Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Định nghĩa pháp lý về Dân số
“Tôi là cán bộ địa chính ở huyện miền núi, đang làm báo cáo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của xã. Tôi thấy trong các văn bản pháp luật hay nhắc đến 'dân số' nhưng không rõ định nghĩa chính xác về 'dân số' theo luật là gì, có bao gồm cả người tạm trú hay chỉ người có hộ khẩu thường trú không? Điều này quan trọng để tôi tính toán chỉ tiêu cho đúng.”
Công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang làm thủ tục xin cấp phép vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng thấy các quy trình, giấy tờ không rõ ràng, hỏi cán bộ thì họ cứ hẹn. Tôi muốn biết liệu cơ quan nhà nước có phải công khai các thông tin này không và tôi có quyền được yêu cầu không?”
Quản lý tài sản đặc biệt tại đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân
“Tôi là cán bộ quản lý tài sản tại một đơn vị quân đội ở Hà Nội. Đơn vị tôi đang chuẩn bị mua sắm một số thiết bị đặc thù phục vụ huấn luyện chiến đấu. Tôi không rõ tài sản này có được coi là tài sản đặc biệt không và thẩm quyền ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng cho loại tài sản này thuộc về ai để chúng tôi thực hiện đúng quy định pháp luật. Mong Tuvannhanh.com giải đáp.”
Quy định pháp luật về mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ dân số ở xã Bình An, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Gần đây, chúng tôi nhận thấy tỷ lệ sinh con trai đang cao hơn nhiều so với con gái, có vẻ như người dân vẫn còn tư tưởng trọng nam khinh nữ. Tôi lo ngại về **mất cân bằng giới tính khi sinh** sẽ gây ra nhiều hệ lụy xã hội trong tương lai. Xin hỏi pháp luật có quy định gì để giảm thiểu tình trạng này không ạ?”
Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế thôn bản ở xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam. Gần đây, khi tôi đi tuyên truyền về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình và tư vấn sức khỏe sinh sản cho bà con, một số người dân lại cho rằng đây không phải là nhiệm vụ của y tế xã và cản trở tôi. Thậm chí có người còn nói tôi đang làm sai quy định. Tôi muốn hỏi liệu việc cung cấp thông tin và dịch vụ như vậy có đúng là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi có được phép thực hiện không?”
Quyền tiếp cận dịch vụ dân số và kế hoạch hóa gia đình
“Chào chuyên gia, tôi là vợ chồng trẻ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Chúng tôi muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình nhưng khi hỏi ở trạm y tế xã thì cán bộ có vẻ không nhiệt tình, còn nói bóng gió là 'cứ đẻ đi rồi tính'. Chúng tôi cảm thấy hơi khó xử và không biết có phải mình đang bị cản trở tiếp cận dịch vụ không. Mong chuyên gia tư vấn.”
Khái niệm và nguyên tắc liên quan đến Dân số
“Ông P.V.T, một cán bộ địa chính xã tại Tỉnh Đồng Nai, đang chuẩn bị báo cáo về tình hình dân cư để phục vụ công tác quy hoạch đất đai của xã. Ông băn khoăn không biết **dân số** được định nghĩa chính xác theo luật là gì để đảm bảo tính pháp lý khi trích dẫn. Ông cũng muốn biết liệu có những quy định chung nào về việc thực hiện công tác dân số mà ông cần lưu ý không.”
Cháy có diễn biến phức tạp trong công tác PCCC
“Chào chuyên gia, tôi là giám đốc một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử lớn ở Khu công nghiệp Bình Chiểu, TP. Thủ Đức. Tuần trước, nhà máy của tôi không may xảy ra hỏa hoạn. May mắn là đã được kiểm soát kịp thời, nhưng trong quá trình chữa cháy, một cán bộ PCCC có nhắc đến cụm từ 'cháy có diễn biến phức tạp'. Tôi không hiểu rõ thuật ngữ này nghĩa là gì và nó có ý nghĩa gì đối với việc ứng phó hay trách nhiệm của nhà máy tôi không? Mong chuyên gia giải thích giúp.”
Hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ pháp chế ở Quận 1, TP.HCM. Công việc của tôi thường xuyên phải tìm kiếm và áp dụng các văn bản pháp luật mới nhất. Gần đây, tôi nghe nói về việc 'hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật', nhưng tôi chưa hiểu rõ lắm về quy trình này và nó có giúp ích gì cho việc tìm kiếm, áp dụng pháp luật của tôi không? Liệu có cách nào để tôi dễ dàng tiếp cận các văn bản đã được hệ thống hóa không?”
Khái niệm và Nguyên tắc nâng cao chất lượng dân số
“Tôi là cán bộ phụ trách công tác dân số ở phường X, quận Y, Hà Nội. Gần đây, chúng tôi đang xây dựng các chương trình nâng cao chất lượng dân số tại địa phương. Tôi muốn hỏi, theo quy định pháp luật, 'chất lượng dân số' được hiểu như thế nào và có những nguyên tắc nào cần tuân thủ khi thực hiện các hoạt động này?”
Xác định Cơ quan quản lý trực tiếp khi đi học nước ngoài
“Tôi là cán bộ công chức đang làm việc tại Sở Xây dựng Hà Nội. Sắp tới tôi có cơ hội nhận học bổng đi nghiên cứu sinh tiến sĩ tại nước ngoài. Để hoàn thiện hồ sơ, tôi cần có sự đồng ý của 'cơ quan quản lý trực tiếp'. Vậy, Sở Xây dựng có phải là 'cơ quan quản lý trực tiếp' của tôi không, hay tôi cần phải xin ý kiến từ cấp cao hơn?”
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một cán bộ xã ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận thấy số lượng người cao tuổi trong xã mình ngày càng tăng, nhiều người gặp khó khăn trong sinh hoạt và tiếp cận dịch vụ y tế. Tôi muốn hỏi liệu có chính sách nào của Nhà nước để hỗ trợ địa phương tôi trong việc thích ứng với tình trạng già hóa dân số này không?”
Cán bộ chuyên trách bảo vệ an ninh, trật tự và trách nhiệm công dân
“Tôi là một người dân ở phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy có cán bộ chuyên trách an ninh trật tự đến khu phố để phổ biến một số quy định và yêu cầu người dân hợp tác trong việc phòng chống tội phạm. Tôi không rõ **cán bộ chuyên trách bảo vệ an ninh, trật tự** là ai và liệu tôi có bắt buộc phải làm theo mọi yêu cầu của họ không?”
Nâng cao chất lượng dân số theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là một cán bộ y tế thôn bản ở huyện miền núi Mường Lát, Thanh Hóa. Gần đây, tôi thấy nhiều gia đình ở đây còn khó khăn, trẻ em chưa được chăm sóc đầy đủ về dinh dưỡng và giáo dục, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ. Tôi nghe nói về việc **nâng cao chất lượng dân số** nhưng không rõ trách nhiệm của nhà nước và cộng đồng trong việc này là gì, liệu có luật nào quy định cụ thể không ạ?”
Nâng cao chất lượng dân số
“Chào Tuvannhanh.com. Tôi là Ông N.V.A, cán bộ ở Phòng Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tại một huyện vùng cao của Hà Giang. Chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương và muốn đưa mục tiêu 'nâng cao chất lượng dân số' vào. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ 'chất lượng dân số' là gì và tại sao lại cần phải nâng cao. Xin hỏi, pháp luật quy định thế nào về khái niệm này và tầm quan trọng của nó trong phát triển?”
