Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Trách nhiệm và quyền hạn của Đơn vị cấp nước
“Chị Hằng ở TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương đang mở một quán cà phê nhỏ. Chị đang gặp khó khăn trong việc đấu nối nước sạch cho quán. Chị không biết phải liên hệ với đơn vị nào và liệu họ có trách nhiệm phải cấp nước cho quán của chị hay không, vì khu vực này mới phát triển nên hạ tầng chưa đồng bộ.”
Quy định về hành lang bảo vệ nguồn nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Tôi có mảnh đất cạnh một con rạch nhỏ, nay muốn xây thêm một nhà kho để chứa nông sản nhưng khi hỏi cán bộ xã thì họ bảo không được vì vướng 'hành lang bảo vệ nguồn nước'. Tôi không rõ 'hành lang' này là gì và có thật không, hay là cán bộ đang gây khó dễ cho tôi?”
Quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích
“Tôi là anh Hùng, cán bộ phòng Văn hóa ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Chúng tôi đang có dự án trùng tu một số di tích lịch sử cấp tỉnh bị xuống cấp do thời tiết và thời gian. Tôi nghe nói có 'quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích' nhưng không rõ nó là gì và chúng tôi cần tuân thủ những gì để đảm bảo dự án đúng luật. Liệu có phải mọi hoạt động tu bổ đều phải theo quy chuẩn này không?”
Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
“Chào chuyên gia, em là sinh viên năm cuối ngành Quan hệ quốc tế ở TP.HCM. Em đang tìm hiểu về các **phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc** vì em rất muốn sau này có cơ hội được tham gia. Em thấy Việt Nam cũng có nhiều người đi rồi. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về bản chất, cơ sở pháp lý của các phái bộ này không ạ? Đặc biệt là về việc một quốc gia như Việt Nam tham gia thì cần những thủ tục gì, và liệu có văn bản pháp luật nào của Việt Nam quy định về việc này không?”
Cơ quan chủ quản chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ ở UBND tỉnh Hà Giang. Hiện tại, tỉnh chúng tôi đang được giao nhiệm vụ thực hiện một chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chúng tôi nghe nói mình là 'cơ quan chủ quản chương trình' nhưng không rõ vai trò, quyền hạn và trách nhiệm cụ thể của mình là gì trong việc này. Liệu chúng tôi có phải chịu trách nhiệm chính không và cần lưu ý những gì để thực hiện đúng quy định pháp luật?”
Giá trị pháp lý của dữ liệu gốc được số hóa
“Chào chuyên gia, công ty logistics nhỏ của tôi ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội đang trong quá trình số hóa toàn bộ hồ sơ, hợp đồng, hóa đơn giấy tờ cũ. Tôi muốn hỏi là những tài liệu đã được số hóa này có được công nhận là 'dữ liệu gốc' theo quy định pháp luật không? Và liệu chúng có giá trị pháp lý tương đương bản gốc để sử dụng khi cần đối chiếu, kiểm toán hay giải quyết tranh chấp sau này không?”
Thế trận phòng không nhân dân
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ Ban chỉ huy quân sự huyện ở Bình Thuận. Gần đây, chúng tôi thường xuyên được nghe nhắc đến khái niệm 'Thế trận phòng không nhân dân' trong các cuộc họp về quốc phòng. Tôi muốn hỏi cụ thể thì 'Thế trận phòng không nhân dân' là gì và huyện chúng tôi cần làm gì để xây dựng vững chắc thế trận này theo quy định của pháp luật?”
Quyền và quy định về hiến mô, bộ phận cơ thể người của phạm nhân
“Chào luật sư, em trai tôi đang thụ án tại trại giam ở TP.HCM. Gần đây em có bày tỏ nguyện vọng muốn được hiến mô, bộ phận cơ thể mình cho y học. Gia đình tôi rất băn khoăn không biết liệu phạm nhân có được phép làm điều này không và nếu được thì thủ tục sẽ như thế nào, quyền lợi của em tôi có được đảm bảo không ạ?”
Quy định về Trưng dụng tài sản
“Gia đình tôi ở huyện Cần Giờ, TP.HCM có mảnh đất đang trồng rau màu. Mới đây, cán bộ địa phương thông báo Nhà nước có thể sẽ trưng dụng tạm thời mảnh đất này để phục vụ cho một dự án an ninh quốc phòng. Tôi là nông dân, không rõ về quy định này, không biết quyền lợi và nghĩa vụ của mình là gì khi tài sản bị trưng dụng.”
Trách nhiệm Hoàn trả trong pháp luật
“Tôi là cán bộ công chức ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây tôi có nghe về trách nhiệm **hoàn trả** khi cán bộ công chức gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Tôi muốn hỏi là nếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tôi có sơ suất gây ra thiệt hại thì liệu tôi có phải **hoàn trả** khoản tiền đó không và quy định pháp luật hiện hành về việc **hoàn trả** này như thế nào, đặc biệt là về trình tự và thời hạn?”
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Tiêu chuẩn và hoạt động của tạp chí khoa học
“Chào luật sư, tôi là Giám đốc một viện nghiên cứu ở Quận 1, TP.HCM. Viện chúng tôi đang có kế hoạch xuất bản một tạp chí khoa học chuyên ngành để công bố các công trình nghiên cứu của cán bộ và các nhà khoa học khác. Tôi nghe nói có nhiều quy định về tiêu chuẩn của tạp chí khoa học lắm. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi những tiêu chí cốt lõi để tạp chí của chúng tôi được công nhận là tạp chí khoa học hợp lệ, đặc biệt là các tiêu chí về nội dung và hội đồng biên tập không?”
