Ứng phó và khắc phục sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Mấy hôm trước, một tàu hàng của tôi đang trên đường vận chuyển thì gặp sự cố kỹ thuật, làm rò rỉ một ít dầu ra biển. May mắn là lượng dầu không nhiều và chúng tôi đã kịp thời xử lý ban đầu. Tôi đang rất lo lắng không biết công ty mình phải chịu trách nhiệm như thế nào, và liệu có phải bồi thường gì không? Quy trình ứng phó và khắc phục sự cố này theo pháp luật Việt Nam ra sao?”
Trả lời
Chào anh Hùng, tôi hiểu sự lo lắng của anh khi công ty gặp phải sự cố tràn dầu. Việc rò rỉ dầu, hóa chất độc ra biển, dù ít hay nhiều, đều là vấn đề nghiêm trọng và có những quy định pháp luật cụ thể để xử lý.
Trách nhiệm và nguyên tắc ứng phó sự cố tràn dầu
Theo quy định pháp luật Việt Nam, ứng phó, khắc phục sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan
[1]. Điều này có nghĩa là công ty của anh, với tư cách là chủ phương tiện gây ra sự cố, có trách nhiệm chính trong việc khắc phục.Các nguyên tắc cơ bản khi xử lý sự cố này bao gồm: * Phòng ngừa là chính: Luôn chú trọng công tác phòng ngừa, chủ động xây dựng kế hoạch, đầu tư trang thiết bị, vật tư, nguồn nhân lực để sẵn sàng ứng phó. * Phân cấp trách nhiệm: Sự cố phải được phân cấp để phân công trách nhiệm ứng phó rõ ràng. * Báo cáo và xử lý kịp thời: Mọi thông tin về sự cố phải được báo cáo và xử lý nhanh chóng. * Huy động nguồn lực: Huy động nhanh nhất mọi nguồn lực, đảm bảo chỉ huy thống nhất, phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng. * An toàn là ưu tiên: Đảm bảo an toàn, phòng, chống cháy nổ trong quá trình ứng phó.
Đặc biệt, cơ sở gây ra sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển phải chịu trách nhiệm khắc phục sự cố, khắc phục ô nhiễm, phục hồi môi trường và bồi thường thiệt hại do sự cố gây ra theo quy định của pháp luật
[1].Quy trình xử lý và bồi thường thiệt hại
Khi xảy ra sự cố tràn dầu, công ty anh cần thực hiện các bước sau:
Về trách nhiệm bồi thường, công ty anh sẽ phải chịu trách nhiệm cho các chi phí liên quan đến việc: * Thu gom, xử lý dầu tràn. * Khắc phục ô nhiễm môi trường biển. * Phục hồi hệ sinh thái bị ảnh hưởng. * Bồi thường thiệt hại cho các bên thứ ba bị ảnh hưởng (ví dụ: ngư dân, các doanh nghiệp du lịch, nuôi trồng thủy sản).
Mặc dù các quy định về thủ tục hải quan đối với nhiên liệu tồn chứa trong tàu khi xuất cảnh hay nhập cảnh
[2] hoặc kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa [3] không trực tiếp quy định về trách nhiệm bồi thường sự cố tràn dầu, nhưng chúng cho thấy sự quản lý chặt chẽ của nhà nước đối với hoạt động hàng hải và vận tải biển. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định an toàn và môi trường trong quá trình hoạt động của công ty anh.Công ty anh nên lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ về các hoạt động ứng phó, chi phí đã bỏ ra để làm cơ sở cho việc xác định trách nhiệm và bồi thường sau này.