Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Cơ quan quản lý nhiệm vụ đổi mới sáng tạo theo Nghị định 268/2025/NĐ-CP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hương, giám đốc một startup công nghệ giáo dục ở Đà Nẵng. Hiện tại, tôi đang muốn tìm hiểu về các chương trình hỗ trợ đổi mới sáng tạo từ nhà nước để phát triển sản phẩm. Tôi nghe nói có "Cơ quan quản lý nhiệm vụ đổi mới sáng tạo" nhưng không rõ đó là cơ quan nào. Liệu Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng có phải là đơn vị mà tôi cần liên hệ không, hay tôi phải tìm đến các Bộ ở Hà Nội?”
Khái niệm và quản lý mặt bằng giá
“Tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy giá cả nguyên vật liệu đầu vào tăng liên tục, từ thịt, rau cho đến gas. Tôi không biết liệu có phải **mặt bằng giá** chung đang tăng hay không, và liệu có cơ quan nào quản lý để bình ổn giá cả để chúng tôi dễ kinh doanh hơn không?”
Xác định Cơ quan quản lý trực tiếp khi đi học nước ngoài
“Tôi là viên chức đang làm việc tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hà Nội. Hiện tôi muốn đi học thạc sĩ ở nước ngoài theo diện tự túc. Hồ sơ yêu cầu phải có sự đồng ý của 'cơ quan quản lý trực tiếp'. Tôi không rõ Sở Kế hoạch và Đầu tư có phải là cơ quan quản lý trực tiếp của tôi không, hay là Bộ Kế hoạch và Đầu tư? Nếu không có thì tôi phải làm sao?”
Khái niệm Chất theo quy định pháp luật
“Tôi là chủ một cơ sở sản xuất nước giải khát ở Thành phố Thủ Đức, TP.HCM. Gần đây, cơ quan quản lý yêu cầu chúng tôi rà soát lại các thành phần và phụ gia sử dụng. Tôi đang thắc mắc không biết theo quy định pháp luật, đặc biệt là trong các văn bản như Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2025 (vì tôi nghe nói có định nghĩa về 'chất' trong đó), thì 'chất' được hiểu như thế nào? Liệu những tạp chất phát sinh trong quá trình chế biến hay các phụ gia bảo quản có được xem là 'chất' theo định nghĩa này không, và điều này có ảnh hưởng gì đến việc tuân thủ các quy định về an toàn hóa chất của chúng tôi không?”
Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi là anh P.V.K, chủ một công ty nhập khẩu thực phẩm chức năng ở Hải Phòng. Gần đây, hàng hóa của tôi thường xuyên bị kiểm tra rất kỹ bởi cơ quan hải quan và một số cơ quan khác. Tôi muốn hỏi, những cơ quan nào được gọi là cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và họ có những quyền hạn gì khi kiểm tra hàng của tôi?”
Hình thức văn bản trong hoạt động vận tải đa phương thức
“Tôi là giám đốc một công ty logistics ở TP.HCM, chuyên vận tải đa phương thức quốc tế. Gần đây, chúng tôi thường xuyên trao đổi hợp đồng, giấy tờ liên quan đến thủ tục hải quan và các yêu cầu cấp phép qua email hoặc các hệ thống điện tử. Tôi băn khoăn không biết liệu các hình thức trao đổi này có được coi là 'bằng văn bản' hợp lệ theo quy định pháp luật Việt Nam, đặc biệt là khi làm việc với cơ quan nhà nước hay không?”
Giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 7, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây có một số quy định mới về thuế và giấy phép kinh doanh được ban hành, tôi đọc mà thấy khó hiểu quá, không biết phải áp dụng thế nào cho đúng. Tôi nghe nói có việc 'giải thích luật', vậy tôi có thể đề nghị cơ quan nào đó giải thích những quy định này cho doanh nghiệp của tôi không?”
Tài sản tham nhũng: Khái niệm và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Chú tôi làm ở cơ quan nhà nước, gần đây bị điều tra vì nghi ngờ tham nhũng. Cơ quan chức năng đã phong tỏa nhiều tài sản của chú, nói là 'tài sản tham nhũng'. Tôi muốn hỏi, theo luật thì 'tài sản tham nhũng' được hiểu là gì để tôi có thể hiểu rõ hơn về tình hình của chú tôi?”