Điều kiện hiến, lấy bộ phận cơ thể không tái sinh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H. ở Quận 3, TP.HCM. Cháu tôi đang bị bệnh nặng cần ghép thận. Tôi muốn hiến một quả thận nhưng nghe nói thận là "bộ phận cơ thể không tái sinh" nên thủ tục rất phức tạp. Liệu có đúng không và tôi cần phải làm những gì để có thể hiến thận cho cháu?”
Tổng điều tra thống kê
“Chào chuyên gia, tôi là ông N.V.A, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây có cán bộ đến hỏi về doanh thu, số lượng hàng hóa, rồi cả thông tin cá nhân của gia đình tôi để phục vụ 'Tổng điều tra thống kê'. Tôi lo lắng không biết việc này có đúng quy định không, và thông tin của tôi có được bảo mật không, hay liệu tôi có bị làm phiền nhiều lần không?”
Vận tải đường bộ và các quy định pháp luật liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có luật mới về an toàn giao thông đường bộ, và có thể sẽ phải lắp đặt thêm các thiết bị giám sát. Tôi đang rất lo lắng không biết những quy định này có ảnh hưởng gì đến hoạt động vận chuyển hàng hóa của công ty tôi không, và tôi cần chuẩn bị những gì?”
Cơ cấu dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là anh Hùng, cán bộ phòng Quy hoạch đô thị ở thành phố Thủ Đức. Hiện tại, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho giai đoạn tới. Tôi nghe nói phải tính đến cơ cấu dân số, nhưng không rõ cụ thể là phải xem xét những yếu tố nào và có quy định pháp luật nào hướng dẫn việc này không? Liệu việc điều chỉnh cơ cấu dân số có ảnh hưởng đến các dự án phát triển của thành phố không?”
Chiến tranh nhân dân
“Tôi là cán bộ địa chính xã ở Lạng Sơn. Gần đây, xã tôi có nhiều dự án liên quan đến quốc phòng, và tôi thường nghe nói về 'chiến tranh nhân dân' và 'quốc phòng toàn dân'. Tôi băn khoăn không biết khái niệm này cụ thể là gì, vai trò của người dân như tôi trong đó ra sao, và nó có liên quan gì đến các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương không?”
Dân số: Khái niệm và phạm vi điều chỉnh theo pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ thống kê ở xã Bình An, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Sếp tôi vừa giao nhiệm vụ tổng hợp số liệu dân số để lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho xã. Tôi đang băn khoăn không biết **dân số** theo quy định pháp luật thì bao gồm những đối tượng nào, có tính cả người tạm trú hay chỉ người có hộ khẩu thường trú không? Việc này ảnh hưởng lớn đến việc tính toán chỉ tiêu và phân bổ nguồn lực của xã.”
Hành vi hành chính và quyền khiếu nại, khởi kiện
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty nhập khẩu ở TP.HCM. Gần đây, lô hàng sữa bột của tôi bị Hải quan giữ lại để kiểm tra chuyên ngành, mặc dù tôi đã làm đủ giấy tờ rồi. Họ nói là phải chờ thêm kết quả kiểm dịch động vật theo quy định mới, làm chậm trễ cả lô hàng. Tôi thấy quy định này không hợp lý và làm mất thời gian, tiền bạc của tôi quá. Tôi muốn hỏi, hành động của Hải quan có phải là hành vi hành chính không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, em là công nhân ở Hà Nam. Vợ chồng em mới cưới được 2 năm và có một bé gái. Vừa rồi, cán bộ y tế xã có đến vận động vợ chồng em nên sinh thêm con trai để 'có nếp có tẻ', còn dọa nếu không sinh thì sẽ khó khăn trong việc làm giấy tờ sau này. Em thấy lo lắng quá, không biết vợ chồng em có quyền tự quyết định số con không ạ, hay phải nghe theo xã?”
Cơ cấu dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ thống kê ở phường An Bình, quận 1, TP.HCM. Gần đây, phường tôi đang gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch phát triển xã hội vì số liệu dân số biến động nhiều, đặc biệt là tỷ lệ người trẻ chuyển đi và người già tăng lên. Tôi muốn hỏi, cơ cấu dân số theo quy định pháp luật thì bao gồm những yếu tố nào và có văn bản nào hướng dẫn cụ thể về việc điều chỉnh cơ cấu này không ạ?”
Văn bản chuyên ngành trong công tác văn thư theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ văn phòng tại Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh. Sở chúng tôi thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn chuyên môn về y tế, ví dụ như quy trình khám chữa bệnh, hướng dẫn phòng chống dịch bệnh. Tôi không rõ những văn bản này có được xem là **văn bản chuyên ngành** theo quy định của Nghị định 30/2020/NĐ-CP không? Và nếu là văn bản chuyên ngành thì việc soạn thảo, ban hành có cần tuân thủ các quy định chung của Nghị định này không, hay có quy định riêng?”
Quy mô dân số trong quy hoạch và phát triển đô thị
“Tôi là cán bộ phòng Quy hoạch đô thị ở TP. Thủ Đức. Sắp tới có một dự án đô thị mới được đề xuất, nhưng tôi đang băn khoăn về việc xác định **quy mô dân số** dự kiến của khu vực này sẽ ảnh hưởng đến việc phân loại đô thị và các quy định về hạ tầng như thế nào. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định rõ về việc này không, đặc biệt là khi nó liên quan đến việc phân loại đô thị và các yêu cầu về quy hoạch phân khu?”
Hoạt động trại sáng tác nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở Đà Lạt. Sắp tới tôi có ý định tổ chức một trại sáng tác nhiếp ảnh cho các bạn trẻ yêu thích bộ môn này. Tôi muốn hỏi là khi tổ chức một hoạt động như vậy thì tôi cần lưu ý gì về mặt pháp lý? Liệu có quy định nào về quyền và trách nhiệm của người tổ chức như tôi không?”