Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Pháp luật về nước dưới đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gia đình tôi đang tính khoan giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn cây ăn trái. Tôi có nghe nói Luật Tài nguyên nước có quy định về việc khai thác nước dưới đất, nhưng lại nghe loáng thoáng là nước dưới đất không thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này. Vậy rốt cuộc là có được tự ý khoan giếng không, hay phải xin phép gì không? Tôi đang rất băn khoăn.”
Quy định về khai thác nước dưới đất
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở Huyện Củ Chi, TP.HCM có mảnh đất rộng muốn khoan giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn rau. Tôi nghe nói có luật mới về khai thác nước dưới đất, không biết là có được phép khoan không và cần thủ tục gì. Trước đây có Nghị định 167/2018/NĐ-CP nhưng giờ không biết còn hiệu lực không?”
Ưu đãi cho hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang trại trồng rau sạch ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, chi phí nước tưới tiêu tăng cao khiến lợi nhuận giảm sút. Tôi đang tìm hiểu về các giải pháp tiết kiệm nước như hệ thống tưới nhỏ giọt, thu gom nước mưa để tái sử dụng. Nghe nói có chính sách ưu đãi cho các hoạt động này, không biết trang trại của tôi có được hưởng không và cần làm những gì để nhận được ưu đãi ạ?”
Quy định về Dòng chảy tối thiểu trong quản lý tài nguyên nước
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân trồng thanh long ở huyện Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận. Gần đây có thông tin về dự án thủy điện nhỏ sắp xây dựng trên con suối chảy qua vườn nhà tôi. Tôi rất lo lắng không biết liệu dự án này có làm cạn kiệt nguồn nước tưới tiêu cho vườn thanh long của gia đình tôi không, và pháp luật có quy định gì để bảo vệ quyền lợi của những người dân sống dựa vào nguồn nước như chúng tôi không?”
Quản lý và phân vùng chức năng nguồn nước
“Chào chuyên gia, tôi đang có ý định mở một trang trại nuôi trồng thủy sản nhỏ ở gần sông Đồng Nai, thuộc huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai. Tôi nghe nói có quy định về 'chức năng của nguồn nước' nhưng không rõ nó ảnh hưởng thế nào đến việc tôi muốn lấy nước sông để nuôi cá và tưới tiêu. Liệu tôi có được phép làm vậy không, hay phải xin phép gì?”
Giải thích thuật ngữ Thủy lợi trong quy hoạch đô thị
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, chuyên trồng rau. Gần đây, khu vực của tôi đang có nhiều dự án đô thị hóa. Tôi nghe nói trong cuộc họp xã về quy hoạch có nhắc đến 'thủy lợi' nhưng không hiểu rõ lắm. Liệu việc phát triển đô thị có ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu của gia đình tôi không, và 'thủy lợi' ở đây cụ thể là gì để tôi có thể hiểu và bảo vệ quyền lợi của mình?”
Chính sách hỗ trợ tư vấn chuyển giao công nghệ cho hợp tác xã
“Chị M. ở Hà Nội đang làm Giám đốc một Hợp tác xã Nông nghiệp. Hợp tác xã của chị muốn ứng dụng công nghệ mới để nâng cao năng suất, ví dụ như hệ thống tưới tiêu tự động hoặc công nghệ bảo quản sau thu hoạch. Chị nghe nói có chính sách hỗ trợ tư vấn chuyển giao công nghệ nhưng không rõ Hợp tác xã của mình có được hưởng không và cần làm những gì để tiếp cận.”
Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa nước
“Chào luật sư, tôi là chủ trang trại cà phê ở Lâm Đồng. Gia đình tôi có một hồ chứa nước nhỏ được xây dựng từ lâu để phục vụ tưới tiêu, và tôi được chính quyền địa phương giao quản lý. Gần đây, tôi nghe nói về việc siết chặt quản lý an toàn đập, hồ chứa nước, nên tôi khá lo lắng không biết liệu hồ của mình có thuộc diện phải tuân thủ các quy định mới không và trách nhiệm cụ thể của tôi là gì?”
