Quy định pháp luật về Dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ y tế dự phòng tại một trung tâm y tế quận ở TP. Hồ Chí Minh. Chúng tôi đang muốn mở rộng các hoạt động liên quan đến công tác dân số tại địa phương, đặc biệt là các dịch vụ tư vấn sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Tuy nhiên, tôi không rõ các hoạt động này có được xem là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật hay không và có những nguyên tắc nào cần tuân thủ khi thực hiện. Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Trả lời
1. Dịch vụ dân số và phạm vi các hoạt động
Chào chị H.T.L, các hoạt động mà trung tâm y tế của chị đang muốn mở rộng, bao gồm tư vấn sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình, hoàn toàn thuộc phạm vi của "dịch vụ dân số" theo quy định pháp luật. Theo định nghĩa, "dịch vụ dân số" là các hoạt động phục vụ công tác dân số, bao gồm cung cấp thông tin, dữ liệu dân số; truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, dịch vụ nâng cao chất lượng dân số, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và các hoạt động khác theo quy định của pháp luật (Định nghĩa này được quy định trong Luật Quản lý ngoại thương 2017 (05/2017/QH14)).
Phạm vi điều chỉnh của các quy định liên quan đến dân số cũng bao gồm rõ ràng các hoạt động như truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; và điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số
[1]. Do đó, việc trung tâm của chị triển khai các dịch vụ này là phù hợp với mục tiêu chung của công tác dân số.2. Nguyên tắc thực hiện công tác dân số
Khi thực hiện các dịch vụ dân số, trung tâm cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản nhằm đảm bảo hiệu quả và tính pháp lý của hoạt động. Các nguyên tắc này bao gồm
[2]:* Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực dân số gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bản sắc văn hóa dân tộc để phát triển nhanh và bền vững đất nước. * Bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số. * Bảo đảm cân bằng, hài hoà giữa quyền và nghĩa vụ của công dân, của doanh nghiệp, trách nhiệm của Nhà nước. * Lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức.
Việc tuân thủ các nguyên tắc này sẽ giúp trung tâm của chị triển khai các hoạt động một cách bền vững, nhân văn và đúng pháp luật.
3. Hỗ trợ tài chính cho công tác dân số
Để hỗ trợ các cơ sở như trung tâm của chị trong việc cung cấp dịch vụ dân số, ngân sách nhà nước có quy định về các khoản chi cụ thể
[3]:* Chi cho cơ sở thực hiện cung cấp dịch vụ dân số thuộc danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật và thực hiện nhiệm vụ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu. * Chi hỗ trợ cơ sở thực hiện cung cấp dịch vụ dân số của Nhà nước theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, pháp luật về cơ chế tự chủ về tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. * Chi đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực làm công tác dân số. * Chi đầu tư phát triển cơ sở thực hiện cung cấp dịch vụ dân số của Nhà nước theo quy định của pháp luật.
Trung tâm của chị có thể tìm hiểu thêm về các quy định liên quan đến việc tiếp cận nguồn ngân sách nhà nước này để có thêm nguồn lực thực hiện các hoạt động dịch vụ dân số hiệu quả hơn.