Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền đối với giống cây trồng
“Tôi là một nông dân ở Đồng Tháp, vừa lai tạo thành công một giống lúa mới cho năng suất cao. Tôi nghe nói có 'quyền đối với giống cây trồng' nhưng không rõ là quyền gì và làm sao để bảo vệ giống lúa của mình. Gần đây có người giới thiệu làm giấy tờ bảo hộ giúp nhưng tôi hơi lo lắng về tính pháp lý của các loại giấy tờ đó.”
Giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Tuần trước tôi có mua một chiếc điện thoại mới tại cửa hàng X. Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày sử dụng, máy đã phát sinh lỗi nghiêm trọng và không thể hoạt động được. Tôi đã mang ra cửa hàng để yêu cầu đổi trả hoặc sửa chữa nhưng họ cứ hẹn lần hẹn lựa, nói là phải chờ kiểm tra và không đưa ra thời hạn cụ thể. Tôi cảm thấy quyền lợi của mình đang bị xâm phạm. Luật sư cho tôi hỏi tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kỹ sư phần cứng ở TP. Thủ Đức, TP.HCM. Công ty tôi vừa hoàn thành một thiết kế mạch tích hợp bán dẫn rất độc đáo cho sản phẩm IoT mới. Chúng tôi rất lo lắng các đối thủ có thể sao chép ý tưởng này. Tôi muốn hỏi làm thế nào để bảo vệ thiết kế này và những hành vi nào sẽ bị coi là xâm phạm quyền của chúng tôi?”
Cơ quan có thẩm quyền trong đấu thầu dự án đầu tư có sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là nhà phát triển dự án bất động sản ở TP.HCM. Hiện tại, công ty tôi đang nghiên cứu một dự án nhà ở xã hội có sử dụng đất công và dự kiến sẽ phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Tôi có nghe nói nhiều về "cơ quan có thẩm quyền" nhưng không rõ chính xác đó là cơ quan nào trong trường hợp của tôi để chúng tôi liên hệ và nộp hồ sơ. Liệu đó có phải là Sở Kế hoạch và Đầu tư hay UBND Thành phố không?”
Chủ nợ có bảo đảm một phần trong phá sản doanh nghiệp
“Chị L.T.M ở Quận 1, TP.HCM có cho một công ty nhập khẩu vay 2 tỷ đồng, có thế chấp bằng lô hàng trị giá khoảng 1.2 tỷ đồng. Giờ công ty đó đang có dấu hiệu mất khả năng thanh toán, chị nghe nói đến "chủ nợ có bảo đảm một phần" nhưng không rõ quyền lợi của mình sẽ như thế nào khi công ty phá sản. Chị có nên nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản không?”
Lưu ký trái phiếu
“Chị N.T.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, vừa đầu tư vào một số trái phiếu Chính phủ. Chị nghe nói về việc "lưu ký trái phiếu" nhưng không rõ khái niệm này là gì, có bắt buộc không và nó ảnh hưởng thế nào đến quyền lợi của chị khi sở hữu trái phiếu. Chị lo lắng liệu việc này có làm mất đi quyền kiểm soát của mình đối với tài sản hay không.”
Khái niệm và quy định về Người bị tạm giữ
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, làm nội trợ ở Quận 7, TP.HCM. Chồng tôi vừa bị công an tạm giữ cách đây 2 ngày vì một vụ việc liên quan đến tranh chấp đất đai. Tôi rất lo lắng không biết 'người bị tạm giữ' nghĩa là gì, quyền lợi của chồng tôi ra sao và liệu thời gian tạm giữ có kéo dài không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Chủ thể di sản văn hóa phi vật thể và quyền lợi
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, sống ở làng nghề gốm Bát Tràng, Hà Nội. Làng tôi có nghề làm gốm truyền thống đã mấy trăm năm, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể. Gần đây có nhiều đoàn đến quay phim, chụp ảnh, rồi cả người ngoài làng cũng muốn học nghề. Tôi muốn hỏi, liệu những người như tôi, những nghệ nhân trong làng, có được xem là chủ thể di sản văn hóa phi vật thể không? Và chúng tôi có quyền gì, trách nhiệm gì với cái nghề truyền thống này để bảo vệ nó?”
