Quyền tiếp cận dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H. ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang làm công nhân may. Gần đây tôi muốn đi khám sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình nhưng một số phòng khám tư nhân nói tôi phải trả phí rất cao, còn phòng khám công thì thường xuyên hết thuốc hoặc không có bác sĩ chuyên khoa. Tôi nghe nói có quy định về dịch vụ dân số nhưng không biết có được hỗ trợ gì không, hay có bị phân biệt đối xử vì thu nhập thấp không?”
Trả lời
Chị H. thân mến,
Vấn đề chị đang gặp phải liên quan đến việc tiếp cận các dịch vụ dân số là một trong những quyền cơ bản của mỗi cá nhân, đặc biệt là trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình.
Quyền được tiếp cận dịch vụ dân số và chống phân biệt đối xử
Pháp luật Việt Nam quy định rõ ràng về việc đảm bảo quyền được tiếp cận các dịch vụ dân số cho mọi người dân. Cụ thể, các hành vi cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình, và tiếp cận dịch vụ dân số đều bị nghiêm cấm
[1]. Điều này có nghĩa là không ai có quyền ngăn cản chị tìm hiểu thông tin hoặc sử dụng các dịch vụ cần thiết.Đặc biệt, pháp luật cũng nghiêm cấm hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử trong tiếp cận dịch vụ dân số dưới mọi hình thức
[1]. Do đó, việc chị lo lắng về khả năng bị phân biệt đối xử vì thu nhập thấp là có cơ sở, nhưng pháp luật không cho phép điều này xảy ra. Nếu chị gặp phải tình trạng này, đó là hành vi vi phạm pháp luật và chị có quyền phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền.Nguồn tài chính và chi phí dịch vụ dân số
Về vấn đề chi phí, các dịch vụ dân số có nhiều nguồn tài chính khác nhau để duy trì hoạt động. Ngoài ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, còn có viện trợ, tài trợ và các nguồn kinh phí hợp pháp khác
[2]. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rằng kinh phí chi trả của người sử dụng dịch vụ dân số là một trong những nguồn tài chính cho công tác dân số [2]. Điều này có nghĩa là việc thu phí dịch vụ là hợp pháp, nhưng mức phí phải được quy định rõ ràng và công khai.Trong trường hợp chị gặp khó khăn về tài chính, chị có thể tìm hiểu các chương trình hỗ trợ của nhà nước hoặc các tổ chức xã hội dành cho người có thu nhập thấp để được hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh và sử dụng dịch vụ dân số. Đồng thời, việc phòng khám công không đủ thuốc hoặc thiếu bác sĩ chuyên khoa là một vấn đề về chất lượng dịch vụ cần được phản ánh đến cơ quan quản lý y tế địa phương.