Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hoạt động và Trách nhiệm của Đội Dân phòng trong Phòng cháy chữa cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, cửa hàng tôi bị chập điện gây cháy nhỏ, may mà đội dân phòng khu phố kịp thời có mặt hỗ trợ dập lửa. Tôi rất biết ơn nhưng giờ tôi thắc mắc không biết họ có quyền hạn gì, lỡ có thiệt hại lớn hơn thì trách nhiệm của họ ra sao? Liệu có quy định nào về việc họ được trang bị hay hoạt động không, và nếu có sự cố thì có cần kiểm toán hay tố tụng gì không?”
Thẩm quyền cấp phép xây dựng công trình trên đất dành cho đường bộ
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Hiện tại, tôi đang muốn mở rộng mặt bằng cửa hàng và dự định xây dựng thêm một phần mái che lấn ra vỉa hè, sát với đường phố. Tôi nghe nói phải xin phép cơ quan quản lý đường bộ nhưng không biết chính xác là cơ quan nào, cấp nào thì mới đúng. Việc này làm tôi khá lo lắng vì muốn làm đúng luật.”
Nâng cao chất lượng dân số
“Chào luật sư, tôi là giáo viên mầm non ở TP. Hồ Chí Minh. Vợ chồng tôi mới cưới và đang có ý định sinh con. Chúng tôi rất quan tâm đến việc nuôi dạy con cái sao cho tốt nhất, đặc biệt là về chất lượng dân số như báo đài hay nói. Luật pháp quy định thế nào về khái niệm này và Nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ gia đình chúng tôi trong việc này không ạ?”
Biện pháp phòng bệnh bắt buộc cho động vật
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM có trang trại chăn nuôi heo quy mô nhỏ. Gần đây, cán bộ thú y địa phương yêu cầu chúng tôi phải tiêm vắc-xin định kỳ cho đàn heo và thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại rất nghiêm ngặt, nói là 'biện pháp phòng bệnh bắt buộc'. Tôi không rõ quy định này có từ đâu và mức độ bắt buộc của nó như thế nào, liệu có phải áp dụng cho tất cả các loại bệnh không?”
Sử dụng Chứng thư số trong đấu thầu qua mạng
“Tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Sắp tới công ty tôi muốn tham gia đấu thầu một dự án xây dựng công trình công cộng qua mạng. Tôi nghe nói cần phải có **chứng thư số** nhưng tôi không rõ nó là gì và làm thế nào để có được để tham gia đấu thầu. Liệu tôi có thể dùng chữ ký số thông thường không?”
Giải thích khái niệm Khủng bố theo quy định pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy trên mạng xã hội có một số nhóm người kêu gọi biểu tình, phản đối một số chính sách của nhà nước. Có người còn bình luận rằng những hành vi này có thể bị coi là 'khủng bố'. Tôi rất lo lắng không biết liệu việc bày tỏ ý kiến, dù là phản đối, có bị quy kết là khủng bố hay không? Đặc biệt là nếu tôi có lỡ chia sẻ những thông tin đó.”
Ứng phó và khắc phục sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Mấy hôm trước, một tàu hàng của tôi đang trên đường vận chuyển thì gặp sự cố kỹ thuật, làm rò rỉ một ít dầu ra biển. May mắn là lượng dầu không nhiều và chúng tôi đã kịp thời xử lý ban đầu. Tôi đang rất lo lắng không biết công ty mình phải chịu trách nhiệm như thế nào, và liệu có phải bồi thường gì không? Quy trình ứng phó và khắc phục sự cố này theo pháp luật Việt Nam ra sao?”
Tổ chức vận hành nhà máy điện hạt nhân
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư điện làm việc ở Ninh Thuận. Công ty tôi đang có kế hoạch đầu tư vào dự án nhà máy điện hạt nhân mới ở khu vực này. Tôi muốn hỏi, liệu công ty tôi có được xem là một 'tổ chức có nhà máy điện hạt nhân' theo quy định pháp luật không, và nếu có thì công ty sẽ phải chịu những trách nhiệm gì đặc biệt khi vận hành?”
