Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hồ sơ gốc trong đề án điều tra cơ bản về dầu khí
“Chào luật sư, công ty tôi ở Bà Rịa - Vũng Tàu đang chuẩn bị nộp hồ sơ đề xuất một đề án điều tra cơ bản về dầu khí. Tôi nghe nói phải chuẩn bị 'bộ hồ sơ gốc' nhưng không rõ chính xác là cần những giấy tờ gì, có phải tất cả đều là bản chính hay không, hay bản sao hợp lệ có được chấp nhận không? Đặc biệt, nếu có tài liệu từ đối tác nước ngoài thì cần xử lý như thế nào ạ?”
Quản lý và Thanh lý Nguồn Phóng Xạ Đã Qua Sử Dụng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, làm việc tại một công ty sản xuất thiết bị y tế ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi có một số nguồn phóng xạ đã qua sử dụng, hoạt độ phóng xạ giờ rất thấp. Tôi muốn hỏi, làm thế nào để biết khi nào thì những nguồn này đạt 'mức thanh lý' và chúng tôi có thể xử lý chúng như rác thải thông thường mà không cần các thủ tục phức tạp của chất phóng xạ nữa không?”
Xử lý hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và trách nhiệm của cha mẹ
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, ở Quận 1, TP.HCM. Em gái tôi mới sinh con được vài tháng nhưng lại bỏ con lại cho tôi nuôi rồi đi biệt tăm, không liên lạc gì. Tôi không biết phải làm sao, có phải em tôi đã vi phạm pháp luật không và tôi có thể làm gì để bảo vệ cháu bé cũng như yêu cầu em tôi chịu trách nhiệm không?”
Quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cây xanh công cộng
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng ở Quận 1, TP.HCM. Trước cửa hàng tôi có một cây cổ thụ rất lớn, thuộc loại cây xanh công cộng. Gần đây, tôi thấy cành cây có vẻ mục và có nguy cơ gãy đổ, đặc biệt là mùa mưa bão sắp tới. Tôi lo lắng nó có thể gây nguy hiểm cho khách hàng và tài sản của tôi. Tôi muốn hỏi, ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý, chặt tỉa cây này và tôi có thể liên hệ với cơ quan nào để yêu cầu xử lý không? Liệu tôi có phải chịu trách nhiệm gì nếu cây gây ra sự cố không?”
Quy định về dịch bệnh động vật và trách nhiệm chủ vật nuôi
“Chào chuyên gia, tôi là một hộ chăn nuôi nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây đàn heo nhà tôi có mấy con tự nhiên bỏ ăn, sốt cao, rồi chết. Tôi nghe nói có thể là dịch bệnh gì đó, nhưng không biết có phải báo cáo không, hay tự xử lý được. Nếu không báo mà bị phát hiện thì có bị phạt gì không ạ? Tôi lo quá, cả gia đình trông vào đàn heo này.”
Xử lý tài sản do phạm tội mà có
“Chị Hạnh ở TP.HCM, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ, đang rất lo lắng. Mấy tháng trước, chị được người em họ cho một khoản tiền lớn để mở rộng kinh doanh. Gần đây, chị nghe tin người em đó bị bắt vì liên quan đến một vụ án lừa đảo. Chị sợ số tiền mình đang dùng có thể bị coi là tài sản do phạm tội mà có và bị thu hồi.”
Đơn vị sản phẩm/công việc chuẩn trong đánh giá công chức
“Chị Lan, chuyên viên tại Phòng Nội vụ quận Hà Đông, Hà Nội, đang lo lắng về cách thức đánh giá mới theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP. Chị nghe nói nhiều về "đơn vị sản phẩm/công việc chuẩn" nhưng không rõ những công việc hàng ngày của chị như xử lý văn bản, tiếp dân sẽ được quy đổi và đánh giá như thế nào. Chị muốn hiểu rõ hơn để chuẩn bị cho việc đánh giá sắp tới.”
Quy định về vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt
“Tôi là chị Hạnh, chủ một quán ăn nhỏ ở ven sông Sài Gòn, thuộc Quận 2, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có quy định về 'vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt' và lo lắng không biết quán của mình có nằm trong vùng đó không. Nếu có thì tôi cần phải làm gì để không vi phạm pháp luật, đặc biệt là về việc xả thải, vì quán tôi có hệ thống xử lý nước thải nhưng không biết đã đủ tiêu chuẩn chưa?”
