉ cần vô hiệu hóa tạm thời? Việc này có được kiểm tra không?”
Quy định về hành lang bảo vệ nguồn nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Tôi có mảnh đất cạnh một con rạch nhỏ, nay muốn xây thêm một nhà kho để chứa nông sản nhưng khi hỏi cán bộ xã thì họ bảo không được vì vướng 'hành lang bảo vệ nguồn nước'. Tôi không rõ 'hành lang' này là gì và có thật không, hay là cán bộ đang gây khó dễ cho tôi?”
Quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích
“Tôi là anh Hùng, cán bộ phòng Văn hóa ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Chúng tôi đang có dự án trùng tu một số di tích lịch sử cấp tỉnh bị xuống cấp do thời tiết và thời gian. Tôi nghe nói có 'quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích' nhưng không rõ nó là gì và chúng tôi cần tuân thủ những gì để đảm bảo dự án đúng luật. Liệu có phải mọi hoạt động tu bổ đều phải theo quy chuẩn này không?”
Cơ quan chủ quản chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ ở UBND tỉnh Hà Giang. Hiện tại, tỉnh chúng tôi đang được giao nhiệm vụ thực hiện một chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chúng tôi nghe nói mình là 'cơ quan chủ quản chương trình' nhưng không rõ vai trò, quyền hạn và trách nhiệm cụ thể của mình là gì trong việc này. Liệu chúng tôi có phải chịu trách nhiệm chính không và cần lưu ý những gì để thực hiện đúng quy định pháp luật?”
Thế trận phòng không nhân dân
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ Ban chỉ huy quân sự huyện ở Bình Thuận. Gần đây, chúng tôi thường xuyên được nghe nhắc đến khái niệm 'Thế trận phòng không nhân dân' trong các cuộc họp về quốc phòng. Tôi muốn hỏi cụ thể thì 'Thế trận phòng không nhân dân' là gì và huyện chúng tôi cần làm gì để xây dựng vững chắc thế trận này theo quy định của pháp luật?”
Quy định về Trưng dụng tài sản
“Gia đình tôi ở huyện Cần Giờ, TP.HCM có mảnh đất đang trồng rau màu. Mới đây, cán bộ địa phương thông báo Nhà nước có thể sẽ trưng dụng tạm thời mảnh đất này để phục vụ cho một dự án an ninh quốc phòng. Tôi là nông dân, không rõ về quy định này, không biết quyền lợi và nghĩa vụ của mình là gì khi tài sản bị trưng dụng.”
Yêu cầu phổ cập dịch vụ viễn thông tại khu vực khó khăn
“Chào luật sư, tôi là cán bộ địa chính xã ở một xã vùng cao thuộc tỉnh Hà Giang. Xã tôi còn nhiều thôn bản chưa có sóng điện thoại di động ổn định, internet cũng rất yếu. Tôi có nghe nói về 'yêu cầu về phổ cập dịch vụ viễn thông' và muốn biết xã mình cần đáp ứng những tiêu chí gì, hoặc chúng tôi cần cung cấp thông tin gì để có thể được đưa vào danh sách ưu tiên để các doanh nghiệp viễn thông về đầu tư, giúp bà con có sóng điện thoại, internet ổn định hơn?”
Trách nhiệm Hoàn trả trong pháp luật
“Tôi là cán bộ công chức ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây tôi có nghe về trách nhiệm **hoàn trả** khi cán bộ công chức gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Tôi muốn hỏi là nếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tôi có sơ suất gây ra thiệt hại thì liệu tôi có phải **hoàn trả** khoản tiền đó không và quy định pháp luật hiện hành về việc **hoàn trả** này như thế nào, đặc biệt là về trình tự và thời hạn?”
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Tiêu chuẩn và hoạt động của tạp chí khoa học
“Chào luật sư, tôi là Giám đốc một viện nghiên cứu ở Quận 1, TP.HCM. Viện chúng tôi đang có kế hoạch xuất bản một tạp chí khoa học chuyên ngành để công bố các công trình nghiên cứu của cán bộ và các nhà khoa học khác. Tôi nghe nói có nhiều quy định về tiêu chuẩn của tạp chí khoa học lắm. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi những tiêu chí cốt lõi để tạp chí của chúng tôi được công nhận là tạp chí khoa học hợp lệ, đặc biệt là các tiêu chí về nội dung và hội đồng biên tập không?”
Vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng trong thi hành án hành chính
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ địa chính ở Thừa Thiên Huế. Đồng nghiệp của tôi gần đây có một số sai sót trong việc thực hiện bản án hành chính, khiến cơ quan bị ảnh hưởng uy tín và phải bồi thường một khoản tiền nhỏ, khoảng 15 triệu đồng. Tôi đang lo lắng không biết trường hợp này có bị coi là 'vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng' theo quy định không và sẽ bị xử lý như thế nào?”
Dự án đầu tư công khẩn cấp: Quy định và cơ chế bố trí vốn
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng kinh tế hạ tầng ở huyện X, tỉnh Y. Vừa rồi địa phương tôi bị lũ lụt nghiêm trọng, một cây cầu dân sinh bị cuốn trôi, ảnh hưởng lớn đến việc đi lại và vận chuyển hàng hóa của bà con. Chúng tôi muốn xây lại cầu gấp nhưng không biết thủ tục xin vốn đầu tư công khẩn cấp có khác gì so với dự án thông thường không, đặc biệt là về kế hoạch vốn hàng năm. Liệu dự án này có cần phải có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn không?”
