Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
“Tôi là Anh L.V.H, cán bộ phụ trách quy hoạch xây dựng tại Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có một nghị định mới được ban hành liên quan đến quản lý đô thị mà cá nhân tôi thấy có vẻ chưa được rà soát kỹ lưỡng, dẫn đến một số điểm mâu thuẫn với quy định hiện hành. Tôi muốn biết liệu có cơ chế nào để chính các cơ quan ban hành văn bản đó tự kiểm tra, đánh giá lại để đảm bảo tính thống nhất và khả thi trong quá trình áp dụng không?”
Giấy tờ pháp lý của cá nhân khi góp vốn thành lập doanh nghiệp
“Chào chuyên gia! Em tên là H. Em đang làm freelancer thiết kế đồ họa ở Hà Nội. Sắp tới em tính cùng mấy người bạn thành lập một công ty để làm ăn lớn hơn. Khi làm thủ tục góp vốn, bên đăng ký có hỏi về giấy tờ pháp lý của cá nhân. Em không rõ là mình cần chuẩn bị những loại giấy tờ nào để đảm bảo đúng quy định và không bị vướng mắc gì ạ?”
Đối tượng thanh tra
“Tôi là anh Nguyễn Văn A, chủ một doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới, đoàn thanh tra của Sở Xây dựng sẽ về kiểm tra công ty tôi. Tôi đang rất lo lắng không biết 'đối tượng thanh tra' là ai, có bao gồm cả cá nhân tôi hay chỉ là công ty thôi? Và khi bị thanh tra thì công ty và tôi có những trách nhiệm gì?”
Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp và quyền sử dụng đất
“Tôi là chú Ba H., nông dân ở huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An. Gia đình tôi có mấy sào đất trồng lúa từ thời ông bà để lại, canh tác đến nay đã hơn 50 năm. Tôi nghe nói có quy định về 'hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp' và đang muốn làm một trang trại nhỏ, nuôi thêm gà, cá để đa dạng hóa thu nhập. Tôi muốn biết liệu với tình trạng đất và thu nhập hiện tại của gia đình tôi, có được xem là đối tượng này không và có chính sách gì hỗ trợ hay ưu đãi khi muốn chuyển đổi mục đích sử dụng đất để làm trang trại không?”
Thuốc Tiền Chất và Quy Định Mang Theo Khi Xuất Nhập Cảnh
“Tôi là chị Lê Thị Mai, một y tá làm việc tại Bệnh viện Quận 7, TP.HCM. Sắp tới tôi có chuyến công tác tham gia hội thảo y tế quốc tế ở Singapore. Tôi cần mang theo một số loại thuốc đặc biệt có chứa tiền chất để dùng cá nhân do đang điều trị bệnh mãn tính. Tôi rất lo lắng không biết quy định về việc mang theo những loại thuốc này khi xuất cảnh có phức tạp không và cần làm những thủ tục gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Quản lý và sử dụng viện trợ phi dự án
“Chị H.T.M là điều phối viên tại một tổ chức phi chính phủ ở Hà Giang, chuyên hỗ trợ cộng đồng vùng cao. Tổ chức chị thường xuyên nhận được những khoản hỗ trợ nhỏ lẻ, khi thì tiền mặt, khi thì nhu yếu phẩm từ các cá nhân, tổ chức nước ngoài. Những khoản này không nằm trong bất kỳ dự án cụ thể nào mà chỉ là hỗ trợ đột xuất. Chị băn khoăn không biết liệu những khoản "phi dự án" này có thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 313/2025/NĐ-CP không và cần tuân thủ những nguyên tắc gì để không vi phạm pháp luật?”
Thẻ Căn cước Công dân và Số Định danh Cá nhân
“Tôi đang làm thủ tục để đăng ký kinh doanh cho quán cà phê nhỏ của mình tại Hà Nội. Trên các mẫu đơn tôi thấy có mục ghi 'Số CMTND/Căn cước công dân'. Nhưng giờ tôi nghe nói có 'số định danh cá nhân' nữa. Tôi đang dùng Thẻ căn cước công dân cũ. Vậy tôi nên điền số nào vào các giấy tờ này để không bị sai sót và có gặp rắc rối gì không nếu vẫn dùng số trên thẻ căn cước cũ?”