Công bố hợp quy sản phẩm
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị L.T.M, chủ một cơ sở sản xuất tương ớt thủ công ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Cơ sở của tôi nhỏ thôi nhưng tôi muốn mở rộng thị trường, đưa sản phẩm vào các siêu thị. Họ yêu cầu phải có 'Giấy công bố hợp quy'. Tôi băn khoăn không biết 'Công bố hợp quy' là gì, liệu sản phẩm tương ớt của tôi có cần làm thủ tục này không và quy trình thực hiện như thế nào để sản phẩm của tôi được lưu hành hợp pháp? Tôi nghe nói thủ tục này khá phức tạp, mong được tư vấn.”
Hành vi trộm cắp nước và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây hóa đơn tiền nước của tôi tăng đột biến dù lượng khách không nhiều. Tôi nghi ngờ nhà hàng xóm đang trộm cắp nước của tôi vì tôi thấy họ hay táy máy ở khu vực đồng hồ nước chung. Nếu đúng là họ trộm cắp nước thì họ sẽ bị xử lý thế nào ạ?”
Định nghĩa Nhà thầu trong hoạt động đầu tư xây dựng
“Tôi đang chuẩn bị xây dựng một nhà xưởng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Có một đội thợ xây dựng cá nhân ngỏ ý nhận thầu toàn bộ công trình, nhưng tôi không rõ liệu họ có được coi là 'nhà thầu' theo quy định pháp luật hay không, đặc biệt là về các điều kiện năng lực. Liệu tôi có nên ký hợp đồng với họ không để đảm bảo đúng pháp luật?”
Quy định pháp luật về dư lượng thuốc thú y trong thực phẩm
“Tôi là chủ trang trại heo ở Biên Hòa, Đồng Nai. Gần đây, tôi có dùng một số loại thuốc kháng sinh cho đàn heo để trị bệnh. Tôi nghe nói có quy định về dư lượng thuốc thú y trong thịt heo, không biết nếu còn sót lại thì có bị phạt không và mức độ ảnh hưởng đến người tiêu dùng như thế nào? Tôi cần phải làm gì để đảm bảo an toàn thực phẩm khi bán sản phẩm ra thị trường?”
Cảnh giác dược
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là dược sĩ tại một nhà thuốc ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Tuần trước, có một khách hàng phản ánh về tình trạng phát ban và khó thở sau khi sử dụng một loại thuốc giảm đau mà tôi đã bán. Tôi rất lo lắng không biết mình cần phải làm gì để báo cáo thông tin này và đảm bảo an toàn cho các bệnh nhân khác. Liệu có quy định cụ thể nào về việc này không?”
Định nghĩa và ý nghĩa của Người thân thích trong pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chị Hoa ở quận 3, TP.HCM. Tôi đang làm việc ở một công ty xuất nhập khẩu. Gần đây, tôi có một vụ kiện tranh chấp đất đai với hàng xóm. Tòa án có phân công một thẩm phán, nhưng tôi nghe nói thẩm phán này lại là anh họ của bên hàng xóm. Tôi lo lắng quá, không biết liệu thẩm phán đó có được tiếp tục xử lý vụ án của tôi không? Anh họ có được coi là người thân thích không ạ?”
Chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch
“Tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Hiện tại, tôi muốn xây thêm một tầng nữa để mở rộng kinh doanh nhưng khi hỏi về thủ tục thì cán bộ địa chính có nhắc đến các khái niệm như **chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch**, **mật độ xây dựng**, **hệ số sử dụng đất**. Tôi không hiểu rõ những khái niệm này là gì và liệu có ảnh hưởng đến việc xây dựng của tôi không, cần phải tìm hiểu ở đâu để biết?”
Quy định về Bảo hiểm sức khỏe
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây tôi bị ốm phải nằm viện, may mà có bảo hiểm sức khỏe chi trả một phần. Tuy nhiên, tôi vẫn chưa hiểu rõ lắm về các loại bảo hiểm sức khỏe và liệu có chính sách nào hỗ trợ cho người kinh doanh nhỏ như tôi không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định về Công trình đặc biệt
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở một làng cổ thuộc vùng ven đê sông Hồng, Hà Nội. Gia đình tôi có một khu đất sát đê và nằm trong khu vực được quy định là "vùng dân cư sống chung với lũ". Tôi muốn mở rộng trang trại, xây thêm một số kho chứa nông sản và chuồng trại chăn nuôi. Tuy nhiên, cán bộ địa chính xã bảo rằng khu đất của tôi có thể thuộc diện "công trình đặc biệt" nên việc cấp phép xây dựng sẽ rất khó khăn và phức tạp. Tôi không hiểu "công trình đặc biệt" là gì và trang trại của tôi có thực sự thuộc diện đó không?”
