Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Pháp luật về Đê cửa sông và Phạm vi điều chỉnh của Luật Đê điều
“Bà N.T.M, một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, sống gần khu vực cửa sông, đang lo lắng về việc xây dựng, tu bổ đê tại khu vực gần nhà. Bà muốn biết liệu các hoạt động liên quan đến **đê cửa sông** có được điều chỉnh bởi cùng một văn bản pháp luật với các hoạt động khác như giám định tư pháp hay đầu tư công tư hay không, và phạm vi điều chỉnh cụ thể là gì.”
Thông đồng về giá và thẩm định giá
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên cung cấp vật liệu xây dựng. Gần đây, tôi nghe phong thanh có một số đối thủ cạnh tranh lớn đang bắt tay nhau để đẩy giá vật liệu lên cao, hoặc cố tình làm sai lệch giá trị thẩm định của các dự án để trục lợi. Điều này đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng cạnh tranh của công ty tôi. Tôi muốn hỏi hành vi này có bị pháp luật cấm không và nếu bị thì mức độ xử lý như thế nào?”
Công trình phụ trợ trong hệ thống cấp nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất ở Bình Dương. Xưởng tôi có khu vực chứa hệ thống cấp nước riêng và tôi muốn xây thêm một bức tường rào xung quanh để bảo vệ. Tôi không rõ liệu bức tường này có được coi là 'công trình phụ trợ' không và nếu có thì cần tuân thủ những quy định pháp luật nào về xây dựng?”
Tư vấn hỗ trợ chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ đầu tư của một dự án đường sắt đô thị mới ở Hà Nội. Dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị Báo cáo nghiên cứu khả thi. Tôi nghe nói có dịch vụ 'tư vấn hỗ trợ chuẩn bị dự án' nhưng không rõ đơn vị nào có thể làm, phạm vi công việc ra sao, và chi phí này có được tính vào tổng mức đầu tư không? Liệu có quy định đặc thù nào cho dự án đường sắt không?”
Thẩm tra trong dự án đầu tư xây dựng và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án xây dựng nhà ở xã hội và có nghe nói đến khái niệm 'thẩm tra'. Tôi không rõ 'thẩm tra' này là gì, khác 'thẩm định' ra sao và liệu công ty tôi có cần phải làm gì để chuẩn bị cho quá trình thẩm tra này không? Mong luật sư giải thích giúp.”
Định nghĩa và phạm vi hoạt động tham quan theo pháp luật du lịch
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một công ty du lịch nhỏ ở Đà Nẵng. Tôi đang xây dựng các tour trong ngày và muốn biết chính xác theo luật thì 'tham quan' được định nghĩa như thế nào. Liệu các hoạt động như đi ngắm cảnh, chụp ảnh ở các điểm đến có được coi là tham quan không, hay phải có thêm yếu tố tìm hiểu, học hỏi gì đó? Tôi muốn đảm bảo các tour của mình đúng quy định pháp luật.”
Quy định về đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo nơi cư trú
“Chào chuyên gia, tôi là kỹ sư xây dựng, thường xuyên phải đi công tác ở nhiều tỉnh thành khác nhau, có khi cả năm ở một tỉnh. Tôi nghe nói việc mình ở đâu cũng ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Chuyên gia cho tôi hỏi, việc tôi di chuyển như vậy thì có ảnh hưởng gì đến việc nộp thuế không, và tôi cần lưu ý gì để không bị tính sai thuế?”
Quy định pháp lý cho nền tảng thương mại điện tử trung gian nước ngoài tại Việt Nam
“Chị Mai ở Hà Nội đang ấp ủ dự án xây dựng một nền tảng thương mại điện tử cho phép các cửa hàng nhỏ lẻ đăng ký tài khoản để giới thiệu và bán sản phẩm của họ. Chị đang cân nhắc phát triển nền tảng này có thể hoạt động xuyên biên giới hoặc có chủ quản là tổ chức nước ngoài. Chị muốn biết, nếu là một nền tảng thương mại điện tử trung gian có yếu tố nước ngoài, thì cần phải tuân thủ những quy định pháp lý nào tại Việt Nam?”
