Hành vi hành chính và quyền của doanh nghiệp trong thủ tục hải quan
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hà Nội chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, chúng tôi gặp khó khăn khi làm thủ tục thông quan một lô hàng sữa bột. Cán bộ hải quan yêu cầu bổ sung nhiều giấy tờ mà trước đây không có, khiến lô hàng bị chậm trễ và phát sinh chi phí lưu kho. Tôi muốn hỏi liệu hành động này của cán bộ hải quan có phải là một 'hành vi hành chính' không và chúng tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Trả lời
1. Hành vi hành chính là gì?
Theo định nghĩa, hành vi hành chính là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc cơ quan, tổ chức được giao thực hiện quản lý hành chính nhà nước thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật. Nói cách khác, đó là những hành động hoặc sự im lặng của các cơ quan, cá nhân nhà nước khi thực hiện chức năng quản lý.
2. Hành động của cán bộ hải quan có phải là hành vi hành chính?
Trong trường hợp của công ty anh, việc cán bộ hải quan yêu cầu bổ sung giấy tờ hoặc đưa ra các yêu cầu khác trong quá trình thông quan lô hàng sữa bột là một hành vi hành chính. Cụ thể, đây là hành vi thực hiện nhiệm vụ, công vụ trong khuôn khổ quản lý nhà nước về hải quan. Các quy định về kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng sữa bột, chẳng hạn như kiểm dịch động vật, là cơ sở cho các yêu cầu này
[3]. Tương tự, các quy định về thủ tục hải quan cho hàng hóa nhập khẩu cũng là những văn bản pháp luật mà cán bộ hải quan phải căn cứ để thực hiện nhiệm vụ của mình [2]. Ngay cả việc phê chuẩn các thành viên Chính phủ [1] cũng là một hành vi hành chính ở cấp cao, thiết lập bộ máy quản lý nhà nước.3. Quyền của doanh nghiệp khi đối mặt với hành vi hành chính
Khi đối mặt với một hành vi hành chính mà anh cho rằng không đúng quy định hoặc gây thiệt hại, công ty anh có quyền yêu cầu giải thích, khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính. Điều quan trọng là phải xác định rõ yêu cầu bổ sung giấy tờ đó có căn cứ pháp luật hay không, có phù hợp với các quy định hiện hành về thủ tục hải quan và kiểm tra chuyên ngành đối với sữa bột hay không. Anh nên yêu cầu cán bộ hải quan cung cấp căn cứ pháp lý cụ thể cho các yêu cầu mới.
Nếu yêu cầu của cán bộ hải quan không có cơ sở pháp lý rõ ràng hoặc không tuân thủ quy trình, anh có thể thực hiện các bước sau: * Yêu cầu giải thích: Đề nghị cán bộ hoặc lãnh đạo cấp trên của cán bộ đó giải thích rõ ràng về căn cứ pháp lý của yêu cầu. * Khiếu nại: Gửi đơn khiếu nại lên cấp trên trực tiếp của cơ quan hải quan đã ra quyết định hoặc thực hiện hành vi đó. * Khởi kiện hành chính: Trong trường hợp khiếu nại không được giải quyết thỏa đáng hoặc đã hết thời hạn giải quyết, anh có thể xem xét khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu hủy bỏ hoặc buộc thay đổi hành vi hành chính trái pháp luật.
Việc nắm rõ các quy định pháp luật liên quan đến thủ tục hải quan, đặc biệt là đối với mặt hàng đặc thù như sữa bột, sẽ giúp anh bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công ty mình.