Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần
“Chào chuyên gia, đơn vị sự nghiệp công lập của tôi ở TP. Hồ Chí Minh đang trong quá trình cổ phần hóa. Ban lãnh đạo có nhắc đến 'thời điểm công bố giá trị đơn vị sự nghiệp công lập' nhưng tôi chưa rõ chính xác ngày này có ý nghĩa gì và ảnh hưởng thế nào đến việc xử lý tài chính cũng như quyền lợi người lao động. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không ạ?”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và chính sách hỗ trợ của Nhà nước
“Chào luật sư, em là Hùng, đang làm công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Em tham gia công đoàn được vài năm rồi và cũng khá năng nổ. Gần đây, anh chủ tịch công đoàn cơ sở có gợi ý em thử sức làm cán bộ công đoàn chuyên trách vì em có tâm huyết và được anh em tin tưởng. Em cũng muốn cống hiến nhưng không rõ công việc này cụ thể là gì, có được Nhà nước hỗ trợ gì không, và liệu có cơ hội phát triển không ạ? Em năm nay 32 tuổi.”
Người sử dụng lao động ở nước ngoài và hợp đồng lao động
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, một công nhân may ở Hà Nội, năm nay tôi 32 tuổi. Tôi sắp sang Hàn Quốc làm việc theo diện lao động thời vụ và đang chuẩn bị ký hợp đồng. Tôi nghe nhiều trường hợp lao động Việt Nam ở nước ngoài gặp khó khăn, thậm chí bị bóc lột. Tôi muốn hỏi 'người sử dụng lao động ở nước ngoài' là ai và họ có những trách nhiệm gì để tôi có thể yên tâm hơn khi ký kết hợp đồng ạ?”
Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, em là H.T.L, đang làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Em làm việc từ 8h sáng đến 6h tối mỗi ngày, được trả lương cố định 7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, chủ cửa hàng nói em là 'cộng tác viên' nên không ký hợp đồng lao động, cũng không đóng bảo hiểm xã hội. Em muốn hỏi, với công việc và cách thức làm việc như vậy, em có được coi là **người lao động** theo quy định của pháp luật không ạ? Em có quyền lợi gì không?”
Chính sách bảo hiểm thất nghiệp
“Tôi là anh H.V.A, làm công nhân tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Thăng Long, Hà Nội. Vừa rồi công ty tôi gặp khó khăn, cắt giảm nhân sự và tôi nằm trong diện bị cho thôi việc. Tôi nghe nói có bảo hiểm thất nghiệp nhưng không rõ mình có được hưởng không, và nếu có thì thủ tục thế nào, tôi cần đến đâu để được tư vấn?”
Mức lương tối thiểu chung và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Lương cơ bản của tôi hiện chỉ có 3.5 triệu đồng/tháng. Tôi nghe nói Chính phủ có quy định về mức lương tối thiểu chung nhưng không rõ mức hiện tại là bao nhiêu và công ty tôi trả như vậy có đúng luật không. Tôi lo lắng quá.”
Tranh chấp quyền công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy may mặc tại khu công nghiệp ở Bình Dương. Gần đây, công đoàn cơ sở của chúng tôi muốn tổ chức một số hoạt động để bảo vệ quyền lợi người lao động nhưng ban giám đốc lại gây khó dễ, thậm chí còn đe dọa những thành viên tích cực. Chúng tôi không biết phải làm sao để giải quyết những tranh chấp về quyền công đoàn này một cách hợp pháp.”
Tranh chấp về quyền công đoàn
“Chào chuyên gia, tôi là Nguyễn Văn Hùng, công nhân may mặc ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi là đại diện công đoàn tại công ty. Gần đây, khi tôi muốn tổ chức một buổi họp công đoàn để bàn về quyền lợi người lao động, ban giám đốc lại gây khó dễ, thậm chí còn đe dọa cắt thưởng của tôi. Tôi muốn hỏi liệu đây có phải là tranh chấp về quyền công đoàn không và tôi nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và anh em công nhân?”
Xác định Người lao động theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, em là sinh viên ở Quận 1, TP.HCM, đang làm thêm phục vụ quán cà phê. Em không có ký hợp đồng chính thức gì, chỉ làm theo giờ thôi. Em muốn hỏi là trường hợp của em có được coi là **người lao động** theo luật không ạ, để nếu có vấn đề gì em còn biết đường mà đòi quyền lợi?”
Thành lập và vai trò của Công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là N.V.T, tổ trưởng sản xuất tại một công ty may mặc ở Thuận An, Bình Dương. Công ty tôi có khoảng 150 công nhân. Gần đây, nhiều anh chị em công nhân muốn thành lập một tổ chức công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi của mình. Tôi muốn hỏi chuyên gia về quy trình thành lập và những vai trò chính của Công đoàn cơ sở là gì ạ? Chúng tôi nên bắt đầu từ đâu?”
Vai trò của Tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở
“Tôi là công nhân ở một nhà máy may mặc tại Bình Dương. Gần đây, công ty có ý định cắt giảm một số phúc lợi của chúng tôi. Tôi nghe nói có 'tổ chức đại diện tập thể lao động' gì đó có thể giúp. Vậy tổ chức này là ai, và họ có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của chúng tôi trong trường hợp này?”