Ngưỡng khai thác nước dưới đất và quy định pháp luật
“Anh N.V.T ở Bến Tre hỏi: "Gia đình tôi có vườn sầu riêng rộng 2 hecta, mấy năm nay cứ phải khoan giếng sâu để lấy nước tưới vì nước sông bị mặn quá. Gần đây tôi nghe nói Nhà nước sắp có quy định về ngưỡng khai thác nước dưới đất để hạn chế việc khoan giếng. Tôi lo lắm, không biết quy định này có ảnh hưởng gì đến việc tưới tiêu của gia đình tôi không, và nếu không được khai thác nước ngầm thì vườn sầu riêng của tôi sẽ ra sao?"”
Mô hình dữ liệu mức khái niệm trong xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Trưởng phòng CNTT tại Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng. Hiện tại, chúng tôi đang trong giai đoạn đầu của việc xây dựng một phần cơ sở dữ liệu phục vụ cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về xây dựng. Tôi đang băn khoăn không biết 'mô hình dữ liệu mức khái niệm' mà Nghị định 194/2025/NĐ-CP nhắc đến có ý nghĩa như thế nào và chúng tôi cần lưu ý gì khi thiết kế sơ bộ nội dung dữ liệu để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật?”
Kinh doanh vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty dịch vụ bảo vệ ở TP.HCM. Hiện tại, công ty tôi đang muốn mở rộng quy mô, và có nhu cầu trang bị thêm một số công cụ hỗ trợ cho nhân viên như dùi cui điện, súng bắn đạn cao su. Tôi không rõ việc mua bán những thứ này có được coi là kinh doanh không và công ty tôi có được phép thực hiện hay không? Thủ tục pháp lý để mua những loại công cụ này như thế nào ạ?”
Định nghĩa và dự án khẩn cấp công trình điện lực
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, có thông tin là nhà nước sẽ xây dựng một công trình điện lực khẩn cấp đi qua đất của gia đình tôi để phục vụ một khu công nghiệp mới. Tôi không rõ công trình điện lực là gì, và liệu dự án này có thực sự là 'khẩn cấp' hay không để họ có thể thu hồi đất của tôi nhanh chóng như vậy.”
Quỹ tín dụng nhân dân và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là ông Hai ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Vùng quê tôi bà con làm nông nghiệp nhiều, hay cần vốn xoay sở nhưng vay ngân hàng khó quá. Tôi với mấy hộ dân tính lập một cái quỹ để bà con góp tiền vào rồi ai cần thì vay, trả lãi thấp để giúp nhau. Tôi nghe nói có 'quỹ tín dụng nhân dân' gì đó, không biết mình có được đặt tên như vậy không và có cần thủ tục gì phức tạp không luật sư?”
Hợp đồng PPP
“Tôi là giám đốc một công ty xây dựng nhỏ ở Hải Phòng. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'hợp đồng PPP' khi các dự án hạ tầng công cộng đang được đẩy mạnh. Tôi không rõ hợp đồng PPP là gì, liệu công ty nhỏ như tôi có cơ hội tham gia không và cần chuẩn bị những gì để tiếp cận các dự án này?”
Quy định pháp luật về ụ nổi và hoạt động đầu tư hàng hải
“Tôi là chủ một xưởng sửa chữa tàu nhỏ ở Vũng Tàu. Tôi đang có ý định đầu tư một **ụ nổi** để mở rộng dịch vụ sửa chữa tàu lớn hơn. Tôi muốn hỏi liệu ụ nổi này có được xem là tàu biển hay không và có những quy định pháp luật nào tôi cần biết khi đầu tư và vận hành nó?”