Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền tiếp cận dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H. ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang làm công nhân may. Gần đây tôi muốn đi khám sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình nhưng một số phòng khám tư nhân nói tôi phải trả phí rất cao, còn phòng khám công thì thường xuyên hết thuốc hoặc không có bác sĩ chuyên khoa. Tôi nghe nói có quy định về dịch vụ dân số nhưng không biết có được hỗ trợ gì không, hay có bị phân biệt đối xử vì thu nhập thấp không?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết
“Chị L.T.H ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, là công nhân may. Chị và chồng muốn sinh con thứ hai nhưng muốn cách con đầu 5 năm để có thời gian tích lũy tài chính và chăm sóc con tốt hơn. Tuy nhiên, mẹ chồng chị lại giục sinh sớm, còn cán bộ dân số xã thì tư vấn nên sinh con thứ hai sớm để "đạt chỉ tiêu". Chị Hạnh băn khoăn không biết pháp luật có quy định cụ thể về số con hay khoảng cách sinh con không, và liệu chị có quyền tự quyết định không.”
Hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc ở nước ngoài
“Chào chuyên gia, tôi là L.T.M, 32 tuổi, công nhân may ở TP.HCM. Tôi vừa ký một "Hợp đồng cung ứng lao động" với một công ty để đi làm việc ở Nhật Bản. Công ty yêu cầu tôi nộp một khoản tiền lớn và các điều khoản trong hợp đồng khá mập mờ, không rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của tôi khi sang đó. Tôi lo lắng không biết hợp đồng này có hợp pháp không và liệu công ty có đang làm đúng quy định pháp luật hay không?”
Tổng quan về Bảo hiểm thất nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, một công nhân may ở quận Long Biên, Hà Nội. Tôi vừa bị công ty cho nghỉ việc do cắt giảm sản xuất. Tôi nghe nói có bảo hiểm thất nghiệp nhưng không rõ mình có được hưởng không và thủ tục thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Tôi đang làm công nhân may và có ý định sinh thêm con thứ hai. Tôi nghe nói có các dịch vụ dân số hỗ trợ về kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhưng không biết mình có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không, và liệu có được tư vấn miễn phí hay không. Tôi cũng lo lắng về chi phí khám thai và sinh nở sắp tới.”
Chính sách với nhóm người di biến động
“Chào chuyên gia, tôi là Hạnh, 28 tuổi, từ Thanh Hóa vào Bình Dương làm công nhân may. Tôi thường xuyên thay đổi chỗ trọ và công việc để tìm mức lương tốt hơn. Tôi lo lắng về việc tiếp cận các dịch vụ y tế, đặc biệt là các chương trình phòng chống HIV vì tôi nghe nói có những chính sách hỗ trợ riêng cho những người như tôi. Liệu tôi có thuộc diện được hưởng các chính sách này không?”
Đào tạo thường xuyên trong pháp luật lao động
“Chào luật sư, tôi là một công nhân may ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đã làm việc được hơn 10 năm rồi nhưng muốn học thêm về thiết kế thời trang để nâng cao tay nghề. Vấn đề là tôi có gia đình và công việc full-time nên không thể đi học theo lịch cố định được. Tôi có nghe nói đến 'đào tạo thường xuyên' nhưng không rõ hình thức này có phù hợp với trường hợp của tôi không và có quy định pháp luật nào hỗ trợ không ạ?”
Đào tạo thường xuyên trong giáo dục nghề nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Lan, 32 tuổi, đang làm công nhân may ở khu công nghiệp Biên Hòa, Đồng Nai. Tôi muốn học thêm nghề điện lạnh để có thu nhập tốt hơn nhưng không thể nghỉ việc. Tôi nghe nói có hình thức 'đào tạo thường xuyên' nhưng không biết hình thức này có phù hợp với người vừa làm vừa học như tôi không, và liệu có được cấp chứng chỉ hay bằng cấp chính quy không ạ?”
Tuổi nghỉ hưu và chế độ nghỉ hưu trước tuổi
“Chị Lan, 55 tuổi, làm công nhân may ở KCN Biên Hòa, Đồng Nai, đang muốn tìm hiểu về tuổi nghỉ hưu của mình. Chị nghe nói có thể nghỉ hưu sớm hơn nhưng không rõ điều kiện thế nào, và công ty chị có chương trình hưu trí tự nguyện thì có liên quan gì không. Chị muốn biết mình cần chuẩn bị những gì để có thể nghỉ hưu sớm.”