Tranh chấp Lao động Tập thể về Quyền
“Chào chuyên gia, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Quận Tân Bình. Gần đây, công ty chúng tôi có thay đổi một số quy định về tiền lương và phụ cấp, nhưng lại không thông báo rõ ràng, khiến tập thể công nhân rất bức xúc. Chúng tôi cho rằng công ty đang giải thích sai thỏa ước lao động tập thể đã ký. Chúng tôi muốn biết liệu đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Cưỡng bức lao động và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là công nhân tại một xưởng may ở KCN Tân Bình, TP.HCM. Gần đây, chủ xưởng thường xuyên ép chúng tôi làm thêm giờ, không trả lương tăng ca đầy đủ, và còn đe dọa trừ lương, đuổi việc nếu không làm theo. Có lần, tôi bị giữ lại làm việc đến khuya mà không được về. Tôi muốn biết hành vi này có phải là cưỡng bức lao động không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Hoạt động và Lao động của Tổ chức nước ngoài tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, hiện đang làm quản lý dự án cho một tổ chức phi chính phủ nước ngoài có trụ sở tại Mỹ, hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật mà tổ chức của tôi phải tuân thủ khi làm việc ở Việt Nam, cũng như quyền lợi và nghĩa vụ của tôi với tư cách là người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức này. Liệu có sự khác biệt nào so với làm việc cho công ty trong nước không?”
Bảo hiểm thất nghiệp và quyền lợi người lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Chị N.T.H, một nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa bị công ty cho nghỉ việc do tái cấu trúc. Tôi nghe nói có bảo hiểm thất nghiệp nhưng không rõ lắm về quyền lợi và thủ tục. Tôi đóng bảo hiểm xã hội cũng được 5 năm rồi. Giờ tôi phải làm gì để được hưởng chế độ này ạ? Liệu có phải luật nào cũng áp dụng cho bảo hiểm thất nghiệp không?”
Thành lập Nghiệp đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một họa sĩ tự do ở Hà Nội. Chúng tôi có một nhóm khoảng 20 anh chị em làm nghề vẽ tranh dạo, tranh chân dung ở khu phố cổ. Gần đây, chúng tôi hay bị chèn ép về địa điểm, giá cả, mà không biết kêu ai. Chúng tôi muốn lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi chung, nhưng chúng tôi không phải là nhân viên công ty nào cả. Liệu nhóm chúng tôi có thể thành lập nghiệp đoàn được không?”
Tranh chấp lao động tập thể về quyền
“Chào luật sư, tôi là đại diện công đoàn tại một nhà máy may ở KCN Bình Dương. Gần đây, công ty chúng tôi và tập thể người lao động đang có bất đồng lớn về cách hiểu một điều khoản trong Thỏa ước lao động tập thể liên quan đến tiền thưởng năng suất. Công ty giải thích một kiểu, còn chúng tôi lại hiểu khác, dẫn đến quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và chúng tôi cần làm gì để giải quyết tình huống này?”
Hiệu lực của Nghị định mới về Bảo hiểm thất nghiệp
“Chị là công nhân may ở Hà Nội, vừa bị công ty cho thôi việc do cắt giảm sản xuất. Chị có nghe nói sắp có Nghị định mới về bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực vào đầu năm sau. Chị không biết là trường hợp của chị bây giờ thì sẽ áp dụng theo quy định cũ hay quy định mới, và liệu có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của chị không?”
Quan hệ lao động và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Mấy tháng nay công ty hay bắt tăng ca nhưng không trả lương thêm, với lại hợp đồng lao động của tôi cũng không rõ ràng. Tôi muốn hỏi là cái 'quan hệ lao động' giữa tôi và công ty là gì và tôi có quyền lợi gì khi công ty không thực hiện đúng như vậy không?”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam và vai trò trong thành lập công đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là Mai, làm quản lý nhân sự ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang có ý định thành lập công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi người lao động. Tôi nghe nói phải tuân thủ Điều lệ Công đoàn Việt Nam nhưng không rõ cụ thể là gì và nó quy định những gì để chúng tôi có thể làm đúng các bước?”
Làm việc với người sử dụng lao động ở nước ngoài
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là N.V.H, kỹ sư phần mềm ở TP.HCM. Tôi đang có cơ hội làm việc trực tiếp cho một công ty công nghệ ở Singapore. Tôi băn khoăn không biết liệu công ty nước ngoài này có được coi là 'người sử dụng lao động ở nước ngoài' theo luật Việt Nam không và tôi có được phép ký hợp đồng trực tiếp với họ mà không cần qua công ty môi giới Việt Nam không? Quyền lợi của tôi sẽ được bảo vệ như thế nào ạ?”
Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở
“Chào luật sư, tôi là anh H.V.T, đang làm việc tại một công ty may mặc ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, công ty chúng tôi có một số vấn đề về quyền lợi của người lao động như tăng ca không lương, môi trường làm việc chưa đảm bảo. Chúng tôi muốn thành lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi nhưng không biết bắt đầu từ đâu và liệu pháp luật có công nhận không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Giải quyết khiếu nại về lao động
“Tôi là công nhân tại một nhà máy điện tử ở Bắc Ninh. Vừa rồi tôi bị công ty cho nghỉ việc mà không có lý do chính đáng, tôi đã gửi đơn khiếu nại lên công ty nhưng chưa thấy phản hồi. Tôi muốn hỏi, 'giải quyết khiếu nại' trong trường hợp của tôi nghĩa là gì và quy trình này có ý nghĩa như thế nào đối với quyền lợi của người lao động như tôi?”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và vai trò trong tổ chức Công đoàn
“Tôi là Nguyễn Thị Lan, một công nhân đang làm việc tại KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Gần đây, tôi được công đoàn cơ sở đề cử làm **cán bộ công đoàn chuyên trách** của công ty. Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về thuật ngữ này, cụ thể là cán bộ công đoàn chuyên trách là gì, vai trò của họ khác gì so với cán bộ công đoàn bình thường và liệu có ảnh hưởng gì đến công việc và quyền lợi của tôi không?”