Quy định xây dựng và quản lý vật tư tại điểm dân cư nông thôn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở xã An Bình, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi sống trong một **điểm dân cư nông thôn** đã lâu. Sắp tới tôi muốn xây một cái kho nhỏ để chứa nông cụ và một số vật tư làm vườn. Tôi nghe nói có nhiều quy định về xây dựng và cả những vật dụng có thể bị coi là nguy hiểm. Liệu cái kho của tôi có cần giấy phép gì không, và tôi có phải lo lắng về mấy cái bình xịt thuốc sâu hay mấy cái cuốc xẻng cũ không?”
Người phải thi hành án hành chính
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một người dân ở Thừa Thiên Huế. Gần đây, tôi có thắng kiện một vụ án hành chính liên quan đến việc cấp phép xây dựng. Tòa án đã ra phán quyết yêu cầu UBND huyện phải thực hiện một số thủ tục cho tôi, nhưng đã hơn 2 tháng rồi mà vẫn chưa thấy động tĩnh gì. Tôi không biết liệu người phải thi hành án trong trường hợp này là ai và tôi có thể làm gì để họ thực hiện nghĩa vụ của mình?”
Quy định về người mắc bệnh hiểm nghèo và các trường hợp miễn giảm
“Cô P.T.H ở Quận 1, TP.HCM, là một giáo viên về hưu, đang mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối. Gần đây cô nhận được thông báo phải đóng góp một khoản phí xây dựng địa phương. Cô muốn hỏi liệu trường hợp bệnh hiểm nghèo của cô có được miễn đóng khoản phí này theo quy định pháp luật không?”
Khai thác khoáng sản đi kèm
“Chào luật sư, tôi là chủ một mỏ đá nhỏ ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Hiện tại, mỏ của tôi chủ yếu khai thác đá xây dựng. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác, chúng tôi phát hiện có một lượng nhỏ khoáng sản khác lẫn trong đá, có vẻ là một loại quặng kim loại nào đó, nhưng sản lượng không nhiều bằng đá chính. Tôi muốn hỏi liệu chúng tôi có được phép khai thác luôn loại khoáng sản "đi kèm" này không, và nếu có thì cần phải làm thủ tục gì để đảm bảo đúng quy định pháp luật?”
Giá đánh giá trong đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, công ty tôi có tham gia đấu thầu một dự án xây dựng công trình công cộng. Chúng tôi đã đưa ra mức giá dự thầu thấp nhất, nhưng cuối cùng lại không trúng thầu. Bên mời thầu có nói đến khái niệm 'giá đánh giá' để xếp hạng hồ sơ. Tôi không hiểu 'giá đánh giá' này là gì và tại sao giá dự thầu thấp nhất của tôi lại không được chọn?”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố công trình xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà thầu xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Vừa rồi công trình nhà phố mà chúng tôi đang thi công bị sập một phần mái hiên do lỗi kỹ thuật trong quá trình đổ bê tông. May mắn là không có ai bị thương nặng nhưng chủ nhà đang yêu cầu bồi thường và tôi rất lo lắng không biết mình phải chịu trách nhiệm đến đâu, có bị phạt gì không. Sự cố này có được coi là 'sự cố công trình xây dựng' theo luật không?”
Bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong đầu tư công
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Trưởng phòng Kế hoạch của Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương. Chúng tôi đang lập dự thảo kế hoạch đầu tư công cho năm tới và có nghe nói về các quy định mới trong Luật Đầu tư công 2024. Tôi không rõ lắm về thuật ngữ 'Bộ, cơ quan trung ương và địa phương' được nhắc đến. Liệu Sở của tôi có được coi là 'cơ quan địa phương' theo định nghĩa này để được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công không? Hay đây là thuật ngữ chỉ các cấp cao hơn như Ủy ban nhân dân tỉnh?”
Điều kiện chung trong hợp đồng xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Chúng tôi vừa ký một hợp đồng thi công công trình nhà ở dân dụng với một chủ đầu tư lớn. Trong hợp đồng có mục "Điều kiện chung của hợp đồng xây dựng" nhưng tôi thấy nó khá mơ hồ và không rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của từng bên. Tôi muốn hỏi là những điều kiện chung này có bắt buộc phải theo một mẫu nào không, và nếu có tranh chấp thì dựa vào đâu để giải quyết?”