Quy định pháp luật về Dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ y tế dự phòng tại một trung tâm y tế quận ở TP. Hồ Chí Minh. Chúng tôi đang muốn mở rộng các hoạt động liên quan đến công tác dân số tại địa phương, đặc biệt là các dịch vụ tư vấn sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Tuy nhiên, tôi không rõ các hoạt động này có được xem là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật hay không và có những nguyên tắc nào cần tuân thủ khi thực hiện. Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và quy trình ghi danh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ văn hóa ở huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông. Chúng tôi có một nghề dệt thổ cẩm truyền thống của bà con dân tộc M'Nông đang có nguy cơ mai một. Tôi muốn làm hồ sơ để được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, nhưng không biết bắt đầu từ đâu, đặc biệt là về việc thu thập thông tin và tài liệu. Đây có phải là hoạt động 'kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể' không và chúng tôi cần làm gì để thực hiện việc này một cách bài bản?”
Nâng cao chất lượng dân số theo quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang làm cán bộ dân số ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, huyện tôi đang triển khai nhiều chương trình về dân số, đặc biệt là các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dân số. Tôi muốn hỏi là pháp luật hiện hành quy định về 'chất lượng dân số' như thế nào và Nhà nước có những chính sách gì để thực hiện mục tiêu này? Tôi cần thông tin để giải thích rõ hơn cho bà con và các cộng tác viên.”
Chế độ hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho con cán bộ công tác ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là cán bộ ngoại giao đang công tác ở nước ngoài tại một quốc gia thuộc châu Âu. Con trai tôi không may bị ốm và phải điều trị dài ngày. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho con cán bộ đi theo. Luật sư cho tôi hỏi, liệu trường hợp của con tôi có được hỗ trợ chi phí chữa bệnh ở nước ngoài không và mức hỗ trợ như thế nào ạ?”
Chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế
“Chào luật sư, em là cán bộ ở Sở Ngoại vụ tỉnh Đồng Nai. Sếp em vừa giao nhiệm vụ tìm hiểu về quy trình chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Em thấy khái niệm này khá phức tạp, không biết cơ quan nào có thẩm quyền và quy trình cụ thể ra sao. Luật sư có thể giải thích giúp em không ạ?”
Trách nhiệm tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương
“Chị H. là cán bộ Phòng Tư pháp huyện X, tỉnh Y. Gần đây, UBND huyện ban hành một số quyết định liên quan đến quy hoạch đất đai, nhưng chị không rõ liệu Phòng Tư pháp có phải là đơn vị chủ trì việc rà soát, kiểm tra các văn bản này sau khi ban hành không, hay đây là trách nhiệm của phòng ban chuyên môn khác. Chị muốn biết rõ về quy định này để thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ.”
Mất cân bằng giới tính khi sinh và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chị Hạnh, cán bộ dân số ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, chúng tôi nhận thấy tỷ lệ sinh con trai đang cao hơn nhiều so với con gái ở một số xã, khiến tôi rất lo lắng về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định gì về việc này và địa phương chúng tôi cần làm gì để giảm thiểu tình trạng này không?”
Quản lý hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ Phòng Tài chính - Kế hoạch ở một huyện thuộc Tỉnh B. Hiện tại, chúng tôi đang lập dự toán ngân sách cho năm tới và có một số dự án công cần nguồn vốn lớn. Tôi nghe nói về 'hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước' nhưng không rõ cơ quan nào quy định và làm sao để đảm bảo các dự án của huyện chúng tôi không vượt quá mức cho phép, tránh rủi ro về tài chính. Liệu có cách nào để biết được hạn mức này được xác định như thế nào không ạ?”
Thẩm quyền của người thực hiện chứng thực
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở huyện Long Thành, Đồng Nai. Sắp tới tôi cần chứng thực một số giấy tờ để làm hồ sơ vay vốn, nhưng Chủ tịch UBND xã tôi đang rất bận. Tôi muốn hỏi liệu Phó Chủ tịch xã hoặc cán bộ Tư pháp xã có thể thực hiện việc chứng thực cho tôi không, hay bắt buộc phải là Chủ tịch xã mới được?”