Triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào luật sư, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang có ý định tổ chức một triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh cá nhân, cả online lẫn offline, để giới thiệu bộ ảnh về đời sống đô thị. Tôi muốn hỏi là tôi cần chuẩn bị những giấy tờ gì, có cần xin phép không, và có những điều gì cần lưu ý để tránh vi phạm pháp luật khi trưng bày ảnh của mình?”
Trả lời
Chào Anh N.M.T,
Việc tổ chức triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh để giới thiệu bộ ảnh về đời sống đô thị là một hoạt động sáng tạo đáng khích lệ. Tuy nhiên, để đảm bảo hoạt động này diễn ra đúng quy định pháp luật, anh cần nắm rõ một số quy định về quyền, trách nhiệm và các thủ tục liên quan.
1. Khái niệm và Phạm vi áp dụng của hoạt động nhiếp ảnh
Theo quy định hiện hành, triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh được hiểu là hình thức phổ biến, giới thiệu, trưng bày, trình chiếu tác phẩm nhiếp ảnh, bao gồm cả triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh trên mạng internet. Các quy định về hoạt động nhiếp ảnh và quản lý nhà nước về hoạt động nhiếp ảnh được điều chỉnh bởi Nghị định số 126/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 72/2016/NĐ-CP (VBHN) và các văn bản pháp luật liên quan khác
[1]. Các quy định này áp dụng cho cả cá nhân và tổ chức Việt Nam cũng như nước ngoài khi tham gia hoạt động nhiếp ảnh tại Việt Nam.2. Quyền và Trách nhiệm của nhiếp ảnh gia khi triển lãm tác phẩm
Anh N.M.T có quyền hoạt động sáng tác tác phẩm nhiếp ảnh trên lãnh thổ Việt Nam và được tham gia các hoạt động nhiếp ảnh theo quy định của pháp luật. Quyền tác giả đối với tác phẩm nhiếp ảnh của anh cũng được nhà nước bảo hộ theo quy định
[2].Tuy nhiên, khi thực hiện triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh, anh cần đặc biệt lưu ý đến các trách nhiệm của mình để tránh vi phạm pháp luật. Cụ thể, anh không được phép:
* Tuyên truyền chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc. * Tiết lộ bí mật của Đảng, Nhà nước, bí mật quân sự, an ninh, kinh tế, đối ngoại, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác do pháp luật quy định. * Kích động chiến tranh xâm lược, gây thù hận giữa các dân tộc và nhân dân các nước; truyền bá tư tưởng phản động. * Sửa chữa, ghép tác phẩm nhiếp ảnh làm sai lệch nội dung của hình ảnh nhằm mục đích xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm vĩ nhân, anh hùng dân tộc, lãnh tụ, danh nhân văn hóa; vu khống, xâm hại uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân
[3].Với bộ ảnh về đời sống đô thị, anh cần kiểm tra kỹ nội dung để đảm bảo không vi phạm các điều cấm nêu trên, đặc biệt là các quy định về bí mật đời tư cá nhân hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
3. Về Giấy phép và Hậu quả pháp lý
Đối với câu hỏi về việc có cần xin phép hay không, mặc dù Nghị định 126/2018/NĐ-CP không quy định trực tiếp về thủ tục cấp phép cho mọi triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh, nhưng Nghị định số 129/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định số 38/2021/NĐ-CP) có đề cập đến biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thu hồi giấy phép triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh khi có hành vi vi phạm
[4]. Điều này ngụ ý rằng, đối với một số loại hình hoặc quy mô triển lãm nhất định, việc xin cấp phép là bắt buộc.Để chắc chắn và tránh rủi ro pháp lý, anh N.M.T nên liên hệ với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại TP.HCM hoặc cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động nhiếp ảnh tại địa phương để tìm hiểu cụ thể về quy định cấp phép cho triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh cá nhân, đặc biệt là khi tổ chức offline ở nơi công cộng hoặc có quy mô lớn. Đối với triển lãm online, mặc dù có vẻ ít ràng buộc hơn, nhưng nội dung vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về trách nhiệm đã nêu ở mục 2.
Nếu vi phạm các quy định pháp luật trong hoạt động triển lãm, anh có thể phải đối mặt với các biện pháp xử lý vi phạm hành chính, bao gồm cả việc bị thu hồi giấy phép (nếu có) và các biện pháp khắc phục hậu quả khác theo quy định của pháp luật.