Hành vi trộm cắp điện và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy hóa đơn tiền điện tăng đột biến mà không rõ lý do. Hàng xóm lại đồn thổi tôi đang dùng điện chùa hoặc có người cố tình làm sai lệch công tơ nhà tôi. Tôi rất lo lắng không biết nếu bị phát hiện thì sẽ bị xử lý như thế nào và liệu tôi có bị quy vào tội trộm cắp điện không?”
Vật liệu, công nghệ và thiết bị lưỡng dụng
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Đà Nẵng chuyên nhập khẩu các loại cảm biến và phần mềm điều khiển cho dây chuyền sản xuất công nghiệp. Gần đây, tôi có tìm hiểu một số đối tác nước ngoài để nhập một loại cảm biến quang học rất nhạy và một phần mềm xử lý dữ liệu đặc biệt. Tuy nhiên, khi tìm hiểu sâu hơn, tôi thấy có thông tin rằng những loại công nghệ này có thể bị xếp vào diện 'lưỡng dụng' và liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Tôi rất lo lắng không biết liệu việc nhập khẩu các thiết bị này có vi phạm pháp luật không và công ty tôi có phải chịu trách nhiệm gì không. Xin chuyên gia tư vấn giúp.”
Quy định pháp luật về Quản lý chất thải
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một nhà hàng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, chi phí xử lý rác thải tăng cao quá, mà tôi cũng không rõ mình phải phân loại, xử lý thế nào cho đúng luật. Nhà hàng tôi có nhiều loại rác từ thực phẩm thừa, dầu mỡ đến bao bì. Tôi muốn biết **quản lý chất thải** theo quy định pháp luật là gì và tôi cần làm gì để tuân thủ mà không bị phạt ạ?”
Quy chuẩn kỹ thuật môi trường và nghĩa vụ của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói nhà nước siết chặt các quy định về môi trường, đặc biệt là về nước thải và khí thải. Tôi không rõ 'Quy chuẩn kỹ thuật môi trường' là gì, có áp dụng cho xưởng của tôi không và nếu không tuân thủ thì sẽ bị xử lý thế nào? Tôi muốn làm đúng luật nhưng thông tin nhiều quá, mong luật sư tư vấn giúp.”
Chế áp tàu bay không người lái
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê ở khu vực gần sân bay Tân Sơn Nhất, quận Tân Bình. Gần đây có mấy nhóm thanh niên hay dùng flycam bay lượn trên không phận gần quán tôi để quay phim, chụp ảnh, đôi khi còn bay rất thấp, gây lo ngại về an toàn bay và sự riêng tư. Tôi nghe nói có thuật ngữ "chế áp" đối với các loại phương tiện này. Vậy, trong trường hợp này, liệu có cơ quan nào được phép thực hiện việc **chế áp** các flycam đó để đảm bảo an ninh, an toàn không, và tôi có thể báo cáo cho ai để xử lý không?”
Kiểm soát và xử lý sinh vật gây hại lạ trong nhập khẩu
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, một chủ vườn cây cảnh ở Biên Hòa, Đồng Nai. Vừa rồi tôi có nhập một lô cây giống hoa lan từ Thái Lan về để mở rộng vườn. Khi kiểm tra, tôi phát hiện trên một số cây có một loại côn trùng lạ, chưa từng thấy ở Việt Nam, trông rất khác so với các loại sâu bệnh thông thường. Tôi lo lắng không biết đây có phải là loại **sinh vật gây hại lạ** mà báo đài hay nói không, và nếu đúng thì tôi phải làm gì để không bị phạt hay gây hại cho vườn cây khác? Liệu tôi có phải chịu trách nhiệm gì không?”
Bảo hộ bản gốc tác phẩm và xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả
“Chị L.T.L, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM, vừa phát hiện một công ty quảng cáo lớn đã sử dụng gần như toàn bộ thiết kế logo mà chị đã tạo ra cho một khách hàng cũ của mình. Chị có lưu giữ file thiết kế gốc và các bản nháp ban đầu. Chị muốn biết liệu tác phẩm của chị có được coi là "bản gốc" và chị có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình không.”
Biện pháp xử lý hành chính và các trường hợp áp dụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có mâu thuẫn với một khách hàng và anh ta dọa sẽ báo công an về việc tôi không có giấy phép kinh doanh nhạc. Tôi lo lắng không biết mình có bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính gì không, và nếu có thì mức độ sẽ ra sao? Tôi nghe nói có thể bị đưa vào trường giáo dưỡng hay cai nghiện, tôi hoang mang quá.”