Ngưỡng khai thác nước dưới đất và quy định pháp luật
“Anh N.V.T ở Bến Tre hỏi: "Gia đình tôi có vườn sầu riêng rộng 2 hecta, mấy năm nay cứ phải khoan giếng sâu để lấy nước tưới vì nước sông bị mặn quá. Gần đây tôi nghe nói Nhà nước sắp có quy định về ngưỡng khai thác nước dưới đất để hạn chế việc khoan giếng. Tôi lo lắm, không biết quy định này có ảnh hưởng gì đến việc tưới tiêu của gia đình tôi không, và nếu không được khai thác nước ngầm thì vườn sầu riêng của tôi sẽ ra sao?"”
Quản lý lưu vực sông nội tỉnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở tỉnh Đồng Nai, có ruộng lúa ven sông Đồng Nai. Gần đây, tôi thấy chất lượng nước sông có vẻ kém đi và lượng nước cũng không ổn định, ảnh hưởng đến việc tưới tiêu. Tôi muốn hỏi, sông Đồng Nai chảy hoàn toàn trong địa phận tỉnh mình thì có được xem là **lưu vực sông nội tỉnh** không? Và nếu đúng vậy, thì cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý, bảo vệ nguồn nước này để đảm bảo cho việc sản xuất của bà con chúng tôi?”
Quy định pháp luật về suy thoái nguồn nước và biện pháp bảo vệ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Long An. Mấy năm nay, con kênh tưới tiêu cho ruộng lúa nhà tôi nước cứ đục dần, có mùi lạ, cá cũng chết nhiều. Lúa cũng không tốt như trước. Tôi nghe nói đây là 'suy thoái nguồn nước' nhưng không rõ là gì và tôi có thể làm gì để bảo vệ nguồn nước này không? Tôi lo lắng lắm vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của gia đình.”
Phát triển nguồn nước theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở An Giang. Vùng tôi hay bị hạn hán, nước tưới tiêu rất khó khăn, ảnh hưởng nặng đến mùa màng. Tôi nghe nói có chính sách về 'phát triển nguồn nước' nhưng không rõ là gì và liệu nhà nước có hỗ trợ gì cho nông dân chúng tôi để cải thiện tình hình nước tưới không? Chúng tôi có thể làm gì để tiếp cận các chương trình này?”
Dịch vụ nông nghiệp và thuế suất ưu đãi
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có một trang trại nhỏ chuyên trồng rau sạch và nuôi cá. Gần đây, tôi có thuê người đến nạo vét ao cá và làm sạch kênh mương nội đồng để tưới tiêu. Tôi cũng đang tính mở thêm dịch vụ sơ chế rau củ cho bà con xung quanh. Không biết những hoạt động như nạo vét ao, kênh mương hay sơ chế nông sản của tôi có được coi là 'dịch vụ' theo quy định pháp luật không, và liệu có được hưởng ưu đãi thuế gì không?”
Phục hồi nguồn nước theo Luật Tài nguyên nước
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Đồng Nai. Mấy năm nay, con sông nhỏ chảy qua ruộng nhà tôi bị ô nhiễm và cạn kiệt nhiều lắm, ảnh hưởng đến việc tưới tiêu cây trồng. Tôi có nghe nói về việc 'phục hồi nguồn nước' nhưng không rõ là gì và liệu có chính sách nào hỗ trợ cho các trường hợp như của tôi không?”
Kịch bản biến đổi khí hậu và ứng dụng trong đời sống
“Tôi là ông Hùng, chủ một vườn cây ăn trái ở huyện Cai Lậy, Tiền Giang. Mấy năm nay thấy thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn, lúc thì mưa lũ bất ngờ, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe nói nhà nước có 'kịch bản biến đổi khí hậu' để dự phòng. Cái đó là gì và nó có giúp ích gì cho nông dân tụi tôi trong việc tính toán làm ăn lâu dài, ví dụ như chọn giống cây trồng hay xây dựng hệ thống tưới tiêu không?”