Hệ thống thông tin một cửa điện tử cấp bộ, cấp tỉnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây tôi có nộp hồ sơ đăng ký kinh doanh trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công của thành phố. Tôi thắc mắc không biết sau khi tôi nộp hồ sơ thì bên cơ quan nhà nước họ xử lý như thế nào, có hệ thống nào để theo dõi không? Liệu hồ sơ của tôi có được kiểm tra kỹ càng không ạ?”
Phí thi hành án và nghĩa vụ nộp của người được thi hành án
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, ở Quận 7, TP.HCM. Tôi vừa thắng kiện một vụ tranh chấp đất đai và Tòa án đã ra quyết định buộc bên kia phải trả lại tôi một khoản tiền lớn. Tuy nhiên, khi nhận tiền từ cơ quan thi hành án, tôi nghe nói phải nộp một khoản phí thi hành án. Tôi không hiểu tại sao người được thi hành án lại phải nộp phí này và mức phí đó là bao nhiêu. Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Quy định về Chất vấn trong hoạt động của Quốc hội và Chính phủ
“Chào chuyên gia, tôi là một người dân sống ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Gần đây, tôi theo dõi tin tức thấy có nhiều vấn đề bức xúc về quản lý đô thị nhưng các cơ quan chức năng dường như chưa có động thái rõ ràng. Tôi muốn hỏi, liệu có cách nào để các đại biểu Quốc hội **chất vấn** các Bộ trưởng, Thủ tướng về những vấn đề này không? Quy trình đó diễn ra như thế nào và có đảm bảo trách nhiệm giải trình không?”
Cấp phê duyệt quy hoạch đô thị và nông thôn
“Tôi là anh Hưng, chủ một xưởng sản xuất nhỏ tại huyện Bình Chánh, TP.HCM. Hiện tại, tôi muốn mở rộng quy mô xưởng nhưng đang rất băn khoăn không biết cơ quan nào sẽ phê duyệt quy hoạch cho việc này. Đặc biệt, tôi muốn biết về các chi phí liên quan và thời gian dự kiến cho quá trình phê duyệt là bao lâu để tôi có thể chủ động kế hoạch tài chính và sản xuất.”
Xác định cơ quan giải quyết bồi thường nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, chuyên kinh doanh hàng hóa nhập khẩu. Vừa rồi, lô hàng của tôi bị một cán bộ hải quan trong quá trình kiểm tra gây hư hỏng nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh. Tôi muốn hỏi, tôi cần liên hệ với cơ quan nào để yêu cầu bồi thường thiệt hại trong trường hợp này?”
Vi phạm hành chính
“Tôi là chị N.T.H, chủ một cửa hàng kinh doanh đồ ăn vặt ở Quận Đống Đa, Hà Nội. Mới đây, cửa hàng của tôi bị cơ quan chức năng kiểm tra và lập biên bản xử phạt vì một số lỗi liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm. Tôi đang rất hoang mang không biết đây có phải là một **vi phạm hành chính** hay là một tội gì đó nghiêm trọng hơn, và mức độ xử lý sẽ như thế nào.”
Trách nhiệm và xử lý sự cố bệnh truyền qua thực phẩm
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây có một khách hàng phản ánh bị đau bụng, tiêu chảy nặng sau khi ăn món bún bò tại quán tôi. Khách hàng này nói sẽ khiếu nại lên cơ quan chức năng. Tôi rất lo lắng không biết mình phải làm gì và có trách nhiệm gì trong trường hợp này, liệu quán tôi có bị phạt không?”
Thẩm quyền của Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng ở Quận 1, TP.HCM, có thuê vài nhân viên nước ngoài. Gần đây, một nhân viên của tôi bị quá hạn visa mà không biết, giờ đang lo lắng không biết phải liên hệ với cơ quan nào để giải quyết và liệu có bị trục xuất không. Xin hỏi cơ quan nào sẽ xử lý vụ việc này và thẩm quyền của họ ra sao?”
