Ngưỡng khai thác nước dưới đất và quy định pháp luật
“Anh N.V.T ở Bến Tre hỏi: "Gia đình tôi có vườn sầu riêng rộng 2 hecta, mấy năm nay cứ phải khoan giếng sâu để lấy nước tưới vì nước sông bị mặn quá. Gần đây tôi nghe nói Nhà nước sắp có quy định về ngưỡng khai thác nước dưới đất để hạn chế việc khoan giếng. Tôi lo lắm, không biết quy định này có ảnh hưởng gì đến việc tưới tiêu của gia đình tôi không, và nếu không được khai thác nước ngầm thì vườn sầu riêng của tôi sẽ ra sao?"”
Trả lời
Ngưỡng khai thác nước dưới đất: Giới hạn cần thiết để bảo vệ nguồn sống
Chào Anh N.V.T, lo lắng của anh về việc ngưỡng khai thác nước dưới đất là hoàn toàn chính đáng, đặc biệt khi vườn sầu riêng của gia đình anh phụ thuộc vào nguồn nước này. Ngưỡng khai thác nước dưới đất được hiểu là giới hạn cho phép khai thác nước dưới đất nhằm đảm bảo không gây ra các hệ lụy nghiêm trọng như xâm nhập mặn, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước, sụt, lún đất, và tác động xấu đến nguồn nước mặt cũng như môi trường liên quan. Đây là một công cụ quản lý quan trọng để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này cho hiện tại và tương lai.
Vì sao cần quản lý chặt chẽ nước dưới đất?
Việc khai thác nước dưới đất một cách tràn lan, không kiểm soát đã và đang gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt ở các khu vực như Bến Tre, nơi tình trạng xâm nhập mặn ngày càng diễn biến phức tạp. Khi chúng ta bơm nước ngầm quá mức, mực nước dưới đất sẽ hạ thấp, tạo điều kiện cho nước mặn từ biển hoặc các tầng nước mặn khác xâm nhập vào các tầng chứa nước ngọt, làm nhiễm mặn nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu. Hơn nữa, việc rút nước ngầm quá nhiều còn có thể dẫn đến sụt lún đất, gây hư hại công trình và ảnh hưởng đến đời sống. Do đó, việc thiết lập và tuân thủ ngưỡng khai thác nước dưới đất là nguyên tắc cơ bản để bảo vệ tài nguyên nước, đảm bảo sự phát triển bền vững cho nông nghiệp và đời sống người dân. Các nguyên tắc quản lý tài nguyên nước luôn nhấn mạnh sự quản lý tổng hợp, thống nhất giữa nước mặt và nước dưới đất, cũng như việc khai thác phải phù hợp với khả năng đáp ứng của nguồn nước, theo phương án điều hòa, phân phối tài nguyên nước và phù hợp với quy hoạch về tài nguyên nước
[1].Quy định pháp luật và ảnh hưởng đến người dân
Pháp luật Việt Nam quy định về việc quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra thuộc lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
[2]. Mặc dù có nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh các khía cạnh khác nhau của tài nguyên nước, như quy định về quy hoạch phòng, chống lũ của tuyến sông có đê [3], nhưng việc quản lý nước dưới đất ngày càng được chú trọng. Việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước phải được kê khai, đăng ký, cấp phép và phù hợp với quy hoạch về tài nguyên nước [1]. Điều này có nghĩa là các hoạt động khai thác nước ngầm, bao gồm cả việc tưới tiêu cho vườn sầu riêng của anh, sẽ cần tuân thủ các quy định về giới hạn lượng nước được phép khai thác.Mục tiêu của các quy định này không phải là cấm hoàn toàn việc khai thác mà là để điều tiết, đảm bảo khai thác hợp lý, bền vững. Việc áp dụng ngưỡng khai thác nước dưới đất sẽ giúp bảo vệ nguồn nước ngọt còn lại, giảm thiểu nguy cơ xâm nhập mặn và sụt lún đất, từ đó bảo vệ chính sinh kế lâu dài của bà con nông dân. Anh N.V.T nên theo dõi các thông báo, hướng dẫn từ cơ quan quản lý tài nguyên nước tại địa phương để nắm rõ các quy định cụ thể về việc đăng ký, cấp phép khai thác nước dưới đất, cũng như các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi sang các phương pháp tưới tiêu tiết kiệm nước hoặc sử dụng các nguồn nước khác nếu có thể.