Nhiệm vụ cần thiết khác trong chi ngân sách nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng ở một cơ quan cấp quận tại Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi đang gặp một tình huống khẩn cấp cần phải xử lý ngay trong năm nay, nhưng lại chưa có trong kế hoạch ngân sách đã được duyệt. Cụ thể là cần nâng cấp gấp một số thiết bị y tế đã cũ hỏng để phục vụ công tác khám chữa bệnh cho người dân, nếu không sẽ ảnh hưởng lớn. Tôi nghe nói có khái niệm 'nhiệm vụ cần thiết khác' để giải quyết các trường hợp này, vậy làm sao để cơ quan tôi có thể xin được kinh phí cho nhiệm vụ này một cách hợp lệ theo quy định pháp luật?”
Hoạt động đo lường trong kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán thực phẩm đóng gói ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói về việc cơ quan chức năng kiểm tra **phép đo** và **đo lường** rất gắt gao. Tôi lo lắng không biết các cân điện tử của cửa hàng mình có đạt chuẩn không và nếu có sai sót thì sẽ bị xử lý thế nào. Luật pháp quy định về vấn đề này ra sao ạ?”
Quy định pháp luật về hóa chất diệt côn trùng, diệt khuẩn gia dụng và y tế
“Chị H. ở quận Hoàng Mai, Hà Nội, có một cơ sở nhỏ chuyên pha chế và đóng gói các sản phẩm diệt côn trùng gia dụng. Chị đang băn khoăn không biết liệu các loại hóa chất nguyên liệu mà chị nhập về để sản xuất có thuộc diện quản lý đặc biệt của pháp luật không, và nếu vi phạm thì có thể bị xử lý như thế nào. Chị nghe nói có nhiều quy định phức tạp lắm.”
Thời hạn lưu kho hàng dự trữ quốc gia
“Chào luật sư, tôi là chị N.T.H, quản lý kho dự trữ quốc gia ở tỉnh Hưng Yên. Chúng tôi đang có một lô hàng gạo sắp hết thời hạn lưu kho theo quy định. Tôi muốn hỏi là **thời hạn lưu kho hàng dự trữ quốc gia** được tính như thế nào và có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không để tôi có căn cứ báo cáo cấp trên xử lý kịp thời?”
Cộng sinh công nghiệp trong khu công nghiệp
“Công ty tôi đang sản xuất linh kiện điện tử tại Khu công nghiệp Sóng Thần 3, Bình Dương. Chúng tôi có một lượng lớn phế liệu đồng và nhựa có thể tái chế, nhưng hiện tại đang tốn chi phí xử lý. Tôi nghe nói về 'cộng sinh công nghiệp' và muốn biết liệu có chính sách gì khuyến khích việc hợp tác với các doanh nghiệp khác trong khu công nghiệp để tận dụng những phế liệu này không, và công ty chúng tôi có được hưởng lợi ích gì không?”
Khoản nợ trong hoạt động tín dụng và xử lý rủi ro
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về sản xuất đồ gia dụng. Gần đây, tôi có vay vốn từ ngân hàng để mở rộng sản xuất nhưng do thị trường khó khăn nên việc kinh doanh không như mong đợi, dẫn đến việc tôi đang chậm trả nợ. Ngân hàng vừa gửi thông báo về việc khoản nợ của tôi có nguy cơ bị xếp vào nợ xấu và sẽ trích lập dự phòng rủi ro. Tôi muốn hiểu rõ hơn khoản nợ trong trường hợp của tôi được hiểu như thế nào theo quy định pháp luật và việc trích lập dự phòng này ảnh hưởng gì đến tôi?”
Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia
“Chị Hương ở Quận 7, TP.HCM, đang muốn mở một cơ sở xử lý chất thải nguy hại cho các nhà máy điện tử. Chị nghe nói phải phù hợp với "Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia" gì đó nhưng không rõ cụ thể là gì và làm sao để biết cơ sở của chị có phù hợp hay không. Chị lo lắng nếu không phù hợp thì sẽ không được cấp phép.”
Hành vi cắt hớt trong giao thông vận tải đường sắt
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.T, công nhân dồn tàu ở ga Hà Nội. Gần đây, tôi thấy một số đồng nghiệp hay thực hiện việc **cắt hớt** toa xe khi tàu dồn đang chạy để tiết kiệm thời gian. Tôi lo lắng về sự an toàn và không biết hành vi này có vi phạm pháp luật không, và nếu có thì sẽ bị xử lý như thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp.”