Quy định về tuyến xe buýt nội tỉnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở quận Hải Châu, Đà Nẵng. Chúng tôi đang có kế hoạch mở thêm một số tuyến xe buýt mới để phục vụ người dân đi lại giữa các quận như Hải Châu, Cẩm Lệ và Ngũ Hành Sơn. Tôi muốn hỏi là những tuyến này có được xem là **tuyến xe buýt nội tỉnh** không và việc quản lý các tuyến này sẽ do cơ quan nào phụ trách?”
Trách nhiệm của cơ quan quản lý đường bộ đối với hạ tầng giao thông
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ xưởng cơ khí ở Tỉnh Bình Dương. Gần đây, đoạn đường trước xưởng tôi bị xuống cấp nghiêm trọng, nhiều ổ gà lớn gây nguy hiểm cho người đi đường và xe cộ. Tôi không biết phải báo cho cơ quan nào để họ sửa chữa, vì thấy có nhiều đơn vị liên quan đến đường bộ. Xin hỏi, cơ quan nào là **cơ quan quản lý đường bộ** có trách nhiệm xử lý việc này?”
Quy định về Hệ thống thông tin quản lý cán bộ, công chức, viên chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng Tổ chức cán bộ của Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương. Sắp tới cơ quan tôi phải triển khai hệ thống thông tin quản lý cán bộ, công chức, viên chức theo quy định mới. Tôi đang băn khoăn không biết hệ thống này sẽ quản lý những đối tượng nào và cần thu thập những loại dữ liệu gì để đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Mong được tư vấn chi tiết.”
Trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước
“Tôi đang gặp khó khăn trong việc xin giấy phép kinh doanh cho quán cà phê mới ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đã nộp hồ sơ được gần 2 tháng nhưng cán bộ phụ trách cứ hẹn lên hẹn xuống, không giải thích rõ ràng lý do chậm trễ hay những giấy tờ còn thiếu. Tôi cảm thấy rất bức xúc vì không biết phải làm gì tiếp theo và liệu có bị 'ngâm' hồ sơ không. Liệu tôi có quyền yêu cầu họ giải thích rõ ràng không?”
Người phải thi hành án và nghĩa vụ pháp lý
“Anh H.V.T, chủ một cửa hàng điện tử nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh, vừa thua kiện một vụ tranh chấp hợp đồng mua bán linh kiện. Tòa án đã ra bản án yêu cầu anh phải bồi thường một khoản tiền lớn cho đối tác. Anh đang rất lo lắng không biết mình sẽ phải làm gì, tài sản cá nhân và cửa hàng có bị ảnh hưởng không, và liệu mình có bị coi là "người phải thi hành án" hay không. Anh nghe nói từ này rất đáng sợ và không biết các cơ quan sẽ thực hiện bản án như thế nào.”
Kết nối và Chia sẻ Dữ liệu trong Cơ quan Nhà nước
“Chị H.T.L, cán bộ phụ trách công nghệ thông tin tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Dương, đang gặp khó khăn trong việc kết nối hệ thống thông tin của Sở với các cơ sở dữ liệu quốc gia để chia sẻ dữ liệu phục vụ thủ tục hành chính. Cụ thể, chị muốn biết các quy định pháp luật hiện hành về việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, đặc biệt là các nguyên tắc và yêu cầu để đảm bảo việc này được thực hiện đúng quy định.”
Cơ quan quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, CEO của một startup công nghệ ở TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một giải pháp nông nghiệp thông minh và muốn xin tài trợ từ nhà nước. Tôi không rõ mình cần liên hệ với cơ quan nào để nộp hồ sơ và làm việc về nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo này. Liệu có phải là Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh không, hay còn cơ quan nào khác?”
Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chị Mai, làm chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có một cơ sở sản xuất nước đá gần nhà xả thải trực tiếp ra cống mà không qua xử lý, gây mùi hôi thối và ô nhiễm. Tôi muốn tố cáo hành vi này nhưng không biết có thuộc loại tố cáo nào và phải làm sao để cơ quan chức năng giải quyết. Liệu đây có phải là tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước không?”