Nguồn nước nội tỉnh và Quản lý tài nguyên nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở tỉnh Đồng Tháp. Gia đình tôi có ý định đầu tư hệ thống tưới tiêu cho vườn cây ăn trái bằng cách lấy nước trực tiếp từ một con rạch nhỏ chảy qua đất nhà mình. Tôi nghe nói có khái niệm 'nguồn nước nội tỉnh' và 'nguồn nước liên tỉnh', không biết con rạch này thuộc loại nào và tôi cần liên hệ cơ quan nào để xin phép hay tìm hiểu quy định về việc khai thác nước? Mong được tư vấn.”
Khái niệm và trách nhiệm quản lý Nguồn nước mặt nội tỉnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, 45 tuổi, làm nông nghiệp ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Gần đây, tôi thấy nước ở con kênh chảy qua ruộng nhà tôi bị ô nhiễm nặng, cá chết nhiều, ảnh hưởng đến việc tưới tiêu. Tôi nghe nói đây là "nguồn nước mặt nội tỉnh" nhưng không rõ nghĩa là gì và ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý, xử lý tình trạng này. Liệu có cơ quan nào của tỉnh Tiền Giang phải đứng ra giải quyết không?”
Quản lý an toàn đập, hồ chứa thủy lợi
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai, sống gần một cái đập thủy lợi nhỏ đã xây dựng từ lâu để tưới tiêu cho vùng này. Mấy năm gần đây mưa lũ thất thường, tôi thấy đập có vẻ xuống cấp, lo lắng không biết có an toàn không. Nếu có sự cố thì ai chịu trách nhiệm và liệu đập nhà tôi có thuộc diện được quản lý an toàn theo quy định không?”
Chủ quản lý công trình thủy lợi và quyền thu phí
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Vừa rồi có một đơn vị đến thu tiền nước tưới tiêu cho ruộng lúa của gia đình tôi. Tôi không biết đơn vị này có phải là chủ quản lý công trình thủy lợi hợp pháp hay không, và liệu họ có quyền thu tiền đó không? Tôi muốn hỏi làm sao để xác định đúng người có quyền thu tiền nước.”
Lưu vực sông liên tỉnh
“Tôi là ông Ba, một nông dân ở Đồng Tháp, có mấy hecta đất trồng lúa ven sông Tiền. Gần đây, tôi nghe nói có dự án xây đập thủy điện ở thượng nguồn bên Campuchia và một số tỉnh khác đang bàn về việc quản lý chung. Tôi không rõ 'lưu vực sông liên tỉnh' là gì và liệu việc này có ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu của gia đình tôi không?”
Cho thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi
“Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở huyện Thống Nhất, Đồng Nai, đang muốn tìm hiểu cách thuê một đoạn kênh thủy lợi để phục vụ dự án tưới tiêu cho vùng cây ăn trái mà công ty anh đang thi công. Anh không rõ thủ tục, chi phí và liệu công ty anh có đủ điều kiện để thuê quyền khai thác tài sản thủy lợi từ Nhà nước hay không.”
Quy định pháp luật về nước mặt và giấy phép khai thác
“Anh T.V.K ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM có một trang trại nhỏ trồng rau và nuôi tôm. Anh đang tính lắp đặt hệ thống bơm nước từ con rạch gần nhà để tưới tiêu và cấp nước cho ao tôm. Anh nghe nói phải xin phép khi khai thác nước nhưng không rõ 'nước mặt' là gì và trường hợp của anh có thuộc diện phải xin phép không?”
Quản lý dự án sử dụng vốn nhà nước
“Chào luật sư, tôi là anh Tùng, một nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gần đây, xã tôi có triển khai một dự án thủy lợi mới để phục vụ tưới tiêu, nghe nói là dùng vốn của nhà nước. Tôi không rõ 'dự án sử dụng vốn nhà nước' này cụ thể là gì, bao gồm những loại vốn nào và ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý tiền bạc của dự án này. Mong luật sư giải thích giúp tôi để tôi hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.”
Quy định về khai thác nước dưới đất
“Tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Mấy năm nay hạn hán kéo dài, nước ngọt khan hiếm quá, tôi định khoan một cái giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn cây ăn trái của mình. Tôi muốn hỏi là việc khoan giếng lấy nước dưới đất này có cần phải xin phép hay tuân thủ quy định gì không? Tôi lo làm sai lại bị phạt.”