Ứng dụng quản lý sức khỏe và quy định về Cơ sở dữ liệu về y tế
“Tôi là Giám đốc một startup công nghệ y tế ở TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển ứng dụng quản lý sức khỏe cá nhân, trong đó có lưu trữ thông tin khám bệnh, lịch sử tiêm chủng của người dùng. Tôi muốn biết liệu ứng dụng của tôi có bị coi là 'Cơ sở dữ liệu về y tế' theo quy định mới không và chúng tôi cần lưu ý những gì để tuân thủ pháp luật?”
Quản lý Dịch vụ Viễn thông Giá trị Gia tăng
“Chào luật sư, nhóm khởi nghiệp của em ở Hà Nội đang phát triển một ứng dụng cung cấp thông tin thời tiết và tin tức qua SMS theo yêu cầu. Dịch vụ này sẽ có tính năng lưu trữ các tùy chọn của người dùng để gửi thông báo cá nhân hóa. Em không biết dịch vụ của mình có thuộc loại 'Dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng' hay không và cần phải tuân thủ những quy định pháp luật nào. Liệu có phải xin cấp phép hay đăng ký gì đặc biệt không ạ?”
Bồi thường đất phi nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi
“Chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 9, TP.HCM, đang lo lắng vì miếng đất phi nông nghiệp mà chị thuê để làm xưởng sắp bị Nhà nước thu hồi để mở rộng đường. Chị không biết liệu mình có được bồi thường gì không và các điều kiện để được bồi thường là gì.”
Điều kiện xuất nhập khẩu Mẫu vật tiền Công ước CITES
“Tôi là H, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có một bộ sưu tập tiêu bản côn trùng quý hiếm được ông nội tôi sưu tầm từ những năm 1980, trước khi Việt Nam gia nhập CITES. Giờ tôi muốn mang một số tiêu bản này sang Mỹ để trưng bày trong một triển lãm cá nhân. Không biết tôi có cần giấy phép gì không, hay có được coi là 'hàng cấm' không?”
Cá nhân trong quy định pháp luật Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi mới chuyển về Quận 10, TP.HCM và đang muốn góp ý về một số thủ tục hành chính ở phường. Tôi không rõ là người dân như tôi có được coi là 'cá nhân' theo quy định pháp luật để thực hiện việc này không, hay chỉ các doanh nghiệp lớn mới được? Tôi là nội trợ thì có được phản ánh không?”
Thu hồi thẻ Căn cước công dân khi bị tước quốc tịch
“Chào luật sư, tôi là một người gốc Việt Nam sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi vừa được thông báo là đã bị tước quốc tịch Việt Nam do một số lý do cá nhân. Hiện tại, tôi đang rất lo lắng không biết thẻ Căn cước công dân của mình sẽ bị xử lý như thế nào và cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm thu hồi nó. Mong luật sư giải đáp giúp tôi ạ.”
Người Bị Kiện Trong Vụ Án Hành Chính
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về kinh doanh các sản phẩm tái chế. Gần đây, tôi nhận được một quyết định xử phạt hành chính từ cơ quan quản lý môi trường vì lý do xả thải không đúng quy định, mà tôi cho là oan uổng. Tôi muốn khởi kiện quyết định này ra tòa hành chính. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không biết trong trường hợp của tôi, ai sẽ là 'người bị kiện' – là cơ quan đó hay là cá nhân lãnh đạo đã ký quyết định? Tôi cần chuẩn bị hồ sơ như thế nào để đảm bảo đúng đối tượng bị kiện?”
Hoạt động Cảnh vệ Nhà nước và Khả năng Áp dụng cho Cá nhân, Doanh nghiệp
“Chị H.T.L, chủ một doanh nghiệp lớn ở TP. Hồ Chí Minh, gần đây cảm thấy lo lắng về vấn đề an ninh cá nhân sau một số vụ việc không hay trong giới kinh doanh. Chị nghe nói có loại hình cảnh vệ đặc biệt của Nhà nước. Chị muốn hỏi liệu doanh nghiệp hoặc cá nhân như chị có thể yêu cầu được bảo vệ bởi lực lượng cảnh vệ không và thủ tục như thế nào?”
Sổ sức khỏe điện tử và quản lý thông tin y tế cá nhân
“Chị là một nhân viên văn phòng 32 tuổi ở Hà Nội, có con nhỏ đang tuổi đi học mầm non. Mỗi lần đưa con đi khám bệnh hay tiêm chủng ở các phòng khám khác nhau, chị phải mang theo cả chồng sổ sách, giấy tờ y tế rất bất tiện và dễ thất lạc. Chị nghe nói có 'Sổ sức khỏe điện tử' nhưng không rõ ứng dụng này có thể giúp chị quản lý hồ sơ sức khỏe cho con như thế nào, và thông tin gì sẽ được lưu trữ trong đó để chị không cần phải lo lắng về giấy tờ nữa?”