Quy định về thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y
“Chào luật sư, trang trại chăn nuôi của tôi ở Hậu Giang đang gặp vấn đề lớn. Gần đây, đàn heo và gà của tôi liên tục bị bệnh, dù tôi đã cho ăn đúng khẩu phần và tiêm phòng đầy đủ. Tôi nghi ngờ là do chất lượng thức ăn chăn nuôi hoặc thuốc thú y tôi mua không đảm bảo. Luật pháp có quy định gì về việc này không, và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Thi hành án phạt tước một số quyền công dân
“Tôi là anh Hùng, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa chấp hành xong án phạt tù 5 năm về tội tham ô tài sản. Khi ra tù, tôi được biết trong bản án còn có hình phạt bổ sung là 'tước một số quyền công dân'. Tôi rất hoang mang không biết hình phạt này có nghĩa là gì, ai sẽ là người giám sát việc thi hành án này và tôi cần phải làm những thủ tục gì để tuân thủ quy định pháp luật. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam và vai trò
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở khu công nghiệp Biên Hòa, Đồng Nai. Tôi mới vào làm ở công ty được vài tháng và đang tìm hiểu về công đoàn ở đây. Tôi nghe nói có 'Điều lệ Công đoàn Việt Nam' nhưng không rõ nó là gì và có liên quan gì đến quyền lợi của tôi hay cách công đoàn hoạt động ở công ty tôi không? Tôi muốn tham gia nhưng cũng muốn hiểu rõ hơn.”
Biệt phái công chức
“Chào luật sư, tôi là cán bộ ở Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì, Hà Nội. Sắp tới cơ quan tôi có kế hoạch điều động tôi sang công tác tại Sở Xây dựng thành phố Hà Nội trong 6 tháng để hỗ trợ dự án đô thị mới. Tôi nghe nói đây là hình thức biệt phái. Vậy luật sư cho tôi hỏi, khi **biệt phái** như vậy thì quyền lợi và nghĩa vụ của tôi có gì thay đổi không, đặc biệt là về lương và phụ cấp? Tôi lo lắng không biết có ảnh hưởng gì đến công việc hiện tại của tôi ở huyện không.”
Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu
“Tôi là cựu quân nhân, đang có tranh chấp đất đai với một đồng chí cũ. Vụ việc này có liên quan đến thời gian chúng tôi còn trong quân ngũ. Tôi nghe nói có 'Viện kiểm sát quân sự quân khu' nhưng không rõ cơ quan này có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự của tôi hay không, hay chỉ xử lý các vấn đề hình sự trong quân đội? Tôi ở Bình Dương, muốn biết nên tìm đến đâu để được hỗ trợ.”
Chủ thể giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội. Gần đây, tôi thấy có nhiều đoàn công tác đến làm việc, yêu cầu cung cấp đủ loại báo cáo, tài liệu liên quan đến hoạt động của công ty. Tôi không rõ chính xác những cơ quan nào có thẩm quyền giám sát, kiểm tra doanh nghiệp của tôi theo quy định mới? Liệu có phải tất cả các cơ quan nhà nước đều có thể đến kiểm tra không? Việc này làm tôi khá bối rối và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.”
Bản đồ địa chính và quyền lợi người sử dụng đất
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất canh tác đã lâu, giờ muốn xây thêm chuồng trại nhưng hàng xóm bảo phải xem 'bản đồ địa chính' để biết ranh giới. Tôi không hiểu bản đồ này là gì và có quan trọng không? Liệu tôi có cần phải đi tìm hiểu về nó không?”
Quyền tài sản đối với dữ liệu số
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng online nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một cựu nhân viên đã nghỉ việc đang sử dụng danh sách khách hàng và thông tin mua sắm của cửa hàng tôi để bán hàng cho một đối thủ cạnh tranh. Tôi muốn hỏi liệu tôi có quyền sở hữu đối với những dữ liệu khách hàng này không? Tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình theo pháp luật?”
