Phí thi hành án và nghĩa vụ nộp của người được thi hành án
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, ở Quận 7, TP.HCM. Tôi vừa thắng kiện một vụ tranh chấp đất đai và Tòa án đã ra quyết định buộc bên kia phải trả lại tôi một khoản tiền lớn. Tuy nhiên, khi nhận tiền từ cơ quan thi hành án, tôi nghe nói phải nộp một khoản phí thi hành án. Tôi không hiểu tại sao người được thi hành án lại phải nộp phí này và mức phí đó là bao nhiêu. Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Trả lời
Chào chị L.T.M,
Về thắc mắc của chị liên quan đến phí thi hành án khi nhận được tiền từ bản án đã có hiệu lực pháp luật, đây là một quy định có cơ sở pháp lý rõ ràng và là nghĩa vụ của người được thi hành án.
Bản chất và đối tượng chịu phí thi hành án
Phí thi hành án là khoản tiền mà người được thi hành án phải nộp khi nhận được tiền hoặc tài sản theo bản án, quyết định của Tòa án hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác. Khoản phí này được thu nhằm bù đắp một phần chi phí cho hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự, đảm bảo việc thực thi công lý được diễn ra một cách hiệu quả. Mặc dù Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi 2023 quy định về hoạt động bảo vệ môi trường, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể trong lĩnh vực này
[1], nhưng các quy định cụ thể về thi hành án dân sự và phí thi hành án được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật chuyên ngành khác.Cơ sở pháp lý và vai trò của Chấp hành viên
Việc thu phí thi hành án là một phần trong quy trình thực hiện bản án, quyết định của Tòa án. Theo quy định pháp luật, Chấp hành viên có nhiệm vụ và quyền hạn trong việc tổ chức thi hành các vụ việc được phân công, bao gồm cả việc thu phí thi hành án
[3]. Cụ thể, Chấp hành viên có quyền quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế để thu hồi tiền, tài sản đã chi trả cho đương sự không đúng quy định của pháp luật, thu phí thi hành án và các khoản phải nộp khác. Phạm vi điều chỉnh của các quy định về thi hành án bao gồm nguyên tắc, trình tự, thủ tục thi hành bản án, quyết định dân sự, hình phạt tiền, tịch thu tài sản, án phí và các quyết định có liên quan đến tài sản của bên phải thi hành [2].Giải thích về nghĩa vụ nộp phí của người được thi hành án
Lý do người được thi hành án phải nộp khoản phí này là vì họ là người trực tiếp nhận được lợi ích từ kết quả thi hành án. Khoản tiền hoặc tài sản mà chị nhận được là nhờ vào hoạt động của cơ quan thi hành án. Do đó, việc nộp phí thi hành án được xem là sự đóng góp của người thụ hưởng để duy trì hoạt động của hệ thống thi hành án dân sự, giúp đảm bảo quyền lợi hợp pháp của chính chị và các đương sự khác được thực thi. Mức phí này thường được quy định là một tỷ lệ phần trăm trên số tiền hoặc giá trị tài sản thực tế mà chị nhận được.