Hiệu lực của Nghị định mới về Bảo hiểm thất nghiệp
“Chị là công nhân may ở Hà Nội, vừa bị công ty cho thôi việc do cắt giảm sản xuất. Chị có nghe nói sắp có Nghị định mới về bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực vào đầu năm sau. Chị không biết là trường hợp của chị bây giờ thì sẽ áp dụng theo quy định cũ hay quy định mới, và liệu có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của chị không?”
Mục tiêu duy trì mức sinh thay thế
“Chị Hạnh, 28 tuổi, công nhân may ở khu công nghiệp Bình Dương, đang băn khoăn về việc sinh con. Chị nghe nói Nhà nước đang khuyến khích 'mức sinh thay thế' là 2,1 con/phụ nữ. Chị và chồng đang muốn kế hoạch chỉ sinh 1 con để tập trung nuôi dạy tốt, nhưng lại lo lắng không biết liệu có vi phạm quy định gì hay không, hoặc có bị ảnh hưởng quyền lợi gì không nếu không đạt 'mức sinh thay thế' đó.”
Bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là một người mẹ đơn thân ở Quận 7, TP.HCM, làm công nhân may. Chồng cũ của tôi đã bỏ đi từ khi con tôi mới 2 tuổi và không hề chu cấp hay thăm nom gì. Con tôi giờ đã 7 tuổi rồi, mọi chi phí từ ăn học đến ốm đau đều một mình tôi gánh vác. Tôi nghe nói hành vi của anh ta có thể bị coi là bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em. Liệu tôi có thể kiện anh ta không và pháp luật quy định thế nào về việc này? Tôi muốn biết liệu có cách nào để anh ta phải chịu trách nhiệm không.”
Quy định về kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời
“Chị H.T.L là công nhân may ở Bắc Giang, đang có tình cảm sâu sắc với một người anh họ. Hai người rất muốn tiến tới hôn nhân nhưng gia đình hai bên đều lo lắng không biết liệu việc này có vi phạm pháp luật hay phong tục tập quán không, đặc biệt là về mối quan hệ họ hàng. Chị H.T.L muốn biết liệu mình và anh họ có được phép kết hôn hay không và pháp luật quy định thế nào về trường hợp này.”
Hội đồng tư vấn đặc xá và vai trò của Chủ tịch nước
“Chào Tuvannhanh.com, em trai tôi ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đang thụ án tù về tội cố ý gây thương tích. Gia đình tôi nghe nói sắp tới có đợt đặc xá nhân dịp lễ lớn của đất nước. Tôi là một công nhân may, không rành luật pháp lắm, nhưng muốn hỏi là ai sẽ là người quyết định việc đặc xá này và có cơ quan nào đứng ra tư vấn, xem xét các trường hợp không? Liệu em tôi có cơ hội được xem xét không?”
Tranh chấp lao động tập thể về quyền
“Chị H. ở KCN Sóng Thần, Bình Dương, làm công nhân may. Gần đây, công ty chị ban hành quy định mới về thưởng năng suất mà tập thể công nhân cho rằng không đúng với thỏa ước lao động tập thể đã ký. Nhiều người muốn kiến nghị nhưng không biết bắt đầu từ đâu và thời hạn giải quyết là bao lâu.”
Cưỡng ép kết hôn, ly hôn theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, 28 tuổi, làm công nhân may ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Chồng tôi không may bị tai nạn lao động mất khả năng lao động. Gia đình tôi lo lắng tôi và con không có ai nuôi nên liên tục ép tôi phải ly hôn chồng để lấy người khác có điều kiện hơn. Tôi rất yêu chồng và không muốn ly hôn, xin luật sư cho tôi lời khuyên.”
Mua bán người theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là công nhân may ở TP.HCM. Gần đây có người quen giới thiệu cho tôi một công việc lương cao ở nước ngoài, nghe nói là làm việc trong nhà hàng. Nhưng họ yêu cầu tôi phải nộp một khoản tiền lớn để làm thủ tục và giữ hộ giấy tờ tùy thân. Tôi thấy hơi lo lắng, không biết đây có phải là **mua bán người** như báo đài hay nói không? Tôi sợ bị lừa lắm.”