Tổng điều tra thống kê
“Chào chuyên gia, tôi là ông N.V.A, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây có cán bộ đến hỏi về doanh thu, số lượng hàng hóa, rồi cả thông tin cá nhân của gia đình tôi để phục vụ 'Tổng điều tra thống kê'. Tôi lo lắng không biết việc này có đúng quy định không, và thông tin của tôi có được bảo mật không, hay liệu tôi có bị làm phiền nhiều lần không?”
Trích xuất phạm nhân, người bị kết án tử hình
“Chị tôi đang chấp hành án tù ở Trại giam X, tỉnh Vĩnh Phúc. Mấy hôm trước, tôi nghe cán bộ trại giam nói chị ấy sẽ bị "trích xuất" để phục vụ điều tra một vụ án khác. Tôi lo lắng không biết "trích xuất" là gì, có ảnh hưởng gì đến chị tôi không và liệu gia đình có được biết thông tin này không?”
Cơ cấu dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là anh Hùng, cán bộ phòng Quy hoạch đô thị ở thành phố Thủ Đức. Hiện tại, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho giai đoạn tới. Tôi nghe nói phải tính đến cơ cấu dân số, nhưng không rõ cụ thể là phải xem xét những yếu tố nào và có quy định pháp luật nào hướng dẫn việc này không? Liệu việc điều chỉnh cơ cấu dân số có ảnh hưởng đến các dự án phát triển của thành phố không?”
Chiến tranh nhân dân
“Tôi là cán bộ địa chính xã ở Lạng Sơn. Gần đây, xã tôi có nhiều dự án liên quan đến quốc phòng, và tôi thường nghe nói về 'chiến tranh nhân dân' và 'quốc phòng toàn dân'. Tôi băn khoăn không biết khái niệm này cụ thể là gì, vai trò của người dân như tôi trong đó ra sao, và nó có liên quan gì đến các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương không?”
Tiềm lực quốc phòng và vai trò của Hội đồng nhân dân cấp xã
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ xã ở một vùng biên giới thuộc tỉnh Lạng Sơn. Gần đây, xã chúng tôi đang bàn về việc huy động nguồn lực địa phương để góp phần vào công tác quốc phòng. Tôi muốn hỏi, 'tiềm lực quốc phòng' cụ thể là những gì và Hội đồng nhân dân cấp xã có vai trò như thế nào trong việc xây dựng tiềm lực này ở địa phương chúng tôi? Chúng tôi cần làm gì để phát huy tốt nhất khả năng của mình?”
Dân số: Khái niệm và phạm vi điều chỉnh theo pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ thống kê ở xã Bình An, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Sếp tôi vừa giao nhiệm vụ tổng hợp số liệu dân số để lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho xã. Tôi đang băn khoăn không biết **dân số** theo quy định pháp luật thì bao gồm những đối tượng nào, có tính cả người tạm trú hay chỉ người có hộ khẩu thường trú không? Việc này ảnh hưởng lớn đến việc tính toán chỉ tiêu và phân bổ nguồn lực của xã.”
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, em là công nhân ở Hà Nam. Vợ chồng em mới cưới được 2 năm và có một bé gái. Vừa rồi, cán bộ y tế xã có đến vận động vợ chồng em nên sinh thêm con trai để 'có nếp có tẻ', còn dọa nếu không sinh thì sẽ khó khăn trong việc làm giấy tờ sau này. Em thấy lo lắng quá, không biết vợ chồng em có quyền tự quyết định số con không ạ, hay phải nghe theo xã?”
Chuyển giao doanh nghiệp nhà nước và vai trò Ban Chỉ đạo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B, hiện tại tỉnh chúng tôi đang trong quá trình tiếp nhận một doanh nghiệp nhà nước từ Bộ X về quản lý. Tôi thấy có một 'Ban Chỉ đạo nhận doanh nghiệp' được thành lập để thực hiện việc này. Tôi không rõ Ban này có vai trò và quyền hạn như thế nào trong quá trình chuyển giao, liệu có ảnh hưởng đến các thủ tục hành chính mà Sở chúng tôi đang thực hiện không? Mong được tư vấn cụ thể.”
Nguồn lực tài chính từ tài sản công
“Tôi là Anh H.V.A, cán bộ phụ trách tài chính tại một bệnh viện công ở Quận 3, TP.HCM. Bệnh viện chúng tôi có một số tài sản như máy móc cũ, khu đất trống chưa sử dụng hết và chúng tôi muốn tìm cách khai thác chúng để tạo thêm nguồn thu cho bệnh viện. Tuy nhiên, tôi không rõ pháp luật cho phép khai thác đến mức nào và cần tuân thủ những quy định gì để không bị sai phạm, gây thất thoát tài sản nhà nước.”
Cơ cấu dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ thống kê ở phường An Bình, quận 1, TP.HCM. Gần đây, phường tôi đang gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch phát triển xã hội vì số liệu dân số biến động nhiều, đặc biệt là tỷ lệ người trẻ chuyển đi và người già tăng lên. Tôi muốn hỏi, cơ cấu dân số theo quy định pháp luật thì bao gồm những yếu tố nào và có văn bản nào hướng dẫn cụ thể về việc điều chỉnh cơ cấu này không ạ?”
Văn bản chuyên ngành trong công tác văn thư theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ văn phòng tại Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh. Sở chúng tôi thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn chuyên môn về y tế, ví dụ như quy trình khám chữa bệnh, hướng dẫn phòng chống dịch bệnh. Tôi không rõ những văn bản này có được xem là **văn bản chuyên ngành** theo quy định của Nghị định 30/2020/NĐ-CP không? Và nếu là văn bản chuyên ngành thì việc soạn thảo, ban hành có cần tuân thủ các quy định chung của Nghị định này không, hay có quy định riêng?”