Quy định về trạng thái vũ khí của tàu quân sự nước ngoài khi đến Việt Nam
“Tôi là cán bộ quản lý cảng biển tại Hải Phòng. Sắp tới có đoàn tàu quân sự nước ngoài đến thăm hữu nghị. Tôi được biết có quy định về việc 'đưa vũ khí về tư thế quy không' nhưng không rõ cụ thể các tàu phải làm gì để tuân thủ. Liệu có phải tất cả vũ khí đều phải tháo dỡ hay chỉ cần vô hiệu hóa tạm thời? Việc này có được kiểm tra không?”
Trả lời
Khái niệm và Mục đích của "Quy không" vũ khí
Thuật ngữ "đưa vũ khí về tư thế quy không" được quy định trong Nghị định số 104/2012/NĐ-CP là việc đưa vũ khí về trạng thái không thể sử dụng chiến đấu ngay lập tức. Điều này bao gồm các hành động như khóa tầm và hướng vũ khí, không cấp điện cho hệ thống vũ khí, và không có đạn trên bệ hoặc trên dây băng, hộp tiếp đạn. Mục đích chính của quy định này là nhằm đảm bảo an toàn, an ninh và tôn trọng chủ quyền quốc gia khi tàu quân sự nước ngoài hoạt động trong lãnh hải và các vùng biển của Việt Nam.
Nguyên tắc và Phạm vi áp dụng đối với tàu quân sự nước ngoài
Nghị định số 104/2012/NĐ-CP quy định rõ về hoạt động của tàu quân sự nước ngoài khi đến Việt Nam, bao gồm cả thủ tục cấp phép, nhập cảnh, xuất cảnh và kiểm tra, giám sát liên quan
[1]. Các quy định này áp dụng cho tàu quân sự nước ngoài và thành viên trên tàu, cũng như tàu thuyền công vụ được trang bị vũ khí quân dụng của một quốc gia, vùng lãnh thổ [2].Theo nguyên tắc chung, tàu quân sự nước ngoài đến Việt Nam phải được phép của cơ quan có thẩm quyền và phải tôn trọng, tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, bao gồm cả các quy định trong Nghị định này
[3].Yêu cầu cụ thể về trạng thái vũ khí khi nhập cảng
Đối với câu hỏi của Anh T.V.K về việc có phải tháo dỡ hay chỉ vô hiệu hóa tạm thời, định nghĩa "đưa vũ khí về tư thế quy không" cho thấy yêu cầu là vô hiệu hóa tạm thời, không phải tháo dỡ hoàn toàn. Các biện pháp như khóa tầm, không cấp điện, và không có đạn trên bệ là những hành động nhằm đảm bảo vũ khí không thể khai hỏa ngay lập tức. Điều này là cần thiết để phòng ngừa các hoạt động có thể gây phương hại đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội của Việt Nam
[4].Giám sát và tuân thủ
Việc kiểm tra, giám sát trạng thái vũ khí và các hoạt động khác của tàu quân sự nước ngoài là một phần không thể thiếu trong quy trình quản lý. Chương trình hoạt động của tàu và các thành viên trên tàu phải thực hiện theo kế hoạch đã thỏa thuận, và mọi sự thay đổi đều phải được phép của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam
[3]. Điều này đồng nghĩa với việc các cơ quan chức năng của Việt Nam, bao gồm cả cán bộ quản lý cảng biển, có vai trò trong việc giám sát sự tuân thủ các quy định này, đảm bảo tàu quân sự nước ngoài thực hiện đúng yêu cầu về "quy không" vũ khí khi đến cảng.