Thế trận phòng không nhân dân
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ Ban chỉ huy quân sự huyện ở Bình Thuận. Gần đây, chúng tôi thường xuyên được nghe nhắc đến khái niệm 'Thế trận phòng không nhân dân' trong các cuộc họp về quốc phòng. Tôi muốn hỏi cụ thể thì 'Thế trận phòng không nhân dân' là gì và huyện chúng tôi cần làm gì để xây dựng vững chắc thế trận này theo quy định của pháp luật?”
Điều tra cơ bản địa chất và ứng dụng trong quy hoạch dự án
“Tôi là chủ đầu tư một dự án du lịch sinh thái ở huyện Đơn Dương, Lâm Đồng. Hiện tôi đang có khu đất rộng và muốn xây dựng các công trình nghỉ dưỡng, nhưng tôi khá lo lắng về tình hình địa chất khu vực, sợ có thể không ổn định hoặc tiềm ẩn rủi ro sạt lở. Không biết có cơ quan nào thực hiện các khảo sát địa chất tổng thể không và tôi có thể tìm kiếm thông tin này ở đâu để đánh giá rủi ro cho dự án của mình?”
Hủy hoại đất và quyền lợi người sử dụng đất
“Chào luật sư, tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM, làm nông. Mấy tháng nay, công ty xây dựng bên cạnh đào đất làm dự án mà không có biện pháp che chắn gì, đất đá tràn sang ruộng nhà tôi, làm ô nhiễm nguồn nước tưới và đất trồng. Đất giờ bạc màu, cây cối không lên được, năng suất giảm hẳn. Tôi lo lắng quá, không biết đất nhà tôi có bị coi là **hủy hoại đất** không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Hoạt động đường sắt và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Biên Hòa, Đồng Nai. Dạo gần đây, có một dự án đường sắt đi qua gần khu vực cửa hàng của tôi, khiến việc vận chuyển hàng hóa gặp nhiều khó khăn. Tôi muốn hỏi, liệu các hoạt động liên quan đến dự án này có được xem là 'hoạt động đường sắt' không và có quy định nào để đảm bảo quyền lợi cho những người kinh doanh như tôi không?”
Xây dựng và quản lý chợ kiên cố
“Chị M. ở huyện Bình Chánh, TP.HCM đang muốn nâng cấp khu chợ tự phát thành chợ kiên cố để bà con tiểu thương có chỗ buôn bán ổn định hơn. Chị nghe nói chợ kiên cố phải có thời gian sử dụng trên 10 năm, nhưng không rõ thủ tục và quy định cụ thể thế nào để được công nhận là chợ kiên cố, đặc biệt là về giấy tờ, hồ sơ.”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi nghe nói Nhà nước đang xây dựng cái gọi là 'Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai'. Tôi muốn biết cái này là gì và liệu thông tin về thửa đất của gia đình tôi có được cập nhật vào đó không? Liệu tôi có thể tra cứu thông tin về đất của mình trên đó không, ví dụ như quy hoạch hay chất lượng đất để tôi định hướng canh tác cho phù hợp?”
Nhà thầu trong nước và ưu đãi trong đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Tôi nghe nói công ty tôi là 'nhà thầu trong nước' thì sẽ có nhiều ưu đãi khi tham gia đấu thầu các dự án của nhà nước. Tôi không rõ định nghĩa chính xác về 'nhà thầu trong nước' là gì và những ưu đãi đó cụ thể ra sao. Liệu công ty tôi có đủ điều kiện để hưởng các ưu đãi này không?”
Khái niệm và cách xác định thửa đất
“Chị H.T.L ở TP.HCM đang muốn xây nhà trên mảnh đất gia đình để lại. Chị nghe nói về "thửa đất" nhưng không rõ lắm nó được xác định như thế nào, và làm sao để biết chính xác ranh giới đất của mình để tránh tranh chấp với hàng xóm khi xây dựng. Chị cần tìm hiểu về khái niệm này và các quy định liên quan để yên tâm khởi công.”