Quy định về séc ngoại tệ và quyền của người thụ hưởng
“Chào chuyên gia, tôi là chủ cửa hàng thủ công mỹ nghệ ở Đà Nẵng. Gần đây, tôi nhận được một tờ séc bằng USD từ một đối tác nước ngoài để thanh toán tiền hàng. Tôi là người đang cầm tờ séc này và là người được ghi tên trên đó. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể thanh toán tờ séc này ở Việt Nam không, và có những quy định gì đặc biệt về việc chuyển nhượng tờ séc ngoại tệ này cho người khác không, vì tôi nghe nói séc ngoại tệ không được chuyển nhượng?”
Quyền tiếp cận dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H. ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang làm công nhân may. Gần đây tôi muốn đi khám sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình nhưng một số phòng khám tư nhân nói tôi phải trả phí rất cao, còn phòng khám công thì thường xuyên hết thuốc hoặc không có bác sĩ chuyên khoa. Tôi nghe nói có quy định về dịch vụ dân số nhưng không biết có được hỗ trợ gì không, hay có bị phân biệt đối xử vì thu nhập thấp không?”
Hành vi hành chính và quyền của doanh nghiệp trong thủ tục hải quan
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hà Nội chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, chúng tôi gặp khó khăn khi làm thủ tục thông quan một lô hàng sữa bột. Cán bộ hải quan yêu cầu bổ sung nhiều giấy tờ mà trước đây không có, khiến lô hàng bị chậm trễ và phát sinh chi phí lưu kho. Tôi muốn hỏi liệu hành động này của cán bộ hải quan có phải là một 'hành vi hành chính' không và chúng tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hưng, chủ một cơ sở nuôi trồng thủy sản nhỏ ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, tôi thấy có nhiều dự án du lịch, điện gió trên biển được cấp phép ồ ạt, làm tôi lo lắng về môi trường biển và nguồn lợi thủy sản của mình. Tôi nghe nói có khái niệm 'Quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo' nhưng không rõ nó có giúp bảo vệ lợi ích của người dân như chúng tôi không, và liệu các dự án đó có tuân thủ quy định này không? Tôi muốn biết làm sao để đóng góp ý kiến hoặc bảo vệ quyền lợi của mình.”
Quản lý khoáng sản chiến lược, quan trọng
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một trang trại ở huyện X, tỉnh Hòa Bình. Gần đây, có thông tin về việc quy hoạch khai thác một loại khoáng sản được cho là 'chiến lược' ngay sát đất nhà tôi. Tôi không rõ khoáng sản chiến lược là gì và liệu việc khai thác này có ảnh hưởng đến quyền lợi của gia đình tôi không, đặc biệt là khi nó liên quan đến an ninh quốc gia như họ nói?”
Ảnh hưởng của biện pháp xử lý hành chính đến quyền tham gia hoạt động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị M., giám đốc một startup công nghệ ở TP.HCM. Tôi đang rất muốn đăng ký tham gia chương trình thử nghiệm có kiểm soát của nhà nước cho sản phẩm mới của mình. Tuy nhiên, năm ngoái tôi có bị xử phạt hành chính vì vi phạm quy định về an toàn mạng khi phát triển ứng dụng. Tôi lo lắng không biết liệu việc này có ảnh hưởng đến cơ hội của startup tôi không, đặc biệt là nếu tôi vẫn đang trong thời gian 'chưa được coi là chưa bị xử phạt' theo quy định.”
Quyền sưu tập di sản văn hóa và tem bưu chính
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, hiện đang kinh doanh đồ cổ ở phố Hàng Bạc, Hà Nội. Tôi có niềm đam mê lớn với việc sưu tập các hiện vật cổ, di vật lịch sử và cả tem bưu chính. Tôi muốn hỏi là pháp luật có cho phép tôi sưu tập những thứ này không? Liệu có giới hạn nào về loại hình hay số lượng mà tôi được phép giữ trong bộ sưu tập của mình không, đặc biệt là với những món đồ có giá trị lịch sử cao?”
Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một hợp tác xã nhỏ ở Đà Nẵng. Hiện tại, chúng tôi đang muốn mở rộng sản xuất và cần xin một số giấy phép liên quan đến đất đai. Tôi không rõ là mình phải làm việc với Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng hay là một cấp nào khác. Nhiều khi nghe nói "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh" tôi lại băn khoăn không biết đó có phải là Ủy ban nhân dân thành phố mình không, hay là chỉ dành cho các tỉnh thôi? Mong luật sư giải đáp giúp tôi ạ.”