Thủ tục kinh doanh và Hải quan cho Cá nhân nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị Linh, một Việt kiều hiện đang mang quốc tịch Mỹ. Tôi muốn về Việt Nam mở một cửa hàng kinh doanh mỹ phẩm nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang rất băn khoăn không biết liệu tôi có được xếp vào diện 'cá nhân nước ngoài' không, và các thủ tục hành chính, đặc biệt là về thuế và kiểm tra hàng hóa nhập khẩu, có gì khác biệt hay rắc rối hơn so với người có quốc tịch Việt Nam hay không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Hủy hoại đất và các quy định pháp luật liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Vừa rồi, có ông hàng xóm cạnh miếng đất trồng rau của tôi, vì mâu thuẫn cá nhân mà ông ấy đã đổ trộm hóa chất xuống rãnh nước chảy vào ruộng nhà tôi, làm rau bị chết hàng loạt và đất bị bạc màu. Tôi muốn biết hành vi này có phải là hủy hoại đất không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Trách nhiệm pháp lý khi điều động người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện giao thông đường sắt
“Chào luật sư, tôi là quản lý vận hành của một công ty đường sắt ở TP.HCM. Gần đây, tôi có nghe nói về các quy định mới về việc điều động nhân sự lái tàu. Tôi muốn hỏi nếu tôi lỡ điều động một người không đủ điều kiện hoặc có dấu hiệu sử dụng chất kích thích để điều khiển tàu thì công ty và cá nhân tôi có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý gì không, đặc biệt là khi có sự cố xảy ra?”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ online ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Mấy hôm trước, công an phường có đến yêu cầu tôi cung cấp rất nhiều thông tin cá nhân để cập nhật vào 'Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư'. Tôi thấy hơi lo lắng không biết thông tin này sẽ được dùng vào việc gì, ai có quyền truy cập và liệu có đảm bảo an toàn không? Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi hiểu rõ hơn về cơ sở dữ liệu này.”
Khái niệm và quyền của hành khách đường bộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị N.T.H, nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa đi xe khách từ TP.HCM về Vũng Tàu và đã mua vé đầy đủ. Tuy nhiên, khi lên xe, tài xế từ chối chở một số hàng hóa cá nhân của tôi, nói là không được phép dù tôi thấy các hành khách khác vẫn mang. Tôi muốn hỏi 'hành khách' được định nghĩa thế nào và quyền của tôi trong trường hợp này là gì?”
Định nghĩa và ý nghĩa của Người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, 32 tuổi, hiện đang là CEO của một startup fintech ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một ứng dụng quản lý tài chính cá nhân và muốn tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) của Ngân hàng Nhà nước. Tôi đang khá băn khoăn không biết 'người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam' được định nghĩa cụ thể như thế nào trong các quy định pháp luật, và làm sao để chứng minh ứng dụng của tôi đáp ứng tiêu chí mang lại lợi ích cho đối tượng này khi nộp hồ sơ tham gia sandbox?”
Quy định pháp luật về chuyển chất liệu tác phẩm nhiếp ảnh
“Chị Mai, một họa sĩ tự do ở quận Tây Hồ, Hà Nội, năm nay 32 tuổi, đang rất tâm đắc với ý tưởng biến một bức ảnh phong cảnh nổi tiếng của một nhiếp ảnh gia Việt Nam thành một bức tranh sơn dầu khổ lớn để bán tại triển lãm cá nhân. Chị nghe nói việc này có thể liên quan đến bản quyền nhưng không rõ cụ thể phải làm thế nào để hợp pháp, đặc biệt là khi chị muốn bán tác phẩm này.”
Hành vi vụ lợi của cán bộ trong giải quyết thủ tục hành chính đất đai
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi đang làm thủ tục cấp sổ đỏ cho mảnh đất của gia đình, nhưng cán bộ địa chính cứ gây khó dễ, đòi hỏi những khoản phí không rõ ràng. Tôi nghe nói đây là hành vi 'vụ lợi'. Liệu có đúng không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Tôi nghi ngờ cán bộ này đang lợi dụng chức vụ để trục lợi cá nhân.”